پایان نامه ارشد درمورد پایداری اجتماعی، کیفیت زندگی، پایداری اقتصادی، شاخص اقتصادی

انسانی در وضعیت پایداری متوسط بوده و وضعیت پایداری مولفه های مراقبت های اجتماعی، زیرساخت های نهادی و کیفیت زندگی در حالت ضعیف بوده است. به طور کلی، تحلیل مولفه های پایداری اجتماعی نشان می دهد که شهرهای مورد مطالعه از منظر اجتماعی در حالت پایداری ضعیفی قرار دارند.
جدول۵-۱۱: وضعیت پایداری مولفه های اجتماعی در منطقه مورد مطالعه
مولفه ها
ارزش پایداری
وضعیت پایداری
منابع انسانی
۰.۵۵۹
متوسط
مراقبت های اجتماعی
۰.۴۶۷
ضعیف
زیرساخت های نهادی
۰.۴۴۱
ضعیف
کیفیت زندگی
۰.۴۴۴
ضعیف
کل
۰.۴۷۷
ضعیف
شکل شماره ۵-۱۶: رادار پایداری مولفه های اجتماعی منطقه مورد مطالعه را نمایش می دهد.
نتایج حاصل از ارزیابی پایداری اجتماعی شهرهای کوچک مورد مطالعه نشان می دهند که شناخت پایداری اجتماعی در این شهرها با مفهوم کیفیت زندگی و رفاه اجتماعی همراه است و با مؤلفه هایی چون قابلیت دسترسی به خدمات بهداشتی، آموزشی، مسکن، امنیت، درآمد و میزان محرومیت بررسی و تحلیل می شود. بدین ترتیب پایداری اجتماعی در این شهرها به معنای زندگی سالم از طریق رفع نیازهای اساسی آحاد جامعه، با در نظر گرفتن کیفیت زندگی و همگام با حفظ کیفیت محیطی و مرتبط با نظام های اقتصادی در مسیر دستیابی به بالاترین سطح رضایت از زندگی تعریف می شود و رفاه و پایداری اجتماعی نمی تواند بدون سلامت محیط و تحرک اقتصادی پایدار باشد، به طوری که با تعامل سه گانه ابعاد پایداری است که کاهش فقر، سرمایه گذاری اجتماعی و جامعه ای امن از بعد اجتماعی شکل می گیرد. به طور کلی می توان گفت که پایداری اجتماعی، با شاکله اصلی آن یعنی کیفیت زندگی مورد سنجش و ارزیابی قرار می گیرد، که عبارت است از تأمین شرایط بهتر زندگی که در آن توازن، هماهنگی، مطلوبیت و برابری عادلانه یا زمینه های لازم برای زندگی همراه با سلامت، امنیت، آسایش، آرامش، نشاط، خلاقیت و زیبایی پدید می آید. در این راستا برای تبیین و ارزیابی پایداری اجتماعی شهرهای کوچک مورد مطالعه مولفه هایی چون پویایی جمعیت، آموزش، سلامت، امنیت اجتماعی، مشارکت، کیفیت اشتغال و درآمد، بر اساس شاخص های زیر مجموعه خودشان مورد ارزیابی قرار گرفتند.
نتایج حاصل از بررسی شاخص های سنجش پایداری اجتماعی در شهرهای کوچک استان نشان داد که شاخص های زیر مجموع معیار پویایی جمعیت، در شهرهای نکا، امیرکلا و فریدونکنار در شرایط پایدارتری نسبت به شهرهایی مانند زیراب نور و رامسر قرار دارند. نرخ باسوادی نیز در شهرهای امیرکلا، نکا و رامسر در شرایط پایدارتری نسبت به شهرهای دیگر بوده است. میانگین شاخص های زیر مجموع معیارهای سلامت و امنیت اجتماعی(مانند خدمات و امکانات درمانی و بیمارستانی، درصد برخورداری خانوارها از حمایت های بیمه ای، ضریب امنیت عمومی، رضایتمندی از زندگی و غیره) در شهرهای نور، فریدونکنار و امیرکلا در شرایط ناپایداری قرار داشته و این شاخص ها در بقیه شهرهای کوچک مورد مطالعه در شرایط نسبتاً مناسبی قرار داشته اند.
