ژانویه 15, 2021

منبع تحقیق با موضوع فرهنگ سازمانی

جلوتر است. به طور قطع داده ها چه خواسته و چه نا خواسته در اطراف ما وجود دارند، هنر مدیریت این است که داده های مورد نیاز را با مفهوم دار کردن به اطلاعات تبدیل کند. فرآیندهای کسب اطلاعات نیز همانند فرآیندهای کسب دانش عبارتند از: در اختیار گرفتن، ذخیره سازی، پردازش، انتقال و تسهیم.

2-8- پیشینه پژوهش
رحیمیان و همکاران (1389)، به بررسی تأثیر عوامل فرهنگ سازمانی بر استقرار فرآیندهای مدیریت دانش در معاونت فناوری وبرنامه ریزی سازمان امور مالیاتی کشور پرداخته اند. پژوهش مزبور یک مطالعه موردی و به صورت پیمایشی می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش، کارشناسان معاونت فناوری وبرنامه ریزی سازمان امور مالیاتی کشور بوده و ابزار پژوهش عبارت از دو پرسشنامه نیمرخ فرهنگ سازمانی و استقرار فرآیندهای مدیریت دانش بوده ‌است. پرسشنامه‌ی اول به بررسی هفت مؤلفه فرهنگ سازمانی شامل رقابت ‌پذیری، مسئولیت اجتماعی، حمایت ‌گری، نوآوری، تأکید برپاداش، جهت ‌گیری عملکرد و ثبات می‌پردازد. پرسشنامه‌ی دوم نیز به بررسی شش فرآیند ایجاد، جذب، سازماندهی، ذخیره، انتشار و کاربرد دانش می‌پردازد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که وضعیت مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش از نظر کارشناسان در سطح متوسط است. میان فرهنگ سازمانی با استقرار فرآیندهای مدیریت دانش رابطه مثبت و معنی‌دار 70 درصد وجود دارد. همچنین میان هر یک از مؤلفه ‌های هفت‌ گانه فرهنگ سازمانی با فرآیند های مدیریت دانش نیز رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. تحلیل رگرسیون همزمان نیز چنین نتیجه داد که: تنها دو مؤلفه‌ی جهت‌ گیری عملکرد و مسئولیت اجتماعی در پیش‌ بینی متغیر استقرار فرآیندهای مدیریت دانش نقش مؤثر دارند.
عباسی و همکاران (1388)، به بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر اجرای مدیریت دانش در کتابخانههای مرکزی دانشگاههای وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پرداختهاند. این پژوهش کاربردی و از نوع پیمایشی و با هدف شناسایی الگوی فرهنگ سازمانی حاکم در کتابخانههای مرکزی دانشگاه‌های جامع وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و نیز رابطه آن با میزان اجرای مدیریت دانش در این کتابخانه ‌ها انجام پذیرفته است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه کتابخانههای مرکزی دانشگاه‌های جامع وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که حداقل 20 سال از زمان تأسیس آن گذشته باشد، تشکیل میدهد. پرسشنامه های پژوهش به 23 کتابخانه ارسال گردیده و در نهایت 281 پرسشنامه تکمیل شده از 21 کتابخانه دریافت و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. ابزار گردآوری اطلاعات دو پرسشنامه و یک سیاهه وارسی بود. پرسشنامه اول برای سنجش الگوی فرهنگ سازمانی که توسط کامرون و کوئین (1999) طراحی شده و بر اساس آن 4 الگوی فرهنگ سازمانی (گروهی، کارآفرین، بازاری و سلسله مراتبی) قابل شناسایی است. پرسشنامه دوم که توسط محقق طراحی شد و جهت بررسی میزان اجرای مدیریت دانش در کتابخانه ها مورد استفاده قرار گرفت.
جعفری و همکاران (2007)، نیز به توسعه یک مدل مفهومی برای مدیریت دانش با تکیه بر عوامل کلیدی موفقیت پرداخته‌اند. این مدل بر پایه فرهنگ سازمانی، مدیریت، نیروی انسانی، آموزش، ابعاد سازمانی، پایلوت، فناوری اطلاعات، اندازه‌گیری عملکرد، الگوبرداری و ابعاد مدیریت دانش شکل گرفته ‌است. این مدل با تأکید بر عوامل موفقیت، رویکرد جدیدی را برای مدیریت دانش پیشنهاد می‌کند. چهار عامل مدیریت، ابعاد سازمانی، فرهنگ و نیروی انسانی عواملی هستند که به صورت همزمان مورد توجه قرار گرفته و در مرکز مدل قرار دارند. در بعد مدیریت، مواردی چون تعهد و حمایت مدیریت ارشد، مدیریت تغییر، برنامه‌ریزی استراتژیک و انتصاب افرادی چون مدیران دانش سازمانی و قهرمانان دانش مطرح می‌باشند. مباحثی از قبیل درک و درگیری کارکنان، غنی‌سازی شغلی، کار تیمی، موارد مرتبط با امنیت شغلی و انگیزشی از جمله موارد مرتبط با بحث نیروی انسانی به‌شمار می‌روند. ابعاد سازمانی نیز شامل مواردی چون ساختار سازمانی برای پذیرش سیستم مدیریت دانش، زیرساخت ‌ها و بحث چگونگی یکپارچه ‌سازی سیستم مدیریت دانش با سیستم جاری سازمان می‌شود و در نهایت در بعد فرهنگ سازمانی، اعتماد، پذیرش فرهنگ یادگیری مستمر، ارتقای روحیه همکاری و ارتباطات بین افراد و ریسک‌ پذیری از موارد مهم این مقوله به ‌شمار می‌روند. از طرفی نقش و جایگاه ابعادی چون آموزش، فناوری اطلاعات، اندازه ‌گیری عملکرد و الگو برداری و پایلوت نیز در مدل به وضوح مشاهده می‌شود. این عوامل به نوعی نقش واسط، کاتالیزور یا پیشرانه را برای احیای ابعاد مختلف مدیریت دانش بر عهده خواهند داشت. ابعادی که در لایه‌ی بیرونی مدل نشان داده شده ‌است شامل مواردی چون اشتراک دانش، معماری دانش، اندازه‌گیری دانش، مخازن دانش، سیستم‌ های مدیریت دانش و ساختار دانش می‌گردد.
در مجموع با توجه به مطالعاتی که در خصوص مرور ادبیات مرتبط انجام گرفته است، می‌توان گفت که در اکثر الگوهای مدیریت دانش، به نقش سه عامل فرهنگ سازمانی، عوامل فنی و فرآیندهای مدیریت دانش اشاره شدهاست.
2-9- جمعبندی
در فصل حاضر تاریخچه مدیریت دانش و مفاهیم بنیادین آن توضیح داده شد. سپس مولفه‌های مختلف مدیریت دانش تشریح گردید. در نهایت به نحوه ارتباط و تاثیر آنها بر یکدیگر از دیدگاه محققین مختلف پرداخته شد. در فصل آتی الگوریتم پیشنهادی تحقیق بیان شده و
به تشریح تکنیک‌های مورد استفاده در مسیر تحقیق می‌پردازیم.

