ژانویه 20, 2021

بنیاد شهید و امور ایثار گران

جایگاه آموزش در ایران دوره اسلامی:
با ظهور اسلام و پذیرش آن توسط ایرانیان نه تنها در اعتقاد و باور آنان به آموزش خللی پیدا نشد بلکه با تأکیدی که بر آموختن علم به عنوان یک ارزش اسلامی صورت گرفت این اعتقاد راسخ‌تر گشت.
به این ترتیب در حکومت اسلامی، دانش آموزی بیش از پیش رونق یافت و به حیات علمی مسلمانان انجامیدکه جلوه ی بارز آن را می‌توان در دارالعلمها مدرسه‌ها، خانقاهها وجامعه های علمی جستجو کرد در اواخر قرن سوم هجری در شهرهای عمده ی ایران مدارسی بر پا شد و حجره‌هایی برای سکونت طلاب تعیین گردید. و برای تأمین مخارج مدرسه و پرداخت حقوق مدرس و کمک هزینه ی تحصیلی به طلاب موقوفاتی مقرر شد.
با آغاز صدارت خواجه نظام الملک روند توسعه‌ی مدارس بیش از پیش صورت پذیرفت مخصوصاً که وی برای هر یک از مدارس جدید التأسیس نظامی ،دهات ، بازار،گرمابه ومستقلات دیگر وقف کرد که از درآمد آن مخارج مدرسه وحقوق مدرسین وکارکنان پرداخت میگردید. برنامه مدارس در ابتدا ساده بود و به تدریج رو به تکامل گذاشت تا آنجا که در بعضی از مدارس طلبه می توانست در هر یک از رشته های تفسیر قرآن ،علم ،کلام، رجال و حدیث وقفه ،حکمت و علوم طبیعی وریاضی و با یکی از فنون پزشکی ،شاعری ،منجمی ومهندسی تحصیل کند.
تأسیس دارالفنون:
آشنایی ایران با تمدن جدید غرب د رعهد صفویه آغاز گردید ،ومعارف جدید اروپایی به مفهوم مجموعه ی علوم وصنایع آن خطه به ایران وارد شد. با زیاد شدن ارتباط ایران با اروپا معارف جدید درایران گسترش پیدا کرد و تاسیس مدارسی که سبکی متفاوت از مدارس سنتی ایران داشت و مواد درسی جدید به شیوه های تازه تدریس می شد.مهمترین اقدامی که در جهت تاسیس مدارس جدید به سبک مدارس اروپایی در ایران صورت گرفت ،کوششی بود که از طریق امیر کبیر برای تاسیس دارالفنون(1228 ه.ق) انجام شد. نظر امیر درتاسیس دارالفنون بیشترداشتن مدرسه فنی ونظامی و طبی صنعتی به منظور آشنا ساختن مردم ایران به صنایع جدید اروپا و انتشار آن درایران بود. به همین لحاظ دراین مدرسه مهندسی ،داروسازی ،طب و جراحی ،توپ خانه،پیاده نظام و سواره نظام و معدن شناسی تدریس می شد.
تأسیس مدارس عالی:
با تاسیس روز افزون مدارس ابتدایی و متوسط، ایجاد مدارسی در سطوح عالیه اجتناب ناپذیر می‌نمود به همین لحاظ نیم قرن پس از تاسیس دارالفنون با صدور فرمانی مدرسه عالی علوم سیاسی تاسیس شد(1277 ه.ش)به همین ترتیب در سال (1299 ه.ش )وزیر عدلیه به تشکیل مدرسه حقوق اقدام نمود ،دوره مدرسه علوم سیاسی چهار سال و دروه مدرسه حقوق سه سال بود و در پایان دوره به فارغ التحصیلان مدارس مدرک تحصیلی لیسانس داده می شد.درسال 1297 رشته پزشکی از دارالفنون مجزا و مدرسه طب به صورت مستقل تاسیس شد و دوره آن5 سال تعیین گردید. و درسال 1309 باتصویب شورای عالی معارف، تاسیس مدرسه داروساز ی و متعاقب آن تاسیس مدرسه عالی دندانسازی به انجام رسید.تاسیس مدرسه عالی فلاحت وصنایع روشنایی (1301ه.ش) و تاسیس مدرسه عالی بیطاری (دامپزشکی) در سال 1311 وتاسیس مدرسه عالی مهندسی (1305 ه.ش) صورت گرفت.