از نظر شاخص میزان مشارکت اجتماعی نیز به ترتیب شهرهای رستمکلا، امیرکلا و زیراب در شرایط پایدارتری نسبت به شهرهای دیگر قرار داشته اند و شهرهای نور، رامسر و فریدوکنار شرایط پایداری ضعیف حاکم بوده است.
شاخص های زیر مجموع معیار کیفیت اشتغال و درآمد (مانند نرخ اشتغال، درصد رضایت شغلی در گزینه زیاد و درصد رضایت از درآمد) به ترتیب در شهرهای رستمکلا، نکا و رامسر در شرایط نسبتاً پایدار و سایر شهرهای کوچک مورد مطالعه در شرایط ناپایدار قرار داشته اند. همچنین شاخص رضایت از کیفیت ارائه خدمات عمومی در این شهرها نشان از وضعیت نسبتاً مناسب این شاخص در شهرهای امیرکلا، نکا، رامسر و فریدونکنار دارد. رضایت از خدمات عمومی در بین شهروندان شهرهای نور و رستمکلا در حد پایین می باشد و در نهایت وضعیت شاخص های درصد خانوار صاحب مسکن شخصی و سطح رضایت از مسکن در گزینه زیاد در شهرهای رستمکلا و رامسر در شرایط پایدار قرار داشته و سایر شهرها در شرایط ناپایدار قرار داشته اند.
در مجموع نتایج حاصل از بررسی و تحلیل شاخص های سنجش پایداری اجتماعی نشان از وضعیت نامطلوب پایداری در شهرهای کوچک مورد مطالعه بویژه شهرهای واقع در بخش مرکزی استان دارد. عواملی مانند ناپایداری شاخص های کیفیت زندگی هم از بعد ذهنی و هم عینی، نارضایتی از عملکرد ارگانهای دولتی، سرانه پایین اعتبارات عمرانی هزینه شده شهرداری برای هر نفر، کیفیت پایین خدمات عمومی، عدم رضایت شغلی، سطح پایین عملکردی شهر در شاخص خدماتی و تنوع فرهنگی بواسطه توریستی بودن شهرهای ساحلی بیشترین سهم را در ناپایداری اجتماعی این شهرها داشته اند. بنابراین در امر سیاست گذاری جهت پایدارسازی ابعاد اجتماعی، توجه به عواملی که سبب افزایش کیفیت زندگی در این شهرها می شود ضروری است.
متناسب با تحلیل موجود می توان گفت، تبیین مفاهیم مرتبط با پایداری اجتماعی در سطح شهرهای کوچک استان مازندران، با محوری شمردن حفظ و ارتقای کیفیت زندگی انسانها و هماهنگ با طبیعت تعریف شده است. بر این مبنا بسترسازی برای ظهور خلاقیت ها و بسیج آحاد شهروندان در جهت تأمین اهداف اجتماعی توسعه پایدار به منظور اطمینان از زندگی بهتر برای همه آنها و به ویژه شهروندان فقیر مورد توجه است. در این رویکرد دو عنصر حیاتی توسعه اجتماعی، یعنی مشارکت و توانمندسازی شهروندان به منظور دستیابی به سطح رفاه بیشتر مورد توجه قرار می گیرند. مطابق با مبانی نظری پژوهش، پایداری اجتماعی که گاه با مضامینی چون سرمایه اجتماعی و انسانی همراه می شود، مقوله هایی چون سلامت و بهداشت، سطح مهارت ها، دانایی، همگن سازی اجتماعی توأم با منافع متقابل و حفظ ارزش ها را با تأکید بر سه عنصر تعادل، عدالت و آزادی همگام می سازد. در این معنا پایداری اجتماعی در شهرهای کوچک استان موجب تعامل بیشتر شهروندان می شود تا حضور و ظهور داوطلبانه آنان و به ویژه اقشار فقیر در صحنه های اجتماعی و اقتصادی تسهیل گردد و در نهایت از طریق فعال سازی مردم، زمینه توانمندی آنان مهیا شود و احساس تعلق شان به مکان زندگی افزایش یابد. بنا بر پاره ای از دلایل، ظهور ناپایداری در ابعاد محیطی و اقتصادی که نمودهای آن در عدم تعادل های اقتصادی، نابرابری، فقر، بیکاری و تخریب منابع پایه تجلی یافته، به دلیل فقدان توجه یا توجه اندک به ابعاد اجتماعی و نیز فقدان نهادهای پایدار در این شهرها بوده است. بدین ترتیب، در واقع تأکید بر ابعاد اجتماعی توسعه پایدار، نقش و جایگاه آنها را در فرایند برنامه ریزی برای این شهرها بیش از گذشته مورد توجه قرار می دهد.