فصل سوم
روش پژوهش

3-1- مقدمه
پایه هر علمی، روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین هر علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار میرود. روش تحقیق مجموعهای از قواعد، ابزار وراه های معتبر و نظام یافته برای بررسی واقعیتها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است. به طوری که انتخاب متدولوژی تحقیق یکی از مهمترین و فنیترین مراحلی است که پژوهشگر باید با حساسیت ویژه، ابزار مناسبی برای گردآوری دادهها طراحی نموده و با انتخاب نمونه آماری، داده‌های نگرشی و جمعیتشناختی مورد نیاز را جمعآوری کند. علاوه بر این، انتخاب روش پژوهش مناسب امری دشوار و مهم است و شناختروش های پژوهش و آگاهی از میزان دقّت آنها از حساسیت بیشتری برخوردار میباشد(خاکی، 13۹۱). در این راستا، در این فصل روش تحقیق، جامعه آماری، روش نمونهگیری، تعیین حجم نمونه، ابزار جمعآوری دادهها، روایی و اعتبار سنجش و همچنینروش های آماری مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل دادهها مطرح شده است.
3-2- روش تحقیق
روش‌های تحقیق متعدد و متفاوتند و در کتب گوناگون تقسیم‌بندی‌های متفاوتی از آنها ارائه شده است. در تحقیق حاضر هدف اصلی بررسی مقایسهای آمادگی دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان در زمینهی زیرساختهای پیادهسازی مدیریت دانش است. از نظر «دواس» رایجترین تکنیک مورد استفاده در تحقیق پیمایش، پرسشنامه است(دواس،1376). با این حال برخی از صاحبنظران در نوشته‌های خود درباره پیمایش، پیوند اساسی میان روش پیمایش و شیوه جمع‌آوری اطلاعات برقرار کرده‌اند لذا در این پژوهش از روش پیمایش استفاده شده است. کرلینجر در مورد این روش می‌نویسد: «تحقیق پیمایشی، جمعیت‌های کوچک و بزرگ را با انتخاب و مطالعه نمونه‌های منتخب از آن جامعه‌ها برای کشف میزان نسبی شیوع، توزیع و روابط متقابل متغیرهای روان‌شناختی و جامعه‌شناختی مورد بررسی قرار می‌دهد» (کرلینجر، 1376). قابل ذکر است که برای تدوین چارچوب نظری تحقیق و مروری بر تحقیقات پیشین از روش اسنادی نیز بهره گرفته شده است. و نهایتاً اینکه، این مطالعه به لحاظ هدف، کاربردی، به لحاظ معیار زمان، مقطعی و به لحاظ معیار ژرفایی، پهنانگر است.
3-3- فرآیند تحقیق
با توجه به هدف پژوهش، مراحل زیر جهت انجام پژوهش صورت گرفت.
3-3-1-مطالعهای جامع بر مبانی نظری و پیشینه پژوهش صورت گرفته بر روی مفاهیم مدیریت دانش و زیرساخت های مدیریت دانش
در این مرحله اغلب مطالعات صورت گرفته در ارتباط با مدیریت دانش و زیرساخت های آن یعنی، فرهنگ سازمانی، فرایندهای مدیریت دانش و فناوری اطلاعات مورد مطالعه قرار گرفت.
3-3-2- شناسایی شاخص های مربوط به زیرساخت های مدیریت دانش
شاخصهای اولیه مرتبط با مدل مفهومی تحقیق با مطالعه ادبیات پژوهش استخراج گردیدند.
3-3-3- جمع‌آوری داده‌‌های تحقیق
در این گام از تحقیق با توجه به شاخص‌های نهایی، پرسش‌نامه‌های تحقیق تدوین و بین جامعه آماری که کلیه کارکنان مربوط به دستگاه های اجرایی ستادی در استان سیستان و بلوچستان بود، توزیع شد.
3-3-4- تحلیل داده‌های تحقیق
در این مرحله از پژوهش، با استفاده از داده‌های گردآوری شده و تکنیک‌های تشریح شده در بخش تجزیه و تحلیل داده، به تحلیل سوالات و فرضیه‌های تحقیق پرداخته شد.
به صورت شماتیک فرآیند تحقیق حاضر در نمودار (3-1) نمایش داده شده است.

