ژانویه 16, 2021

محاسبه ارزش افزوده اقتصادی

WACC = میانگین موزون نرخ هزینه سرمایه
Capitalt-1 = مجموع سرمایه به ارزش دفتری در ابتدای دوره t (انتهایt-1)
همانگونه که از فرمول بالا استنباط می‌شود عوامل محرک ارزش در الگوی ارزش افزوده اقتصادی سودآوری عملیاتی شرکت، میانگین موزون هزینه سرمایه و میزان سرمایه بکار گرفته شده می‌باشند.
مزایای ارزش افزوده اقتصادی(EVA)
1. EVA با ارزش فعلی خالص (NPV) رابطه نزدیکی دارد. به عبارتی EVA با تئوری تأمین مالی که بیان می دارد اگر پروژه‌هایی با NPV مثبت انتخاب شوند ارزش شرکت افزایش خواهد‌یافت، همسو و سازگار است.
2. EVA مدیران ارشد شرکت را نسبت به معیاری که بیشتر تحت کنترل آنهاست پاسخگو می‌کند (نرخ بازده سرمایه و نرخ هزینه سرمایه به وسیله تصمیمات آنها تحت تأثیر قرار می‌گیرد) نه نسبت به معیارهایی که مدیران احساس می‌کنند خارج از کنترل آنهاست (قیمت بازار سهام).
3. EVA به عنوان معیار داخلی سنجش عملکرد، موفقیت شرکت را در ارزش آفرینی برای سهامداران به بهترین نحو نشان می‌دهد.
4. EVA روش مناسبی برای تعیین اهداف، اندازه گیری عملکرد، ارزیابی استراتژی‌ها، تخصیص سرمایه، طراحی سیستم پاداش، افزایش سرمایه و قیمت گذاری می‌باشد.
5. EVA به عنوان یک معیار اندازه‌گیری عملکرد اقتصادی با معیارهای دیگری مانند ارزش افزوده نقدی (CVA)، ارزش افزوده سهامداران(SVA) و بازده جریان نقدی روی سرمایه گذاری(CFROI) سازگار می باشد.
6. EVA به عنوان یک معیار اندازه گیری عملکرد، کمتر در معرض تحریف‌های حسابداری قرار دارد (استیوارت، 1991).
معایب ارزش افزوده اقتصادی(EVA)
با وجود مزایا ذکر شده برای ارزش افزوده اقتصادی و همچنین مزیت‌های این روش نسبت به مدل‌های ارزیابی عملکرد مبتنی بر سود حسابداری، این مدل از نظر پژوهشگران دارای نارسایی‌هایی به شرح زیر است:
1. ارزش افزوده اقتصادی به لحاظ اینکه هزینه فرصت منابع بکارگرفته شده را بر مبنای ارزش دفتری آنها محاسبه می‌کند، می‌تواند تا حدودی گمراه کننده باشد(باسیدور و همکاران، 1997).
2. برای تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی، شناسایی همه منابعی که در یک شرکت مورد استفاده قرار گرفته‌اند، ضروری است. بسیاری از دارایی‌هایی که در فعالیت‌های یک شرکت بکار گرفته می‌شوند، دارایی‌های نامشهود هستند که شناسایی، تعیین ارزش و تعیین هزینه سرمایه برای آنها مشکل است(همان مأخذ).
3. گاهی اوقات تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی غیرعملی است. به عنوان یک قاعده کلی تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی برای شرکت‌های تازه تأسیس و شرکت‌های سرمایه‌گذاری مناسب نیست (مکلاینن، 1998).
4. مشکل دیگر ارزش افزوده اقتصادی آن است که تورم، نتایج آن را تحریف می‌کند و بنابراین در طول دوره‌های تورمی ‌نمی‌توان آن را برای برآورد ارزش آفرینی واقعی شرکت بکار برد(فرگوسن و لوئیس‌تی‌کو، 1998).