۵-۲-۳- سنجش و تحلیل پایداری اقتصادی
تحلیل وضعیت پایداری اقتصادی در سطح شهرهای کوچک استان مازندران نشان می دهد که از میان شاخص‌های موجود، شاخص‌های سطح عملکردی شهر در شاخص اقتصادی(۰.۱۴۳) و تنوع عملکردی شهر در شاخص اقتصادی(۰.۲۱۴) از کمترین ارزش و شاخص های نرخ اشتغال مردان(۰.۶۴۸) و تعداد کارگاههای صنعتی نسبت به جمعیت(۰.۵۵۵) نیز دارای بیشترین ارزش می باشند. در مجموع، تعداد ۴ شاخص در شرایط ناپایدار، تعداد ۳ شاخص در وضعیت پایداری ضعیف، تعداد ۶ شاخص در وضعیت پایداری متوسط و تنها ۱ شاخص در شرایط پایدار قرار دارند. جدول(۵-۱۲)
جدول۶-۱۲: وضعیت شاخص های پایداری اقتصادی در شهرهای کوچک مورد مطالعه
نام شهر
نسبت معکوس درصد جمعیت واقع در زیر خط فقر
تعداد کارگاههای صنعتی به نسبت جمعیت
نرخ اشتغال جمعیت فعال
نسبت معکوس نرخ بیکاری
نرخ اشتغال زنان
نرخ اشتغال مردان
نرخ پس انداز واقعی
امیرکلا
۰
۰.۹۲۳
۰.۸۳۶
۱
۰.۰۴۸
۰.۸۷۹
۰.۱۴۳
زیراب
۰.۰۱۳
۰.۷۶۹
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
رامسر
۰.۷۳۰
۱.۰۰۰
۰.۷۹۸
۰.۸۹۲
۱.۰۰۰
۱.۰۰۰
۰.۳۶۶
فریدونکنار
۰.۱۲۷
۰.۵۳۸
۱.۰۰۰
۰.۸۶۵
۰.۹۵۲
۰.۸۷۹
۰.۱۱۵
نکا
۱.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۶۴۵
۰.۷۰۳
۰.۵۹۵
۰.۸۶۸
۰.۷۹۹
رستمکلا
۰.۴۳۵
۰.۰۰۰
۰.۱۹۷
۰.۰۲۷
۰.۵۰۰
۰.۳۷۴
۱.۰۰۰
نور
۰.۷۳۰
۰.۸۴۶
۰.۴۱۰
۰.۳۲۴
۰.۴۷۶
۰.۵۳۸
۰.۳۳۷
ارزش پایداری
۰.۴۳۳
۰.۵۸۲
۰.۵۵۵
۰.۵۴۴
۰.۵۱
۰.۶۴۸
۰.۳۴۹
جدول۵-۱۲
نرخ تغییر درآمد سالیانه
نسبت درامد به هزینه
نسبت معکوس بارتکفل اقتصادی
نسبت اشتغال در فعالیت های غیر کشاورزی
ضریب ثبات شغلی
سطح عملکردی شهر در شاخص اقتصادی
تنوع عملکردی شهر در شاخص اقتصادی
۰.۰۵۳
۰.۰۴۴
۰.۸۳۳
۰.۰۰۴
۰.۳۷۵
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۱۰۶
۰.۰۰۰
۱.۰۰۰
۰.۸۴۲
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۶۴۲
۰.۴۰۰
۰.۱۶۷
۱.۰۰۰
۰.۷۷۷
۰.۰۰۰
۱.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۳۱۱
۰.۱۶۷
۰.۴۱۱
۰.۵۴۵
۰.۰۰۰
۰.۷۴۸
۱.۰۰۰
۰.۸۳۳
۰.۱۹۹
۰.۹۲۰
۱.۰۰۰
۰.۵۰۰
۱.۰۰۰
۰.۶۰۰
۰.۶۶۷
۰.۰۰۰
۱.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۵۴۳
۰.۳۵۶
۰.۰۰۰
۰.۸۴۲
۰.۱۹۶
۰.۰۰۰
۰.۰۰۰
۰.۴۴۲
۰.۳۸۷
۰.۵۲۴
۰.۴۷۱
۰.۵۴۵
۰.۱۴۳
۰.۲۱۴
بررسی وضعیت مولفه های پایداری اقتصادی در منطقه مورد مطالعه نشان می دهد که در تعداد ۳ شهر وضعیت مولفه های اقتصادی ناپایدار، در تعداد ۲ شهر مورد مطالعه وضعیت مولفه ها پایداری ضعیف(ناپایداری بالقوه) و در تعداد۲ شهر نیز وضعیت پایدار حاکم است. در مجموع شهرهای میانی استان مازندران از بیشترین میزان ناپایداری اقتصادی برخوردارند. جدول شماره(۵-۱۳) وضعیت پایداری مولفه های اقتصادی را در سطح منطقه مورد مطالعه نشان می دهد.
جدول۵-۱۳: وضعیت پایداری مولفه های اقتصادی در شهرهای کوچک استان مازندران
نام شهر
عدالت اقتصادی
رفاه اقتصادی
ثبات اقتصادی
پایداری کل
وضعیت پایداری
امیرکلا
۰.۴۸۲
۰.۲۰۱
۰.۳۸۶
۰.۳۶۳
ناپایدار
زیراب
۰.۳۵۶
۰.۳۹
۰.
۰.۲۴۸
ناپایدار
رامسر
۰.۹۲۴
۰.۵۱۵
۰.۶۴۴
۰.۶۹۴
پایدار
فریدونکنار
۰.۵۷
۰.۳۸۷
۰.۳۰۳
۰.۴۱۹
ضعیف
نکا
۰.۶۳۳
۰.۷۱۶
۰.۷۶۶
۰.۷۰۵
پایدار
نور
۰.۲۶۷
۰.۶۵۳
۰.۲۹۹
۰.۴۰۶
ضعیف
رستمکلا
۰.۵۸۳
۰.۴۱۶
۰.۱۵۲
۰.۳۸۳
ناپایدار
میزان پایداری کل
۰.۵۴۵
۰.۴۳۴
۰.۳۶۰
۰.۴۵۴
ضعیف
شکل‌های زیر وضعیت پایداری مولفه‌های اقتصادی را در سطح شهرهای مختلف مورد مطالعه نشان می دهد. همانطور که ملاحظه می گردد، مولفه‌های اقتصادی تنها در دو شهر نکا و رامسر در شرایط پایدار قرار دارند و دیگر شهرها از شرایط مطلوبی برخوردار نمی باشند. به نظر می رسد استقرار فعالیت های صنعتی در شهرستان نکا و بهره برداری از جاذبه های توریستی و اقتصاد فعال گردشگری در شهر رامسر نقش بارزی در پایداری اقتصادی این شهر ایفا نموده است.
در مجموع تحلیل وضعیت پایداری مولفه های اقتصادی نشان می دهد که مولفه عدالت

دیدگاهتان را بنویسید