نمودار 3-1: فرآیند تحقیق

3-4- جامعه آماری
جامعه آماری به کل گروه افراد، وقایع یا چیزهایی اشاره دارد که محقق میخواهد به تحقیق درباره آنها بپردازد(سکاران، 1380). جامعه آماری شامل عناصر، اجزاء، افراد و یا واحدهایی است که حداقل در یک صفت مشترک باشند. در تعریف جامعه باید به جامع و مانع بودن آن توجه نمود. جامع یعنی در بر گیرنده تمام اجزاء مورد نظر باشد و مانع یعنی واحدهایی را که شامل نمیشود در برنگیرد. در تحقیق حاضر جامعه‌آماری کلیه مدیران کل و معاونین مدیران کل، روسای گروه، اداره و امور و کارشناسان دستگاه های اجرایی ستادی استان سیستان و بلوچستان می باشند که در زمان تحقیق تعداد کل آنها ۲۳۱۱ نفر مربوط به ۲۸ دستگاه اجرایی می‎باشد.
3-5- نمونه آماری
با توجه به جدول مورگان و نیز جامعه تحقیق حاضر که ۲۳۱۱ عدد است، تعداد نمونه آماری بین ۳۲۷ تا ۳۳۱ نفر به دست می آید. بعد از توزیع بیش از ۴۵۰ پرسش نامه در بین دستگاه های اجرایی مربوطه، تعداد ۳۹۰ پرسش نامه قابل استفاده به دست آمد که بیش از نمونه تعیین شده در جدول است. این مسئله از آنجا ناشی می شود که دستگاه های اجرایی استان ملزم به تکمیل پرسش نامه این پژوهش بوده اند و از آنجا که قصد تحقیق مقایسه بین دستگاه های اجرایی بود، از تمام پرسش نامه های قابل استفاده در تجزیه و تحلیل نتایج استفاده شد.

3-6-مدل مفهومی تحقیق
هر مدل مفهومی به عنوان مبنایی جهت انجام مطالعات و تحقیقات است به گونهای که متغیرهای مورد نظر تحقیق و روابط میان آنها را مشخص میکند. به عبارت دیگر میتوان گفت که به صورتی ایدهآل، مدل مفهومی یا همان نقشه ذهنی و ابزار تحلیل (میرزایی ، 1375)، یک استراتژی جهت شروع و انجام تحقیق است به گونهای که انتظار میرود در حین اجرای تحقیق، متغیرها، روابط و تعاملات بین آنها مورد بررسی و آزمون قرار گرفته و حسب ضرورت، تعدیلاتی در آنها انجام شده و عواملی نیز از آنها کم یا زیاد شود. بر این اساس مدل مفهومی تحقیق به صورت زیر ارائه می گردد.

نظام فناوری اطلاعات فرایندهای دانش فرهنگ سازمانی
عوامل زمینه مرتبط با
فن آوری اطلاعات عوامل زمینه مرتبط با
فرایندهای دانش عوامل زمینه مرتبط با
فرهنگ سازمانی

نمودار۳-۲: مدل مفهومی پژوهش

3-7- روش گردآوری دادهها
در این تحقیق بخش عمده دادهها از طریق پرسشنامه به دست آمده است. ساختار پرسش نامه در شکل زیر نشان داده شده است. برای سنجش نظرات نمونه آماری از طیف 5 گزینهای لیکرت استفاده شد.

جدول ۳-۱: ابعاد و گویه های پرسش نامه تحقیق
زیرساخت ها ردیف سوالات

فرایندهای مدیریت دانش 1 شما در حین انجام فعالیت های خود در اداره تا چه میزان به ایده ‌های جدید و یا تجربیات کاری سودمند دست می‌یابید؟
2 آیا کارکنان اداره به‌ صورت داوطلبانه (خود انگیخته) اقدام به تدوین تجارب و دانش ‌های خود و یا کسب دانش از منابع بیرون سازمان می‌ نمایند؟
3 تا چه اندازه دانش بیرون از سازمانی بومی شده و مورد استفاده قرار می گیرد؟
4 ایده‌ ها و تجربیات کاری کارمندان به چه میزان مورد بررسی و ارزیابی اداره قرار می‌گیرند؟
5 دانش ها و تجربیات کاری کارکنان اداره تا چه میزان طبقه ‌بندی و استاندارد سازی می‌شوند؟
6 سیستم ارتقا در سازمان شما تا چه اندازه بر اساس ایده پردازی و دانش کارکنان است؟
7 شما ایده ‌های کاری و تجربیات کاری خود را تا چه حد با همکاران خود در اداره در میان می‌گذارید؟
8 آیا رویه ‌ها، دستورالعمل ‌ها و یا قوانین مشخصی در اداره در ارتباط با سازماندهی نظام ‌مند دانش ‌ها و تجربیات وجود دارد؟
9 آیا شما از اینکه دانش خود را در اختیار همکاران خود قرار دهید، احساس رضایت می کنید؟
10 شما در انجام وظایف و فعالیت ‌های کاری خود، به چه میزان از ایده ‌ها و تجربیات کاری همکاران استفاده می‌کنید؟
11 آیا خلق دانش و بیان تجربیات توسط کارکنان وکسب دانش از منابع بیرون اداره را برای شخص خودتان سودمند می‌دانید؟
12 تا چه اندازه از تجربیات کاری خود در حل مشکلات کاری پیش رویتان استفاده می کنید؟
فناوری
اطلاعات 13 میزان کارآیی نرم‌افزارهای ثبت و به اشتراک ‌گذاری اطلاعات کاری در اداره به چه میزان است؟
14 در سازمان شما در ارتباط با اطلاعرسانی به کارکنان، تا چه اندازه ازشبکه های داخلی (مانند اینترانت) و پست الکترونیک استفاده میشود؟
15 سطح دسترسی شما به فضای تبادل اطلاعات اینترنت چگونه است؟
16 میزان استفاده شما از کامپیوتر در کسب اطلاعات کاری مورد نیازتان به چه میزان است؟
17 در سازمان شما تا چه اندازه، به ایجاد فروم (تالارهای گفتگوی اینترنتی) برای بحث و تبادل نظر اهمیت داده میشود؟
18 تا چه اندازه در سازمان شما از ابزار دیجیتال مانند لوح های فشرده جهت ثبت و به روز رسانی اطلاعات استفاده می شود؟
19 میزان استفاده شما از اینترنت و نرم افزارهای کامپیوتری در انجام کارهای روزمره تان به چه میزان است؟
20 تا چه اندازه کارکنان به وسیله شبکه های دسترسی محلی، اینترنتی و اینترانت به شاهراه اطلاعاتی دسترسی دارند؟
21 تا چه اندازه مشکلات مربوط به فناوری اطلاعات شما در محل کار توسط واحد مربوطه رفع و رجوع می شود؟
ابعاد فرهنگ 22 میزان مشارکت ‌دهی و بهره‌گیری ار نظرات کارکنان در تصمیم‌گیری ‌های سازمانی به چه میزان است؟
23 میزان آزادی عمل کارکنان برای اظهار نظر به چه میزان است؟
24 تا چه اندازه در برنامه ریزی برای وظایف کاری خودتان در اداره از نظرات شما استفاده می شود؟
25 کارکنان اداره تا چه میزان به اداره احساس تعلق می‌کنند؟
26 اعتبار اجتماعی اداره نزد کارکنانش

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *