پایان نامه ارشد درمورد استان مازندران، سلسله مراتب، سلسله مراتب شهری، شبکه شهری

واقعی با
قانون رتبه – اندازه
کسری اندازه
واقعی شهرها نسبت
الگوی رتبه-اندازه آن
(درصد)
جمعیت براساس
قانون تعدیل
یافته مرتبه – اندازه
( بهفروز)
تفاضل اندازه جمعیتی
واقعی با
قانون رتبه – اندازه
تعدیل یافته بهفروز
کسری اندازه
واقعی شهرها نسبت
الگوی رتبه-اندازه
تعدیل یافته
(درصد)
۱
ساری
۲۵۹۰۸۴
۲۵۹۰۸۴
۰
۰
۳۳۸۹۸۱
۷۹۸۹۷-
۰
۲
بابل
۱۹۸۶۳۶
۱۲۹۵۴۲
۶۹۰۹۴ +
۰
۱۶۹۴۹۰
۲۹۱۴۶+
۰
۳
آمل
۱۹۷۴۷۰
۸۶۳۶۱
۱۱۱۱۰۹ +
۰
۱۱۲۹۹۳
۸۴۴۷۷+
۰
۴
قائمشهر
۱۷۴۲۴۶
۶۴۷۷۱
۱۰۹۴۷۵ +
۰
۸۴۷۴۵
۸۹۵۰۱+
۰
۵
بهشهر
۸۳۵۳۷
۵۱۸۱۶
۳۱۷۲۱ +
۰
۶۷۷۹۶
۱۵۷۴۱+
۰
۶
بابلسر
۴۷۸۷۲
۴۳۱۸۰
۴۶۹۲ +
۰
۵۶۴۹۶
۸۶۲۴+
۰
۷
نکاء
۴۶۱۵۲
۳۷۰۱۲
۹۱۴۰ +
۰
۴۸۴۲۵
۲۲۷۳+
۰
۸
چالوس
۴۴۶۱۸
۳۲۳۸۵
۱۲۲۳۳ +
۰
۴۲۳۷۲
۲۲۴۶+
۰
۹
تنکابن
۴۳۱۲۸
۲۸۷۸۷
۱۴۳۴۱ +
۰
۳۷۶۶۴
۵۴۶۴+
۰
۱۰
نوشهر
۴۰۵۷۸
۲۵۹۰۸
۱۴۶۷۰ +
۰
۳۳۸۹۸
۶۶۸۰+
۰
۱۱
فریدونکنار
۳۴۴۵۲
۲۳۵۵۳
۱۰۸۹۹ +
۰
۳۰۸۱۶
۳۶۳۶+
۰
۱۲
رامسر
۳۱۶۵۹
۲۱۵۹۰
۱۰۰۶۹ +
۰
۲۸۲۴۸
۳۴۱۱+
۰
۱۳
محمود آباد
۲۷۵۶۱
۱۹۹۲۹
۷۶۳۲ +
۰
۲۶۰۷۵
۱۴۸۶+
۰
۱۴
جویبار
۲۴۱۱۷
۱۸۵۰۶
۵۶۱۱ +
۰
۲۴۲۱۲
۹۵-
۳۹/۰
۱۵
امیرکلا
۲۵۱۸۶
۱۷۲۷۲
۷۹۱۴ +
۰
۲۲۵۹۸
۲۵۸۸+
۰
۱۶
نور
۲۱۸۰۶
۱۶۱۹۲
۵۶۱۴ +
۰
۲۱۱۸۶
۶۲۰+
۰
۱۷
گلوگاه
۱۸۷۲۰
۱۵۲۴۰
۳۴۸۰ +
۰
۱۹۹۴۰
۱۲۲۰-
۱/۶
۱۸
زیرآب
۱۸۲۱۶
۱۴۳۹۳
۳۸۲۳ +
۰
۱۸۸۳۲
۶۱۶-
۲/۳
۱۹
کتالم و سادات محله
۱۷۹۰۰
۱۳۶۳۶
۴۲۶۴ +
۰
۱۷۸۴۱
۵۹-
۳/۰
۲۰
کلاردشت
۱۱۹۲۱
۱۲۹۵۴
۱۰۳۳ –
۹/۷
۱۶۹۴۹
۵۰۲۸-
۶/۲۹
۲۱
رستمکلا
۱۱۳۰۶
۱۲۳۳۷
۱۰۳۱ –
۳/۸
۱۶۱۴۱
۴۸۳۵-
۹/۲۹
۲۲
عباس آباد
۱۱۲۵۶
۱۱۷۷۶
۵۲۰ –
۴/۴
۱۵۴۰۸
۴۱۵۲-
۹/۲۶
۲۳
خلیل شهر
۱۰۰۹۶
۱۱۲۶۴
۱۱۶۸ –
۳/۱۰
۱۴۷۳۸
۴۶۴۲-
۴/۳۱
۲۴
خرم آباد
۹۹۳۶
۱۰۷۹۵
۸۵۹ –
۹/۷
۱۴۱۲۴
۴۱۸۸-
۶/۲۹
۲۵
سلمانشهر
۹۵۹۲