5. یکی دیگر از مشکلات ارزش افزوده اقتصادی، هزینه زیاد اجرا و محاسبه آن است. محاسبه ارزش افزوده اقتصادی عملیاتی بسیار وقت‌گیر و پر هزینه است. زیرا مخارج زیادی باید صرف طراحی و اندازه‌گیری مؤلفه‌های آن شود. از طرف دیگر مدیران و کارکنان باید در مورد این معیار اندازه‌گیری عملکرد آموزش ببینند تا بتوانند عملکرد خود را تغییر دهند(لواتا و کاستیگان، 2002).
2-7-4،ب) ارزش افزوده بازار (MVA)
بر اساس نظریه ارزش افزوده اقتصادی، کسب بازده بیشتر از هزینه سرمایه موجب افزایش ارزش شرکت و کسب بازده کمتر از هزینه سرمایه موجب کاهش ارزش شرکت خواهد شد. استیوارت (1991) برای شرکت‌های که ارزش ایجاد می‌کنند معیار دیگری بنام ارزش افزوده بازار را معرفی کرد. اگر کل ارزش بازار شرکت بیشتر از منابع سرمایه‌گذاری شده در شرکت باشد، این شرکت به گونه‌ای مدیریت شده است که برای سهامداران ثروت ایجاد کند. در حالتی که ارزش بازار شرکت کوچکتر از منابع سرمایه‌گذاری شده باشد، فعالیت شرکت موجب از دست رفتن ثروت سهامداران شده است(استیوارت، 1991).
استیوارت(1991) تفاوت بین ارزش بازار شرکت و ارزش دفتری آن را ارزش افزوده بازار تعریف می‌کند که به صورت رابطه زیر بیان می‌شود:
سرمایه بکارگرفته شده در شرکت – ارزش بازار شرکت =‌ ارزش افزوده بازار
به نظر استیوارت(1991) ارزش افزوده بازار نشان می‌دهد که چه مقدار از ارزش شرکت به سرمایه‌گذاری سهامداران اضافه شده و یا از آن کم شده است. اینکه شرکت در ایجاد ارزش افزوده بازار (افزایش ثروت سهامداران) موفق باشد به نرخ بازدهی آن بستگی دارد. اگر نرخ بازدهی شرکت بیشتر از هزینه سرمایه باشد، سهامداران سهام خود را در بازار همراه با پاداش نسبت به سرمایه اصلی خود می‌فروشند و بنابراین شرکت دارای ارزش افزوده بازار مثبت است. اگر شرکت دارای نرخ بازدهی کمتر از هزینه سرمایه خود باشد، سهام شرکت با تخفیف نسبت به سرمایه اولیه به فروش می‌رسد و شرکت دارای ارزش افزوده بازار منفی است. به عبارت دیگر مثبت یا منفی بودن ارزش افزوده بازار بستگی به سطح نرخ بازدهی شرکت نسبت به هزینه سرمایه دارد. رابطه بین ارزش افزوده اقتصادی و ارزش افزوده بازار به شرح زیر است:
= ارزش فعلی تمام ارزش‌های افزوده اقتصادی آینده= ارزش افزوده بازار
ارزش افزوده بازار، حاصل خالص ارزش فعلی طرح‌های گذشته و فرصت‌های سودآور آتی شرکت است و نشان می‌دهد که چگونه شرکت به طور موفقیت آمیزی سرمایه اش را بکار گرفته و فرصت‌های سودآور آینده را پیش بینی و برای دستیابی به آنها برنامه ریزی
کرده است. بنابراین ارزش افزوده بازار یک شرکت برابر است با ارزش فعلی ارزش‌های افزوده اقتصادی شرکت و یا سود باقیمانده‌ای که انتظار می‌رود در آینده ایجاد شود.
اگرچه ارزش افزوده اقتصادی یک معیار داخلی برای اندازه‌گیری عملکرد است ولی همین معیار داخلی منجر به ایجاد یک معیار خارجی به نام ارزش افزوده بازار می‌شود. این معیار نشان دهنده ارزیابی سرمایه‌گذاران از عملکرد شرکت است. ارزش افزوده اقتصادی معیار داخلی اندازه گیری عملکرد و ارزش افزوده بازار معیار خارجی اندازه‌گیری عملکرد است(جهانخانی و سجادی، 1374).