نوامبر 30, 2020

مکتب روابط انسانی

در سال ١٩۶١هارولد کونتز تئوری سازمان را (جنگل معانی) می‌نامد. در سال ١٩۶٣ ارتورکاریلوف مکتبها‌ی مختلف تئوری سازمان را بررسی کرد و به این نتیجه رسید که هر مکتبی با مکاتب دیگرمخالف است و می‌کوشد تا از موضع خود دفاع کند و هر یک مدعی است که دیگران کاستی‌هایی دارند.
با وجود این تفاوت‌ها، بیشتراین تئوری‌ها را می‌توان در مکتب‌های مختلف طبقه‌بندی نمود که اولا ً: این مبنا می‌تواند براساس دیدگاهی که در ارتباط با انسان و سازمان دارند باشد و یا با توجه به مفروضاتی که در رابطه با درک رفتارسازمانی دارند باشد. دوم اینکه: آنها براساس نقشی که دریک دوره‌ی زمانی دارند طبقه‌بندی می‌شوند. بعضی دیگر از محققین به روش دیگراین طبقه‌بندی را انجام داده‌اند. از جمله استلی و ون دوون که برای طبقه‌بندی مکاتب فکری سازمان از یک منطق بسیارمتفاوت استفاده کرده‌اند و این مکتب‌ها را از چهار دیدگاه اصولی و بر مبنای دو بعد تحلیلی طبقه‌بندی کرده‌اند که عبارتند از:
١- سطح تجزیه و تحلیل سازمانی (خرد یا کلان).
٢- تاکید بر مفروضات جبر و اختیار در مورد طبیعت انسان. (شفریتزو اوت، ١٣٧٩، ص٩)
با توجه به این ٢بعد، این پژوهشگران چنین نتیجه می‌گیرند که می‌توان تئوری‌های سازمانی را دریک ماتریس٢ در٢ نشان داد که در جدول ٢-٢ آورده شده است.
جدول ٢-٢: چهار دیدگاه استنلی و ون دو ون درباره‌ی تئوری سازمان
(نقل از شفریتز و اوت، ١٣٧٩، جلد اول، ص١١)
دیگاه اقدام گروهی یا جمعی دیدگاه انتخاب طبیعی
دیدگاه انتخاب راهبردی دیدگاه سیستمی یا ساختاری
دیدگاه سیستمی: گیولیک واورویک، فایول، مرتون، بلا واسکات، لارنس و لورش
دیدگاه انتخاب راهبردی: بلو، فلدمن و مارچ، استراوس و دیگران، ویک، بینز
دیدگاه انتخاب طبیعی: الدریچ، هانن و فریمن، پورت، ففر و سالانیک
دیدگاه اقدام جمعی: امری وتریست، هاولی، شون
اما آنچه دارای اهمیت است طبقه‌بندی ازدیدگاه تکامل تاریخی است. تئوری سازمان پدیده‌ای تکامل‌گرا است که بعضی از نظریه‌پردازان و مکاتب اندیشه، اساس کارخود را برپایه‌ی دیدگاه‌های دیگران قرار می‌دهند و آنگاه نظریاتی را عرضه میکنند و گاهی فرایند تکامل‌گرایی یا سیراندیشه‌های تئوری سازمان از مجرای مفروضات، منطق، روش‌های تحقیق تجربی و دستاوردهای نظریه‌پردازان پیشین مسیررامی‌پیماید و دربعضی از مواقع فرایند تدوین وارائه‌ی یک تئوری ازطریق رد مفروضات یا تئوری‌های پیشین امکان‌پذیرمی شود. (شفریتز و اوت، ۱۳۷۹، جلداول، ص۹)
جدول ٢-٣: طبقه‌بندی تئوریهای سازمان براسا س روند تاریخی شکل‌گیری آنها
(شفریتز و اوت، ١٣٧٩، جلداول، ص١٠)
مکتب کلاسیک، تئوری نئوکلاسیک، تئوری نوگرا جی. اسکات ١٩۶١
مکتب فرایند مدیریت (رویکرد تجربی )، مکتب رفتار انسانی، مکتب سیستم اجتماعی،
مکتب تئوری تصمیم، مکتب کمی (ریاضی) اچ. کونتز ١٩۶١
مدیریت علمی، مکتب روابط انسانی و محیطی (به عنوان یک تصمیم گیرنده)
تئوریهای مدیریت: درزمان حال (مکتب عملیاتی، مکتب تجربی، مکتب رفتار انسانی، مکتب سیستم اجتماعی، مکتب تئوری تصمیم، مکتب کمی) هاچینسن ١٩۶٧
جنبش مدیریت علمی، روابط ا نسانی و ا نسان گرایی صنعتی، تئوری کلا سیک،
انتقاد نئوکلاسیکها، مفهوم سیستمها، فرایند‌های سازمانی، تغییر و تحول سازمانی جی. اسکات
و تی. آر. میچل ١٩٧٢

نوشته ای دیگر :   همسایگان