۱۰۳۶۳
۷۷۱ –
۴/۷
۱۳۵۵۹
۳۹۶۷-
۲/۲۹
۲۶
چمستان
۹۴۸۱
۹۹۶۵
۴۸۴ –
۸/۴
۱۳۰۳۷
۳۵۵۶-
۲/۲۷
۲۷
سورک
۸۸۱۷
۹۵۹۶
۷۷۹ –
۱/۸
۱۲۵۵۴
۳۷۳۷-
۷/۲۹
۲۸
شیرگاه
۸۵۲۹
۹۲۵۳
۷۲۴ –
۸/۷
۱۲۱۰۶
۳۵۷۷-
۵/۲۹
۲۹
پل سفید
۸۴۷۳
۸۹۳۴
۴۶۱ –
۱/۵
۱۱۶۸۹
۳۲۱۶-
۵/۲۷
۳۰
کیاکلا
۷۳۶۴
۸۶۳۶
۱۲۷۲ –
۷/۱۴
۱۱۲۹۹
۳۹۳۵-
۸/۳۴
۳۱
گتاب
۶۹۵۶
۸۳۵۸
۱۴۰۲ –
۷/۱۶
۱۰۹۳۴
۳۹۷۸-
۳/۳۶
۳۲
ایزدشهر
۶۸۸۲
۸۰۹۶
۱۲۱۴ –
۹/۱۴
۱۰۵۹۳
۳۷۱۱-
۳۵
۳۳
بهنمیر
۶۸۳۶
۷۸۵۱
۱۰۱۵ –
۹/۱۲
۱۰۲۷۲
۳۴۳۶-
۴/۳۳
۳۴
سرخرود
۶۵۶۹
۷۶۲۰
۱۰۵۱ –
۷/۱۳
۹۹۷۰
۳۴۰۱-
۱/۳۴
۳۵
رویان
۶۳۳۹
۷۴۰۲
۱۰۶۳ –
۳/۱۴
۹۶۸۵
۳۳۴۶-
۵/۳۴
۳۶
نشتارود
۵۸۳۷
۷۱۹۷
۱۳۶۰ –
۸/۱۸
۹۴۱۶
۳۵۷۹-
۳۸
۳۷
کلارآباد
۵۴۵۷
۷۰۰۲
۱۵۴۵ –
۲۲
۹۱۶۱
۳۷۰۴-
۴/۴۰
۳۸
مرزن آباد
۵۰۷۸
۶۸۱۸
۱۷۴۰ –
۵/۲۵
۸۹۲۰
۳۸۴۲-
۴۳
۳۹
کیاسر
۳۵۹۰
۶۶۴۳
۳۰۵۳ –
۹/۴۵
۸۶۹۱
۵۱۰۱-
۹/۶۲
۴۰
کله بست
۳۵۴۳
۶۴۷۷
۲۹۳۴ –
۲/۴۵
۸۴۷۴
۴۹۳۱-
۱/۵۸
۴۱
خوشرودپی
۲۹۴۰
۶۳۱۹
۳۳۷۹ –
۴/۵۳
۸۲۶۷
۵۳۲۷-
۴/۶۴
۴۲
گلوگاه
۲۵۱۲
۶۱۶۹
۳۶۵۷ –
۲/۵۹
۸۰۷۰
۵۵۵۸-
۸/۶۸
۴۳
کوهی خیل
۱۹۳۹
۶۰۲۵
۴۰۸۶ –
۸/۶۷
۷۸۸۳
۵۹۴۴-
۴/۷۵
۴۴
بلده
۱۱۳۴
۵۸۸۸
۴۷۵۴ –
۷/۸۰
۷۷۰۴
۶۵۷۰-
۲/۸۵
۴۵
دابودشت
۱۰۹۶
۵۷۵۷
۴۶۶۱ –
۹/۸۰
۷۵۳۲
۶۴۳۶-
۴/۸۵
۴۶
آلاشت
۹۷۶
۵۶۳۲
۴۶۵۶ –
۶/۸۲
۷۳۶۹
۶۳۹۳-
۷/۸۶
۴۷
رینه
۸۶۰
۵۵۱۲
۴۶۵۲ –
۳/۸۴
۷۲۱۲
۶۳۵۲-
۸۸
۴۸
مرزیکلا
۵۲۵
۵۳۹۸
۴۸۷۳ –
۲/۹۰
۷۰۶۲
۶۵۳۷-
۵/۹۲
۴۹
زرگرمحله
۴۲۵
۵۲۸۷
۴۸۶۲ –
۹/۹۱
۶۹۱۷
۶۴۹۲-
۸/۹۳
۵۰
گزنک
۳۲۳
۵۱۸۲
۴۸۵۹ –
۷/۹۳
۶۷۷۹
۶۴۵۶-
۲/۹۵
۵۱
فریم
۱۸۰
۵۰۸۰
۴۹۰۰ –
۴/۹۶
۶۶۴۶
۶۴۶۶-
۲/۹۷
جمع
۱۵۳۱۷۰۶
۱۱۷۰۷۴۳
۲۲۳۹۶۳ +
۰
۱۵۳۱۷۶۹
۰
۰
طبق نمودار ۴-۲ که سلسله مراتب شهری تئوریک تمرکز گرا، تمرکز زدا و واقعی استان مازندران را در سال ۱۳۸۵ نشان می دهد، تفاوت عمده ای بین شبکه شهری استان مازندران در سال ۱۳۸۵ و این شبکه در سال ۱۳۷۵ وجود دارد، که همانا نزدیک شدن خط همبستگی نرمال “رتبه – اندازه” ترسیم شده برای الگوهای تئوریک “رتبه- اندازه” و نوع تعدیل یافته اش است. سلسله مراتب شهری استان مازندران از نظر تطبیق الگوهای تئوریک و واقعی این سلسله مراتب، تا شهر رتبه ۳۵ این استان تغییری نسبت به سال ۱۳۷۵ نکرده است، اما خطوط همبستگی لگاریتمی مرتبه و اندازه شهرهایی که در فاصله این ۱۰ سال به شبکه شهری استان مازندران اضافه شدند – که در رتبه های ۳۸ تا ۵۱ نیز جای گرفتند – همبستگی معکوس شدیدی را بین لگاریتم رتبه و اندازه این شهرها نشان می دهد. در ادامه به برخی از ویژگی های این سلسله مراتب شهری اشاره می شود :
– همبستگی لگاریتمی بین رتبه و اندازه شهرهای رتبه دوم تا پنجم (آمل، بابل، قائمشهر و بهشهر) استان مازندران بسیار نامنظم بوده و با هر دو الگوی تئوریک ترسیم شده فاصله دارد.
– همبستگی لگاریتمی بین رتبه و اندازه شهرهای رتبه هفتم (نکا) تا نوزدهم (کتالم و سادات محله) تقریبا” بر الگوی “رتبه- اندازه” تعدیل یافته منطبق است. در سال ۱۳۸۵ همبستگی لگاریتمی رتبه-اندازه شهر بابلسر که در سال ۱۳۷۵ تقریبا” منطبق بر الگوی فوق بود، از این خط منحرف شد و به سمت الگوی “رتبه-اندازه” حرکت کرد. بنظر می رسد برای این انطباق رتبه مهم است و در رتبه مورد نظر می ماند هرچند که شهرها در رتبه ها جابجا شوند.
– همبستگی لگاریتمی بین رتبه و اندازه شهرهای رتبه بیستم(کلاردشت) تا بیست و نهم (پل سفید) تقریبا” بر الگوی “رتبه- اندازه” منطبق است .
– همبستگی لگاریتمی بین رتبه و اندازه شهرهای رتبه سی ام (کیاکلا) تا سی و هشتم (مرزن آباد) بدون هیچ ارتباطی با الگوهای تئوریک ترسیم شده، نوعی همبستگی معکوس ملایم است که از رتبه سی و نهم (کیاسر) به همبستگی معکوس شدید تبدیل می شود .
