نوامبر 28, 2020

کریم خان زند

بر روی دیوارها و طاقچه های عمارت چند مجلس نقاشی وجود دارد.در وسط عمارت نیز حوض هشت گوش از جنس سنگ مرمر یکپارچه ساخته شده است. دیواره داخلی بنا و اتاقها از سنگهای مرمر خوش رنگ ساخته شده و بدنه و سقف به نقاشیهای بسیار زیبایی مزین و منقوش است.
تصویر2-6- نقاشیهای سقف موزه پارس
این نقاشیها مربوط به دوره زند و قاجار میباشند. کریم خان این عمارت را برای پذیرایی و سلامهای رسمی و جشن ساخته بوده است .پس از مرگ کریم خان، پیکر او را در عمارت کلاه فرنگی-در شاه نشین شرقی- محلی که امروز شمشیر او به نمایش در آمده، دفن کردند؛ تا اینکه آغامحمدخان قاجار پس از فتح شیراز در تاریخ اول ذی الحجه سال 1206، دستور داد تا استخوانهای کریم خان را از قبر بیرون آورده، زیر پله های خلوت کریم خانی در تهران دفن کنند.
در سال های 1315 و 1316 شمسی کاشی های از بین رفته و نقاشی های عمارت کلاه فرنگی همزمان با تغییر کاربری به موزه، تعمیرات مفصلی شد و توسط استادان زبر دست کاشی ساز و کارشناسان نقاشی که همه شیرازی بودند؛ به سبک و رنگ و نقش اصلی ترمیم و یا تجدید گردید.
این عمارت در سال 1316 به موزه پارس تبدیل شد و اشیاء گوناگونی از دوران قبل و بعد از اسلام در آن به نمایش درآمد. با ارزش ترین آثار این موزه قرآن خطی مشهور به قرآن هفده من، نقاشی های آقا صادق نقاش و لطفعلی خان صورتگر و شمشیر کریم خان زند است.
در سال 1350 شمسی که جشن های دو هزار پانصد سال بنیان گذاری شاهنشاهی ایران بر پا بود، به دستور وزارت فرهنگ و هنر عمارت کلاه فرنگی را از اشیاء خالی کردند و آن را به شکل آرامگاه کریمخان زند در آوردند.
 باغ و عمارت موزه پارس با مساحت 7700 متر مربع و زیر بنای 584 مترمربع در تاریخ 15 آذرماه ۱۳۱4 هجری شمسی، به شماره 244 در فهرست آثار ملی ثبت شده و در حال حاضر به عنوان موزه پارس فعال میباشد.
مخزن موزه پارس در طبقه فوقانی عمارت کلاه فرنگی قرار گرفته که محل نگهداری مجموعههای نفیسی از اشیاء میباشد.
2-2-1- معرفی تعدادی از آثار ارزشمند نگهداری شده در موزه پارس
موزه پارس به عنوان قدیمیترین موزه استان فارس آثار ارزشمندی از اشیاء فلزی، سفالی، انواع سکهها و مهرها مربوط به دوران هخامنشی و ساسانی را در خود جای داده است.
تنوع اشیاء دوره اسلامی در انواع سفالهای نقشدار،زرینفام، فلزات و نسخ خطی و… که از قرن سوم ﻫ.ق تا دوره پهلوی را در بر میگیرد، زینت بخش این موزه میباشد. بسیاری از آثار این گنجینه توسط استاد علی اصغر حکمت و دکتر خاوری به این موزه اهدا شده است. که در ادامه به معرفی تعدادی از این اشیاء میپردازیم.
2-2-1-1-قرآن معروف به قرآن هفده من
قرآن هفده من را در اواخر قرن نهم هجری قمری بدست سلطان ابراهیم بن شاهرخ تیموری به خط محقق نوشته شد. این قرآن که در دو جلد نوشته شده است، ابتدا بر سردر دروازه قرآن در تنگ الله اکبر شیراز قرار داده شده بود و کسانی که میخواستند از دروازه شهر خارج شوند از زیر قرآن عبور میکردند سپس در سال 1312 به موزه شاهچراغ و چهار سال بعد یعنی سال 1316 به موزه پارس انتقال داده شد. در میان عوام معروف است که هر برگ آن هفده من و کل قرآن نیز هفده من میباشد و آن را از معجزات و کرامات حضرت علی(ع) میدانستند.
تصویر2- 7- قرآن مشهور به قرآن هفده من
2-2-1-2-شمشیر کریمخان زند
شمشیر کریمخان زند، که طلا کوب با آیاتی از قرآن میباشد. و این بیت شعر روی آن نوشته شده است:
این تیغ که شیر فلکش نخجیر است شمشیر وکیل آن شه کشورگیر است
پیوسته کلید فتح دارد در دست آن دست که بر قبضه این شمشیر است
تصویر2-8- شمشیر کریمخان زند
2-2-2-3- بیست و هشت جزء قرآن به خط یحیی الجمال الصوفی
مجموعه بینظیری از بیست و هشت جلد قرآن به خط یحیی الجمال الصوفی که در قرن هشتم هجری قمری در زمان شاه ابواسحق اینجو و به دستور تاشی خاتون نوشته شده است.

نوشته ای دیگر :   مهارت رفتار جرات مندانه