تاسیس دانشگاه:
تاسیس دانشگاه تهران در سال 1313 نقطه عطفی در تاریخ آموزش جدید ایران محسوب می شود .در این سال به موجب قانون اجازه تاسیس دانشگاه در تهران به وزارت معارف اجازه داده شد که در تهران موسسه ای به نام دانشگاه برای تعلیم درجات عالیه و فنون وادبیات و فلسفه تاسیس نماید .در این قانون برای دانشگاه 6 دانشکده؛ «علوم معقول و منقول»، «علوم طبیعی و ریاضی»، «ادبیات و فلسفه و علوم تربیتی »، «طب و شعب و فروع آن»، «علوم سیاسی و اقتصادی » و «فنی» در نظر گرفته شده بود با تأکید بر این که بخشی از اختیارات وزارت معارف یا شورای عالی معارف به شورای دانشگاه تهران محول گردید و با تشکیل دانشگاههای شهرستانها (1328 ه.ش ) این اختیارات به دانشگاه های جدید التاسیس نیز تعمیم یافت توسعه تدریجی دانشگاهها 30 سال پس از تاسیس دانشگاه تهران به تشکیل شورای مرکزی دانشگاهها در سال 1344 منجر شد، اینکار برای رسیدگی به امور دانشگاه های ایران وکلیه موسسات آموزش عالی وایجاد هماهنگی بین آنها صورت گرفت.
انقلاب اسلامی وآموزش عالی:
با پیروزی انقلاب اسلامی آموزش عالی به سمت تمرکز هرچه بیشتر سوق یافت از جنبه استادی در ابتدا وزارت فرهنگ وهنر در وزرات علوم وآموزش عالی ادغام شد و به دنبال آن سازمان میراث فرهنگی بر تشکیلات جدید افزوده شد وبه تبع آن وظیفه حفظ و احیای میراث فرهنگی کشور نیز بر عهده وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار گرفت.
با تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی در خرداد ماه 1359 مرجع قانونگذاری نظام جدیدآموزش عالی به شیوه متمرکز موجودیت یافت و به دنبال آن علاوه بر گزینش دانشجو که پیش از این به صورت متمرکز انجام می شد گزینش اعضاء هیات علمی ،تدوین برنامه های درسی و مقررات آموزشی نیز به شیوه متمرکز و از طریق آن ستاد دنبال شد . مبتنی بر آن نظام جدید،کلیه دانشگاهها وموسسات آموزش عالی به اجرای برنامه درسی یکسانی برای یک رشته معین موظف شدند.به موازات این اقدامات ،اداره موسسات غیر دولتی و وابسته به دستگاههای اجرایی بر عهده دولت قرار گرفت که با ادغام آنها مجتمع آموزش عالی شکل گرفت و به این ترتیب فعالیت بخش خصوصی در آموزش عالی متوقف گردد. همچنین تاسیس دانشگاه تربیت مدرس در سال 1362 با هدف تامین عضو هیات علمی برای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی صورت گرفت .
دانشگاه پیام نور:
تاسیس دانشگ
اه پیام نور در سال 1353 با هدف احیای شیوه آموزش از راه دور هم تحول دیگری بود که آموزش عالی ایران در دوران بعد از انقلاب با آن مواجه گردید با این اقدام دانشگاه پیام نور با برخورداری از تجارب ،امکانات و تا حدودی از نیروهای دانشگاههای غیر حضوری که در موسسات آموزش عالی دیگر ادغام شده بودند موجودیت یافت و به زودی دامنه شعبه ها و مراکز آموزشی خود را به اقصی نقاط کشور گسترش داد این اقدام در مجموع باعث گسترش موسسات آموزش عالی به تبع آن افزایش شمار دانشجویان ،فارغ التحصیلان و اعضاء هیأت علمی شد.
دانشگاه آزاد اسلامی :
اولین بار روز 31 اردیبهشت ماه سال 1361 آیت ا… هاشمی رفسنجانی درخطبه نماز جمعه تهران از طرحی به نام دانشگاه آزاد اسلامی سخن گفت . در این طرح نتیجه رایزنی هایی بود که او و دکتر عبدالله جاسبی برای راه اندازی دانشگاه آزاد اسلامی انجام داده بودند.
دکتر جاسبی میگوید: جناب آقای هاشمی رفسنجانی ،اساسنامه آن دانشگاه وطرح آنرا خدمت حضرت امام رضوان الله تعالی عرض کردند و حضرت امام در حقیقت با تائید وکمک 10 میلیون ریالی خود پایه اولیه واصلی این دانشگاه را پی ریزی کردند، بزرگترین حمایتی را که همواره این دانشگاه داشته‌، این است که شروع کارش چه از نظر مادی وچه از نظر معنوی با دست مبارک امام (ره) بوده است. در آذر ماه همان سال اساسنامه دانشگاه نوشته شد که بر اساس آن دانشگاه موسسه عام المنفعه ای معرفی گردید که همه هزینه های آن صرف امور مربوط به دانشگاه می شود. این دانشگاه در طول 26 سال فعالیت ارزنده خویش در عرصه های علمی آموزشی ،فناوری بیش از چهار میلیون فارغ التحصیل را در مقاطع آموزشی عالی تربیت و راهی بازار کار و فعالیتهای اجتماعی نمود. این دانشگاه در حال حاضر 1490000 دانشجو حدود 64000 عضو هیات علمی که شامل 22284 نفر تمام وقت2404 نفر نیمه وقت و 44000 کارمند در سراسر کشور دارد . این تعداد افراد در 441 واحد و مرکز دانشگاهی و در فضایی متجاوز از 14 میلیون متر مربع مشغول به تحصیل یا کار می باشند(سایت آموزش عالی).
تاریخچه بنیاد شهیدوامور ایثارگران:
بر اساس فرمان مورخ22 اسفندماه 1358 حضرت امام خمینی به منظور تجلیل و تکریم از شهدا و جانبازان و ایثار گران وخانواده های مکرم آنان بنیاد شهید انقلاب اسلامی تشکیل شد.
پس از خاتمه جنگ تحمیلی در سال 1367 به منظور رسیدگی شایسته به امور جانبازان مسئولیت اداره امور جانبازان که تا آن زمان تحت پوشش بنیاد شهید بودند با فرمان حضرت امام خمینی بر عهده بنیاد مستضعفان قرار گرفت و نام این نهاد به بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی تغییر یافت . در سال 1369 همزمان با بازگشت آزادگان عزیز به آغوش میهن اسلامی ستاد رسیدگی به امور آزادگان زیر نظر نهاد ریاست جمهوری تاسیس و امور مربوط به رسیدگی به خانواده های این عزیزان که تا آن زمان تحت پوشش بنیاد شهید بودند به این ستاد واگذار شد.پس از درخواست مسئولان، نهادهای ایثار گری و بر اساس فرمان مقام معظم رهبری و طبق مصوبه شورای عالی اداری در تاریخ 19/2/1383 تجمیع نهادهای ایثارگران در ساختار یکپارچه در بدنه دولت به تصویب رسید و به این ترتیب بنیاد شهید و امور ایثار گران شکل گرفت.
دیدگاه امام و لزوم توجه به مسائل فرهنگی و آموزشی فرزندان شاهد:
جناب حجت الاسلام آقای حاج شیخ مهدی کروبی، دامت افاضاته، ضمن تشکر از زحمات جنابعالی که مسئولیت ارزشمند سرپرستی خانواده های معظم شهدا، مفقودین، اسرا و معلولین را به عهده گرفتید لازم می دانم در امور فرهنگی فرزندان عزیزم، این یادگاران شهیدان و معلولین و مفقودین و اسرا دقت بیشتر نموده و آنان را از کودکستان تا دانشگاه به بهترین وجه اداره نمایید هر چه سریعتر با وزیران آموزش و پرورش و فرهنگ و آموزش عالی طرحی را تنظیم نموده، و به شورا ی عالی انقلاب فرهنگی تقدیم نمایید. اعضاء محترم این شورا خود توجه دارند که بزرگترین و خداپسندانه ترین ارزش اسلامی خدمت به فرزندان این عزیزان است. بنیاد مستضعفین موظف است تمامی بودجه این کار عظیم را برعهده گیرد و در صورت کمبود دولت و بنیاد شهید و بنیاد پانزدهم خرداد اقدام کنند. اینجانب از حوزه های علمیه تقاضا دارم تا در صورت درخواست ورود به آن حوزه آنان را یاری و به طور شایسته تعلیم و تربیت نمایند. صدا و سیمای جمهوری اسلامی برنامه هایی را در جهت رشد استعداد و خلاقیت این فرزندان معظم تدوین نماید(صحیفه امام جلد 20 ص 28).
معاونت فرهنگی:
از جمله معاونتهایی که زیر نظر مدیر کل بنیاد شهید و امور ایثارگران مشغول به خدمت می باشد معاونت فرهنگی است که به چند زیر مجموعه تقسیم بندی شده است: