ژانویه 15, 2021

مؤلفه های مدیریت دانش

1-7-2) توانایی جذب دانش
ظرفیت جذب به عنوان متغیر واسطه(میانجی) در پژوهش حاضر در نظر گرفته شده که براساس تعریف جورج و زهرا(2002)،ظرفیت جذب باید به عنوان ظرفیت جذب بالقوه و ظرفیت جذب تحقق یافته (بالفعل) تقسیم بندی شود. قابلیت جذب بالقوه دانش شامل؛ کسب دانش و جذب یا درک دانش است و از نظر عملکردی، قابلیت کسب دانش؛ شدت و سرعت یا قدرت شناسایی و بدست آوردن دانش مورد نیاز برای (انجام) فعالیتهای عملیاتی است که از محیط خارجی به دست آید و قابلیت جذب یا درک دانش به روالها و فرایندهای سازمانی گفته میشود که اجازۀ تجزیه و تحلیل و پردازش، تفسیر و درک اطلاعات بدست آمده از منابع خارجی را میدهد.
قابلیت جذب تحقق یافته یا بالفعل شامل انتقال دانش و بکارگیری یابهره برداری دانش است که قابلیت انتقال دانش، توانایی سازمان برای تسهیلِ توسعه، بهبود و تلفیق دانش موجود و دانش جدید است و قابلیت بکارگیری یا بهره برداری دانش، توانایی است که شرکت را به بهبود، گسترش، و نفوذ صلاحیتهای موجود و یا ایجاد شایستگی جدید برای امور جاری شرکتها از طریق یکی کردن دانش کسب شده قادر میسازد.(جورج و زهرا،2002)
– بطورخلاصه پژوهشگر در این تحقیق، قابلیت جذب دانش را شامل قابلیت جذب بالقوه دانش و قابلیت جذب بالفعل (تحقق یافته) دانش در نظر گرفته است، که در قابلیت جذب بالقوه میخواهیم بدانیم اولاً مراجعین به سازمان به چه خدماتی در آتی نیازمندند و کیفیت خدمات ارائه شده در چه سطحی قرارداشته و یا این خدمات به چه تغییراتی احتیاج دارد. ثانیاً طی تبادل نظر با خارج از سازمان و تشکیل جلسات با کارکنان واحدهای مختلف سازمانی به دانش و اطلاعات جدیدی دست یابیم و نیز از تجارب گذشته استفاده نماییم. در قابلیت جذب بالفعل دانش ، اولاً دانش جدید برای استفاده آتی مستندسازی و ذخیره میشود. ثانیاً مهارتها و فرایندهای کاری براساس دانش قبلی ارزیابی شده و با کسب دانش جدید بهبود یافته و بازنگری میشود. ثالثاً راههای جدیدی برای تلفیق و ترکیب دانش قبلی سازمان با قابلیتها و فرصتهای پیش آمده جدید ارائه میشود.
1-7-3) نوآوری سازمانی
در تحقیق حاضر نوآوری به عنوان متغیر وابسته شناخته میشود و بعنوان اولین تلاش برای تحقق بخشیدن یک ایدۀ جدید، فرآیند و محصول یا خدمت است.(زمیتکوفسکی،2005) نوآوری شامل، نوآوری محصول یا خدمت و نوآوری فرایند است، که نوآوری محصول؛ بعنوان محصولات یا خدمات جدید است و نوآوری فرایند؛ بعنوان عناصر جدید معرفی شده به تولید یک سازمان یا عملیات، خدمات و فرایندها تعریف شده است.(رولند و جینز و والکر،2002).
– بطورخلاصه پژوهشگر در این تحقیق نوآوری سازمانی را به منزلۀ عینیت بخشیدن به ایدههای کارکنان سازمان میداند به گونهای که منجر به خدمات جدیدی گردد و همچنین با توجه به تواناییهای سازمان بتوان، موجب تغییراتی درفرایندهای کاری و بهبود در ارائۀ خدمات شد بنحوی که به سادهسازی و تسهیل فرایندهای اداری منجر شود.
1-8) قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی :پژوهش حاضر با توجه به عنوان آن، در حوزه تئوری سازمان قرار میگیرد.
قلمرومکانی : ادارات گمرک جمهوری اسلامی ایران میباشد.
قلمروزمانی : شش ماهه اول سال 1393 میباشد.

