می 11, 2021

تشبیه در شرفنامه نظامی گنجوی93- قسمت 18

مفروق

 

81

 

9/12 جمع

 

39

 

25/6 انواع دیگر

 

تفضیل

 

26

 

1/4 تلمیحی

 

17

 

7/2 کل تشبیه

 

 

624

 

فصل چهارم
نتیجه گیری
4-1نتیجه گیری:
مطالعه و بررسی شرفنامه انسان را با هنرمندی و تصویر گری نظامی آشنا می­ کند در این اثر داستانی هر داستان در وادی انسان را به تفکربر زیبایی های طبیعت و جهان خلقت وا می­دارد و همراه با دنیای درون و بیرون اشنا می­نماید.
حکیم نظامی در شیوه­ نظم داستان­های بزمی گوی سبقت را از شاعران قبل وهم عصر خود ربوده یکه تاز میدان بزم و نقل داستان های عاشقانه است هر چند داستان سرایی از اغاز ادب فارسی رایج بوده است ولی نظامی ان را به حد اعلای تکامل رسانده است و در ایجاد ترکیبات خاص تازه وابداع واختراع معانی ومضامین نو و دلپسند در هر مورد وتصویر جزئیات و نیروی تخیل و دقت در وصف وایجاد مناظر زیبا و ریزه کاری در توصیف طبیعت و اشخاص و احوال و به کار بردن تشبیهات مطبوع ونو در شمار کسانی است که بعد از خود نظیری نداشته است.
در شرفنامه تشبیه یکی از انواع صور خیال است که از آن بسیار استفاده شده است اغلب تشبیهات وی سر شار از تصاویری است که از طبیعت الهام گرفته است. تشبیه یکی از مهم ترین عناصر بیانی در یک اثر ادبی است . تشبیه نشان دهنده ی وسعت و زاویه­ی دید شاعر است ؛ یعنی شاعر میان عناصر و اشیا مختلف ارتباط برقرار می­ کند و طبیعی است که در این راه ، از حوادث و رویدادهای جامعه نیز تاثیر می­پذیرد. همچنین تشبه میزان و خلاقیت شاعر را نشان می­دهد.
نوع بهره گیری شاعر از تشبیه می ­تواند تا حدودی موید دیدگاه و زمینه ­های فکری و هنری وی باشد. بسیاری از تجارب محیط زندگی و زمینه ­های عقیدتی و فکری در ساخت تشبیه موثر است . کسی که در این ارکان از عناصر دینی ، اخلاقی ، ادبی ، اجتماعی و …. استفاده می­ کند، گرایش و تمایل خود را به این امر نشان می­دهد . به عبارت دیگر اغلب موضوعاتی که اطراف شاعر را فرا می­گیرد یا از ذهن او می­گذرد ، می ­تواند در تشبیه سازی او مورد استفاده قرار گیرد.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
نتایج حاصل از پژوهش حاضر عبارتند از:
4-1 با توجه به این که نظامی در بیشتر ابیاتش به وصف ممدوح پرداخته می توان او را شاعری درباری دانست.
4-2 با بررسی اشعار نظامی و بسامد كل تشبیهات در شرف نامه 980 مورد می­باشد، بیانگر این است كه شاعر از میان صور خیال از تشبیه، بیش از هر عامل دیگری استفاده كرده و او یک شاعر تشبیه گرا است.
4-3 با توجه به این كه 41% تشبیهات شاعر طرفین آن حسی است، این امر بیانگر این است كه شاعر، شاعر برون گرا است.و از ویژگی سبک خراسانی است که شاعر در ان می­زیسته و نشان از گرایش شاعر به امور محسوس وملموس است که باعث سادگی زبان جهت درک بهتر مطلب برای مخاطب می­باشد.
4-4 1/3% درصد از تشبیهات مورد بررسی، تشبیهات خیالی می­باشد، كه نشانگر این موضوع است، كه شاعر ذهنی خلاق و دیدی اشرافی دارد.
5-5 با بررسی تشبیهات در شرف­نامه نظامی، تشبیهات مجمل 37% و مفصل 13/9درصد می­باشد، در می­یابیم كه با حذف وجه شبه، در تشبیهات كلامش هنری­تر و زیباتر گردیده است.و گرایش شاعر به ایجاز را نشان می دهد.
4-6 با بررسی تشبیهات مؤكد و مرسل، بسامد مرسل 4/23 درصد و مؤكد 57/3 درصد در می­یابیم كه شاعر قصد اغراق داشته است، و بیشتر قصدش خلق تصویری در برابر تصویری دیگر و توصیف بوده است.بنابر بسامد تشبیه مرسل شاعر از عینیت و همانندی طرفین تشبیه کاسته است.
4-7 با توجه به بسامد تشبیهات مركب، كه 32/7 درصد می­باشد، نشانگر این موضوع است كه شاعر دقت بسیاری در اجزای تصویر و طرز قرار گرفتن آن­ها دارد و تصاویر او بسیار دقیق می­باشد و هم چنین شاعر در توصیف و تشبیه بسیار توانا و زبانی بسیار بلیغ دارد.
4-8 تشبیه های مفرد به مفرد با بسامد 7/97 درصد از کل تشبیه های به دست آمده خصوصیات شعری دوره ی شاعر را نشان می دهد.
4-9 با توجه به بسامد تشبیه ملفوف در اشعار نظامی4/1 درصد می­باشد می­توان دریافت كه نظامی ذهنی خلاق و هنرمندانه داشته و در صنایع بدیعی لف و نشر، جمع و تقسیم و تفریق نیز توانا بوده است.
4-10 تشبیهات مفروق در اشعار نظامی 8/10درصد، است كه با توجه به این امر كه شاعر در تشبیه مفروق، تشبیهی را ذكر می­كند، سپس تشبیهی دیگر كه به نوعی با هم ارتباط دارند، نشان دهنده نظم و انسجام فكری شاعر است و هدف شاعر از این تصویر آفرینی­ها، توصیف دقیق از مناظر و اشخاص است.
4-11 بسامد تشبیهات جمع در اشعار نظامی25/6 درصد است كه نشانگر این است كه نظامی شاعری دقیق و تیزبین است كه مانند یک فیلمبردار ماهر از زاویه­ های مختلف به بررسی یک تصویر پرداخته است.
4-12با توجه به بسامد7/2 تشبیهات تلمیحی می­توان پی برد نظامی به علوم قرانی و ادبیات کهن اشراف داشته است
فهرست منابع
1. آهنی، غلامحسین. (1360) معانی و بیان، تهران: بنیاد قرآن، چاپ دوم.
2. احمدنژاد، كامل. (1382). فنون ادبی، تهران: پایا، چاپ چهارم.
3. ————(1385).معانی و بیان، تهران: زوار، چاپ دوم.
4.براون.ادوار(1316).تاریخ ادبیات از سنایی تا سعدی ، ترجمه­ی غلام حسین صدری افشار: تهران مروارید: چاپ سوم.
5. ثروتیان، بهروز. (1369). بیان در شعر فارسی، تهران: گلبرگ، چاپ اول.
6.گنجوی ابو محمد الحکیم الکام