نمودار۴- ۲: نمودار تطبیقی- لگاریتمی سلسله مراتب شهری استان مازندران در سال ۱۳۸۵
در سال ۱۳۹۰ بغیر از شهر ساری که الگوی “رتبه – اندازه” براساس آن تنظیم می شود، ۳۴ شهر نسبت به این الگو دارای کسری جمعیت بود و ۱۸ شهر دیگر این استان نسبت به الگوی”رتبه – اندازه” دارای اضافه جمعیت هستند. در این سال بغیر از شهرهایی که نسبت به الگوی “رتبه – اندازه” دارای اضافه جمعیت هستند، کمترین کسری جمعیت شهرهای استان مازندران نسبت به الگوی “رتبه – اندازه” به شهر رتبه ۲۴ ( خلیل شهر) با ۸/۱۷ % کسری و بیشترین کسری هم به شهر رتبه ۵۳ (گزنک) با ۴/۹۶% کسری مربوط می شود. در مجموع در سال ۱۳۹۰ در استان مازندران بغیر از شهرهای رتبه ۴۱(خوشرودپی) تا ۵۳ (گزنک) که نسبت به الگوی رتبه – اندازه بیش از ۵۰% کسری جمعیت دارند، شهرهای رتبه های بیستم (عباس آباد) تا چهلم (کله بست) نسبت به الگوی رتبه اندازه کمتر از ۵۰% کسری جمعیت دارند.
اما براساس” الگوی رتبه – اندازه تعدیل یافته” شهرهای رتبه دوم تا پنجم (آمل، بابل، قائمشهر و بهشهر) و همچنین رتبه هشتم تا پانزدهم (چالوس، تنکابن، نوشهر، فریدونکنار، رامسر، محمودآباد، جویبار و امیرکلا) سلسله مراتب شهری استان مازندران دارای اضافه جمعیت هستند. براساس این الگوی تئوریک در سطوح بالایی سلسله مراتب شهری این استان شهرهای رتبه اول (ساری)، ششم (نکا) و هفتم (بابلسر) دارای کسری جمعیت یا اندازه ایی کوچکتر از اندازه ایی هستند که این الگو برای آنها متصور است. علاوه بر این شهرها، از نظر الگوی رتبه-اندازه تعدیل یافته شهرهای رتبه شانزدهم(نور) تا پنجاه و سوم (گزنک) – که ۳۸ شهر استان مازندران را شامل می شود – نیز دارای کسری جمعیت هستند، در مجموع در سال ۱۳۹۰ از ۵۳ شهر استان ۴۱ شهر از نظر الگوی رتبه اندازه ترسیم شده به اندازه مناسب از نگاه این مدل نرسیدند.
جدول ۴- ۱۵ رتبه- اندازه واقعی و تئوریک شهرهای استان مازندران در سال ۱۳۹۰
رتبه
شهرها
جمعیت واقعی
جمعیت براساس
قانون رتبه- اندازه
تفاضل اندازه جمعیتی واقعی با
قانون رتبه – اندازه
کسری اندازه
واقعی شهرها نسبت
الگوی رتبه-اندازه آن
(درصد)
جمعیت براساس
قانون تعدیل
یافته مرتبه – اندازه
( بهفروز)
تفاضل اندازه جمعیتی
واقعی با
قانون رتبه – اندازه
تعدیل یافته بهفروز
کسری اندازه
واقعی شهرها نسبت
الگوی رتبه-اندازه
تعدیل یافته
(درصد)
۱
سارئ
۲۹۶۴۱۷
۲۹۶۴۱۷
۰
۰
۳۶۹۱۷۰
۷۲۷۵۳-
۷/۱۹
۲
آمل
۲۱۹۹۱۵
۱۴۸۲۰۸
۷۲۷۰۷+
۰
۱۸۴۵۸۵
۳۵۳۳۰+
۰
۳
بابل
۲۱۹۴۶۷
۹۸۸۰۶
۱۲۰۶۶۱+
۰
۱۲۳۰۵۶
۹۶۴۱۱+
۰
۴
قائم شهر
۱۹۶۰۵۰
۷۴۱۰۴
۱۲۱۹۴۶+
۰
۹۲۲۹۲
۱۰۳۷۵۸+
۰
۵
بهشهر
۸۹۲۵۱
۵۹۲۸۳
۲۹۹۶۸+
۰
۷۳۸۳۴
۱۵۴۱۷+
۰
۶
نکا
۵۰۶۸۰
۴۹۴۰۳
۱۲۷۷+
۰
۶۱۵۲۸
۱۰۸۴۸-
۶/۱۷
۷
بابلسر
۵۰۴۷۷
۴۲۳۴۵
۸۱۳۲+
۰
۵۲۷۳۸
۲۲۶۱-
۲/۴
۸
چالوس
۴۷۸۸۱
۳۷۰۵۲
۱۰۸۲۹+
۰
۴۶۱۴۶
۱۷۳۵+
۰
۹
تنکابن
۴۵۳۳۸
۳۲۹۳۵
۱۲۴۰۳+
۰
۴۱۰۱۸
۴۳۲۰+
۰
۱۰
نوشهر
۴۳۳۷۸
۲۹۶۴۱
۱۳۷۳۷+
۰
۳۶۹۱۷
۶۴۶۱+
۰
۱۱
فریدونکنار
۳۶۱۹۲
۲۶۹۴۷
۹۲۴۵+
۰
۳۳۵۶۰
۲۶۳۲+
۰
۱۲
رامسر
۳۲۲۹۴
۲۴۷۰۱
۷۵۹۳+
۰
۳۰۷۶۴
۱۵۳۰+
۰
۱۳
محمودآباد
۳۱۷۷۱
۲۲۸۰۱
۸۹۷۰+
۰
۲۸۳۹۷
۳۳۷۴+
۰
۱۴
جویبار
۲۹۱۲۲
۲۱۱۷۳
۷۹۴۹+
۰
۲۶۳۶۹
۲۷۵۳+
۰
۱۵
امیرکلا
۲۸۰۸۶
۱۹۷۶۱
۸۳۲۵+
۰
۲۴۶۱۱
۳۴۷۵+
۰
۱۶
نور
۲۲۹۷۸
۱۸۵۲۶
۴۴۵۲+
۰
۲۳۰۷۳
۹۵-
۴/۰
۱۷
گلوگاه
۱۹۶۲۵
۱۷۴۳۶
۲۱۸۹+
۰
۲۱۷۱۵
۲۰۹۰-
۶/۹
۱۸
کتالم وسادات شهر
۱۸۹۶۲
۱۶۴۶۸
۲۴۹۴+
۰
۲۰۵۰۹
۵۴۷-
۶/۲
۱۹
زیرآب
۱۵۶۷۹
۱۵۶۰۱
۷۸+
۰
۱۹۴۳۰
۳۷۵۱-
۳/۱۹
۲۰
عباس اباد
۱۱۵۹۹
۱۴۸۲۱
۳۲۲۲-
۷/۲۱
۱۸۴۵۸
۶۸۵۹-
۱/۳۷
۲۱
رستمکلا
۱۱۵۵۳
۱۴۱۱۵
۲۵۶۲-
۱/۱۸
۱۷۵۷۹
۶۰۲۶-
۲/۳۴
۲۲
چمستان
۱۰۶۱۷
۱۳۴۷۳
۲۸۵۶-
۱/۲۱
۱۶۷۸۰
۶۱۶۳-
۷/۳۶
۲۳
شیرود
۱۰۴۲۶
۱۲۸۸۸
۲۴۶۲-
۱/۱۹
۱۶۰۵۰
۵۶۲۴-
۳۵
۲۴
خلیل شهر
۱۰۱۴۱
۱۲۳۵۰
۲۲۰۹-
۸/۱۷
۱۵۳۸۲
۵۲۴۱-
۳۴
۲۵
کلاردشت
۹۱۲۲
۱۱۸۵۷
۲۷۳۵-
۲۳
۱۴۷۶۶
۵۶۴۴-
۲/۳۸
۲۶
خرم آباد
۹۱۱۴
۱۱۴۰۱
۲۲۸۷-
۲۰
۱۴۱۹۸
۵۰۸۴-
۸/۳۵
۲۷
سورک
۸۹۳۰
۱۰۹۷۸
۲۰۴۸-
۶/۱۸
۱۳۶۷۲
۴۷۴۲-
۶/۳۴
۲۸
سلمان شهر
۸۶۵۴
۱۰۵۸۶
۱۹۳۲-
۲/۱۸
۱۳۱۸۴
۴۵۳۰-
۳/۳۴
۲۹
شیرگاه
۸۱۲۹
۱۰۲۲۱
۲۰۹۲-
۴/۲۰
۱۲۷۳۰
۴۶۰۱-
۱/۳۶
۳۰
پل

دیدگاهتان را بنویسید