فصل دوم :مبانی نظری تحقیق
فصل دوم
مبانی نظری تحقیق
2-1) مقدمه
درسازمان جهانی گمرک در سال های 2013و2014به ترتیب شعارهای “نوآوری برای پیشرفت گمرک “و”ارتباطات: تسهیم اطلاعات برای همکاری بهتر”سرلوحۀ کار سال گمرکات جهان قرار گرفت که نشان از اهمیت تسهیم و اشتراک گذاری اطلاعات به عنوان یکی ازمؤلفه های مدیریت دانش و نیز اهمیت نوآوری درسازمان جهانی گمرک دارد.
درهمین راستا، کونیومیکوریا دبیرکل سازمان جهانی گمرک پیامی را به شرح ذیل درسال های 2013 و 2014برای رؤسای گمرکات کشورهای عضواین سازمان فرستاد:
پیام “نوآوری برای پیشرفت گمرک”درسال2013میلادی
“اعضای سازمان جهانی گمرک فرصت آن را خواهند داشت که به ارائۀ ایدههای جدید و تجربیات به دست آمده دراین خصوص، ازجمله همکاریهای تازه درجهت گسترشِ روابط با سازمانهای دولتی و عوامل خارجی و راه حلها و فناوریهای نوین به کار گرفته شده، بپردازند. نیاز به نوآوری در مواجهه با مسائل متغیرگمرکی همانند تأمین امنیت زنجیرۀ عرضۀ جهانی، تسهیل تجارت بین المللی، حصول اطمینان ازجمع آوری عادلانه ومنصفانۀ درآمدها و حمایت از جامعه درمقابل تجارت غیرقانونی، امری اجتناب ناپذیر تلقی میشود.”
پیام “ارتباطات :تسهیم (اشتراکگذاری) اطلاعات برای همکاری بهتر”درسال 2014
“امسال روز جهانی گمرک را با عنوان «سال ارتباطات» برای سازمان جهانی گمرک آغاز مینمائیم. سالی که درآن ما به عنوان جامعۀ گمرک، در جهت افزایش راهبردهای ارتباطی و برنامه های توسعه در سطح جهان تلاش و حرکت مینمائیم. با شعار «ارتباطات: تسهیم اطلاعات جهت همکاری بهتر» ما قصد و ارادۀ خود را جهت افزایش اطلاع رسانی پیرامون نقش حیاتی گمرک در تجارت بین الملل، مؤفقیت اقتصاد و توسعۀ اجتماعی، در سطح ملی، منطقه ای و بین المللی اعلام مینماییم. ارتباط فرآیند دو سویهای است که موجب افزایش همکاری میشود و از آنجا که گمرک در کانون شبکه های ارتباطی (به عنوان یکی ازابزارهای اشتراک گذاری دانش) قراردارد، توسعه و بهبود یک راهبردِ ارتباطیِ درست در داخل و خارج، موجب افزایش شفافیت، تسهیل گفتگوی متقابل، اعتمادسازی و تضمین درک متقابل میگردد. گمرکات جهان در سال های اخیر، با خبرگی و تخصص منحصر به فرد خود (اشاره به دانش ضمنی گمرکات) ، گام های بلندی را جهت حضور پررنگ و ملموستر درسطح دولتها، سازمانهای بین المللی، فضای کسب وکار، حامیان، بانکهای توسعه و سایر ذینفعانِ تجاری بین المللی برداشتهاند. روشهای خوب ارتباطیِ مورد استفادۀ اعضای سازمان جهانی گمرک بسیار فراوانند، وب سایت های گمرکات، مجلات تخصصی، ابزارها و شبکه های ارتباط اجتماعی، همگی پیشگام در اطلاع رسانی و آگاهی دادن در مورد نقش و سهم گمرک در محیط تجارتِ منعطف و کارا هستند. در راستای تکمیل این کوششها، دبیرخانه سازمان جهانی گمرک نیز تعدادی ابزارهای ارتباطی جهت کمک به این فرآیند ارائه نموده است، از جمله وب سایت جدید و پویای سازمان، مجله خبری شناخته شده و درخور توجه و حضور فزاینده در رسانههای اجتماعی. در این راستا، تلاش سازمان جهانی گمرک در ملاقات و مذاکره با تعداد زیادی از رؤسا، وزراء، رهبران وسیاستگذاران بین المللی به منظور دفاع از منافع گمرک، ارتقای جایگاه و ایجاد آگاهی هر چه بیشتر از فرصتها و چالشهای فرا روی آن نیز به همان میزان با اهمیت میباشد. ما همچنین نسبت به نحوۀ تعامل و ارتباط با سایر ذینفعان و شرکای خود، شنیدن بازخورد آنها و چگونگی پاسخگویی به آنان توجه و تمرکز مینمائیم. زیرا این موضوع موجب جلب حمایت هرچه بیشتر از کار ما و اثربخشی بیشترِ راهبردهای سازمان جهانی گمرک میگردد.
درحقیقت، ارتباط فرآیندی دوسویه است که براساس آن دانش و اطلاعات بین افراد، تبادل و تسهیم میگردد، این موضوع صرفاً درحد ارسال پیام یا منتقل نمودن اطلاعات نیست، بلکه در برگیرندۀ تحقیق، کشف و تولید دانش نیز میباشد.
همانند سال گذشته، قویاً اعتقاد دارم که گمرکات و فراتر ازآن جامعۀ گمرک با التزام به شرکت و تعامل فعال درامور ارتباطی و تضمین مؤفقیت سال ارتباطات سازمان جهانی گمرک، این مناسبت را پاس خواهند داشت”.
با دقت در پیام های سال های 2013و2014 دبیرکل سازمان جهانی گمرک، می بینیم که سازمان هایِ با نوآوری بیشتر، در پاسخ به محیطهای متغیر و ایجاد و توسعه قابلیتهای جدیدی که به آنها اجازه دهد به عملکرد بهتری برسند موفقتر خواهند بود.(مورنو، مونتس،فرناندز،2004) ولی این فرایند کاملاً پیچیده است و مستلزم مدیریت مؤثر و کارآمد در بسیاری از فعالیتهای مختلف است.(نوری ،1384) چالش اصلی در حوزۀ نوآوری این است که چگونه می توان آن را بوجود آورد و بهبود بخشید؟(ربیعی,1388)به عقیدۀ پژوهشگر و باتوجه به پیام های سال های 2013و2014سازمان جهانی گمرک ، می توان دریافت که راه حل دستیابی به نوآوری ، ایجاد یک نظام مدیریت دانش، جهت کسب و تبادل و اشتراک گذاری (تسهیم) ایدههای جدید و تجربیات به دست آمدۀ قبلی در بین گمرکات داخلی و خارجی به منظور درک بهتر دانش ضمنی و آشکارِ هر کدام از آنها و به کارگیری این دانش درغالب بسته های عملیاتی نوآورانۀ مورد تأکید دبیرکل سازمان جهانی گمرک درسال 2013بشرح ذیل و نیز نظام ارتباطاتیِ مورد تأکید درسال 2014می باشد(وب سایت گمرک ایران):