ژانویه 15, 2021

نکاح منقطع

مفهوم شناسی

2-1- نکاح
الف) معنای لغوی نکاح
نکاح در لغت به معنی تقابل است، و در زبان عرب هرگاه دو کوه در مقابل یکدیگر قرار گرفته باشند گفته میشود: « تناکح الجبلان» یعنی: دو کوه در مقابل هم واقع شده اند. (قاروبی،1425ه ق،19/19)
از نظر اصطلاح در این که آیا این لفظ دلالت بر «وطی» می کند یا «عقد»، یا میان هردو مشترک لفظی است، اختلاف نظر وجود دارد. معروف ومشهور آن است که نکاح در لغت به معنی «وطی»، وشرعاً به مفهوم «عقد» است. (محقق داماد، 1365، ص21).
واژه نکاح: نکاح مصدر ثلاثی واز ریشه نکح، ینکح می باشد. اهل لغت نیز آن را عداد مصادر ثلاثی منظور داشته اند. « نکح، ینکح، نکاحاً، نکاحاً ». (معلوف،1379، ص877).
باید توجه داشت که هر چند اهل لغت نکاح را مصدر ثلاثی دانسته اند، ولی فعال، که نکاح برآن وزن است، از اوزان قیاسی مصادر ثلاثی نیست بلکه از اوزان سماعی آن به شمار می رود.
انواع نکاح
نکاح: عقد زنا شویی بستن. زناشویی کردن. زناشویی.
نکاح اول: امتزاج طبایع است بعضی با بعضی که موجب پدید آمدن موالید گردد.
نکاح دائم: نکاحی است دایمی؛ نکاح منقطع. در نکاح دایم وجود مهر لازم نیست و مدت هم ندارد.
نکاح ساری در ذات: توجه حبی حق تعالی است و آن وصلت بین خفا و ظهور است که اصل نکاح ساری است در جمیع ذراری.
نکاح طبیعی: ترکیب و امتزاج طبیعی عناصر و طبایع.
نکاح منقطع: نکاحی است که برای مدت معینی واقع شده باشد؛ نکاح دایم. در نکاح منقطع حتماً باید مدت و مهر معلوم باشد. (معین، 1382، ص 1544).
ب) معنای اصطلاحی نکاح
به نظر می رسد که منظور از عقد (مفهوم شرعی نکاح) نه تنها صیغه، بلکه مراد حاصل از آن است که در فارسی به « زن گرفتن» و « شوهر کردن» تعبیر می شود.
بنا بر این نکاح را چنین تعریف می کنیم:
« نکاح رابطه ای است حقوقی – عاطفی که بوسیله عقد بین زن ومرد حاصل می گردد وبه آنها حق می دهد که با یکدیگر زندگی کنند ؛ ومظهر بارز این رابطه حق تمتع جنسی است».
این تعریف شامل هر دو قسم نکاح یعنی دائم ومنقطع است. بعضی از حقوق دانان جدید نکاح را طوری تعریف کرده اند که فقط شامل نکاح دائم می شود؛ به این شرح: «نکاح رابطه ای است بین زن و شوهر برای تشکیل خانواده ».
این تعریف، نکاح منقطع را در بر نمی گیرد؛ واز این جهت ناقص است. در حالی که ازنظر فقهی وقانون مدنی نکاح منقطع نیز مسلماً مشمول عنوان کلی نکاح است. ولذا می توان گفت که به احتمال قوی تعریف فوق از حقوق کشورهای دیگر استنتاج گردیده، زیرا در سیستم حقوقی اغلب کشورها فقط نکاح دائم برسمیت شناخته شده است. (محقق داماد، 1365، ص21).
2-2- صداق
الف) معنای لغوی صداق
صداق در لغت به معنای مَهریه زن، کابین (المعجم الوسیط، 1389، 1/1087).