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

ل نظامی (1387. 1389). هفت پیکر ، به تصحیح بهروز ثروتیان ، تهران: گلبرگ، چاپ اول.
7. ————. (1386)شرفنامه ، تهران:امیر کبیر ، چاپ دوم.
8. جوكار، اعظم. (1389). بررسی تشبیهات در قصاید حكیم فرخی سیستانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا.
9. رجایی، محمدخلیل. (1360). معالم البلاغه در علم معانی و بیان و بدیع، شیراز: دانشگاه شیراز، چاپ سوم.
10. رنجبر، احمد. (1385). بیان، تهران: اساطیر، چاپ اول.
11. شفیعی كدكنی، محمدرضا. (1388). صور خیال در شعر فارسی، تهران: آگاه، چاپ سیزدهم.
12. شمیسا، سیروس. (1386). سبك شناسی شعر، تهران: انتشارات فردوس، چاپ اول.
13.. ————- (1386). بیان، تهران: میترا، چاپ دوم.
14. صادقیان، محمدعلی. (1371) طراز سخن در معانی و بیان، تهران: مركز انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، چاپ اول.
15. صفا، ذبیح الله. (1370). تاریخ ادبیات، تهران ققنوس، چاپ یازدهم.
16. علوی مقدم، محمدرضا و رضا اشرف زاده. (1389). معانی و بیان، تهران: سمت، چاپ سوم.
17. قاسمی، رضا. (1388). معانی و بیان تطبیقی، تهران: ققنوس، چاپ اول.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *