مدیریت : مفهوم حاکمیت شرکتی

آمریکا، بریتانیا و دیگه کشورها، بازم به تقویت ساز و کارای حاکمیت شرکتی خود ادامه میدن و به سهامداران و مخصوصا به روابط اونا ، پاسخگویی ، بهبود کارکرد هیات مدیره ، حسابرسان و سیستمای حسابداری و کنترل داخلی ، توجه خاص  دارن.(رستمی ، ۱۳۹۲)

این ساز و کارا بیشترٌ به روشی توجه دارن که شرکتها با اونا اداره و کنترل می شن. علاوه بر این، سرمایه گذاران جزء ، سرمایه گذاران نهادی ، حسابداران و حسابرسان و بقیه بازیگران صحنه بازار پول و سرمایه از فلسفه وجودی و ضرورت اصلاح و بهبود دائمی حاکمیت شرکتی خبردار شدن. هدف از ایجاد حاکمیت شرکتی بهبود روش های مدیریتی و کنترلیه طوریکه روش های مزبور براساس اصول قانونی ، مالی و اخلاقی هدایت شه . البته ذکر این نکته لازمه که اقدامات شرکتا واسه بهبود حاکمیت شرکتی در داخل شرکت نمی تونه تضمین کننده رفع نواقص ساختار مالکیتی خارج از شرکت شه مخصوصا در وقتی که  سیستم قانونی موجود،با سازوکارهای نامبرده، از هماهنگی لازم بهره مند نباشه.به واسطه اقبال رو به رشد به مسائل حاکمیت شرکتی در جامعه ، پژوهشهای دانشگاهی زیادی  در این مورد  صورت  گرفته. این پژوهشها یافته ها و معیارهای نوین رو در این مورد بوجود آورده ان.  ازاین رو حاکمیت شرکتی در مقاطع تحصیلات تکمیلی به عنوان یه سرفصل جداگونه در دانشگاههای کشورای پیشرو، تدریس می شه.
فلسفه

حاکمیت شرکتی(نظام راهبری) با احتمال خیلی کم تا قبل از دهه ۱۹۹۰ وجود داشت ولی الان هر جا بحثی در مورد تجارت باشه، حضور داره. همون طوری که ایجاد یه سیستم حاکمیت شرکتی پایدار به یکی از اهداف مهم اقتصاد کشورای درحال رشد( از آمریکای لاتین گرفته تا چین) مبدل شده. “حاکمیت خوب” مثل” تجارت عادلانه” و “رقابت آزاد” موضوعیه که نیازمند دقت نظر جهانیه و دارای تفاسیر متفاوتیه و ممکنه شرکت رو به راه های مختلفی هدایت کنه. نه فقط معنی حاکمیت شرکتی دارای تفاسیر مختلفیه بلکه موشکافی اون هم شامل روشها و رویکردهای متفاوتیه. مثلا رفتار مدیریت ارشد ناراحت از عوامل زیادی مثل عوامل منطقی، قانونی، اقتصادی، اجتماعی، روانی و سیاسیه.(کیسی و همکاران،۲۰۰۵)
اقتصاد

از چیزای مهمی که در سالهای گذشته با در نظر گرفتن رسواییهای گسترده مالی در سطح شرکتهای بزرگ مورد توجه محققان قرار گرفت و به عنوان یکی از موضوعات مهم واسه سرمایه گذاران مطرح گردید، موضوع حاکمیت شرکتیه که به ضرورت نظارت بر مدیریت و تفکیک واحد اقتصادی از مالکیت اون و در آخر حفظ حقوق سرمایه گذاران و ذینفعان می پردازه. بررسی علل وشرایط پدیدآورنده رسوایی هانشان دادن که درموارد از دست دادن نظارت بر مدیریت و حاکمیت ناقص سهام داران شرکتها بر چگونگی اداره کارها به همراه سپردن اختیارات نامحدود به مدیران اجرایی زمینه مناسبی رو واسه سوءاستفاده ایشون جفت و جور میسازه. جلوگیری از بروز اینجور شرایطی لازمه اعمال حاکمیت درست سهام داران از راه نظارت دقیق بر مدیریت اجرایی و حسابرسی منظم شرکتهاست که در کل با عنوان روند حاکمیت شرکتی شناخته می شه. حاکمیت شرکتی به مجموعه روابط میان مدیریت اجرایی، هیئت مدیره، سهام داران و بقیه طرفه های مربوط تو یه شرکت می پردازه و در اول چهار موضوع اساسی رو روش زوم می کنه: (منصوریان ، ۱۳۹۰)

اقتصادی

. بی طرفی

 

. شفافیت

. پاسخگویی

. مسئولیت

موضوع حاکمیت شرکتی از اوایل دهه ۱۹۹۰ در انگلیس، کانادا و آمریکا در جواب به مشکلات به وجود اومده توسط از دست دادن تاثیر هیئت مدیره شرکتهای بزرگ دنیا مطرح گردید. مبانی اولیه حاکمیت شرکتی با جفت و جور گزارش کادبری در انگلیس(۱۹۹۲)، گزارش دی در کانادا(۱۹۹۵) و مقررات هیئت مدیره در جنرال موتورز آمریکا(۱۹۸۷) شکل گرفت که بیشتر به موضوع راهبری شرکتها و حقوق سهام داران متمرکز بود و بعدا، با طرح موضوعات و بوجود اومدن مشکلات به وجود اومده توسط فعالیت نادرست شرکتهای بزرگ با توجه جدی به حقوق تموم ذی نفعان و بقیه مسائل مربوط به جامعه تکامل پیدا کرد. در سالهای گذشته پیشرفت کلی ای در موضوع حاکمیت شرکتی در سطح جهانی صورت گرفته. سازمانهای بین المللی مانند شبکه جهانی حاکمیت شرکتی، اتاق بازرگانی بین الملل، بانک جهانی، انجمن مشترک المنافع حاکمیت شرکتی، سازمان همکاری پیشرفت اقتصادی و فدراسیون بین المللی حسابداران و موسسات رتبه بندی مثل استاندارد پورز، استانداردهای قابل قبولی رو در این مورد جفت و جور کردن.

مشکلات

کشورها به دنبال تقویت سیستمای حاکمیت شرکتی خود بوده و به سهام داران و روابط اونا، پاسخگویی و بهبود کارکرد هیئت مدیره، کمیته های هیئت مدیره شامل کمیته های حسابرسی، جایزه و چیزای دیگه ای به جز اینا، حسابرسان و سیستمای حسابداری و  کنترلهای داخلی توجه خاص و رو به رشد دارن.(رئیسی،۱۳۸۶،۲۲-۲۰)

حاکمیت شرکتی بحثیه که در خیلی از رشته ها مثل حسابداری، مالی، اقتصاد، جامعه شناسی و حقوق و… بسیار در مورد اون مطالعه شده. از سال ۲۰۰۴ در مقاطع تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) در دانشگاه های کشورای پیشرو به عنوان سرفصل جداگونه تدریس می شه. در ایران هم این مبحث اول از محافل حسابداری ریشه دوانیده و در بقیه رشته ها در حال گسترش و گسترشه. (حساس تنها،۱۳۸۴،۵۸-۵۶)

 

Organization for Economic Co-operation and Development

International Corporate Governance Network

Standard and Poor’s

[۵]. Kaicy

[۶]. fairness

Transparency.[7]

Accountability .[8]

Responsibility .[9]

[۱۰]. Cadbury

[۱۱]. Dey

[۱۲]. General motors

[۱۳] icgn

[۱۴] cacg