ژانویه 28, 2021

بررسی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر ارزش‌گذاری‌ دانش فنی در صنایع راهبردی ج.ا.ا …

به گفته گی[۸۸] و همکارانش با توجه به اینکه هر تحقیق با یک مساله و هدف خاص آغاز میشود، از این رو بر پایه ماهیت مسالههای مطرح شده و هدفی که پژوهشگر از تحقیق دنبال میکند، میتوان تحقیقات را طبقهبندی و انواع آنها را از یکدیگر بازشناسی کرد. در این نوع طبقهبندی بر میزان کاربرد مستقیم یافتهها و درجه تعمیمپذیری آنها به شرایط مشابه دیگر تأکید میشود (خاکی, ۱۳۸۹).
بر این اساس، تحقیقات علمی بر مبنای هدف تحقیق به سه دسته بنیادی[۸۹]، کاربردی[۹۰] و تحقیق و توسعه[۹۱] تقسیم میشوند (دانایی فرد و همکاران، ۱۳۸۳).
تحقیق بنیادی: تحقیقی است که هدف آن گسترش علم و استحکام یا روشن کردن پایههای علم است و در اصطلاح، تحقیق نظری نیز گفته میشود (عزتی, ۱۳۸۹).
تحقیق کاربردیتحقیقی است که به دنبال دستیابی به راهحل مسایل و مشکلات موجود است (عزتی, ۱۳۸۹).
تحقیق توسعهایتحقیقی که هدف از انجام آن نوآوری و توسعه در فرآیندها و ابزار تولید و یا بهبود کیفیت محصولات تولیدی است (عزتی, ۱۳۸۹).
طبقهبندی تحقیق بر مبنای روش
تحقیقات مختلف متناسب با هدف خود یک روش یا یک استراتژی را نشان میدهند که شامل رویههای مشترک خاصی است (خاکی, ۱۳۹۰). جزییات این رویهها تا حدود زیادی با روش تحقیق معین میشوند که هریک از آنها برای پاسخگویی به یک مساله خاص هستند (خاکی, ۱۳۹۰). از این دیدگاه و با توجه به کارکرد روش تحقیق، به عنوان شیوهای برای پیمودن فرآیند تحقیق، (عزتی, ۱۳۸۹) تحقیقات علمی را بر اساس چگونگی به دست آوردن دادههای مورد نیاز میتوان به دو دسته تحقیق توصیفی (غیرآزمایشی) و تحقیق آزمایشی تقسیم نمود (دانایی فرد و همکاران، ۱۳۸۳).
تحقیق توصیفیهدف از انجام این تحقیق، شناسایی پدیدههای مختلف از ابعاد گوناگون (عزتی, ۱۳۸۹) و توصیف کردن شرایط مورد بررسی است (دانایی فرد و همکاران، ۱۳۸۳). اجرای تحقیق توصیفی میتواند صرفا برای شناخت بیشتر شرایط موجود یا یاری دادن به فرآیند تصمیمگیری باشد (دانایی فرد و همکاران، ۱۳۸۳). از نظر بازرگان و همکارانش این تحقیقات شامل انواع مختلفی است که عبارتند از: ۱) تحقیق پیمایشی، ۲) تحقیق همبستگی، ۳) اقدام پژوهی ۴) موردکاوی ۵) تحقیق علی ـ مقایسهای.
تحقیق آزمایشی: در این تحقیق رابطه علی بین دو متغیر بررسی میشود و اغلب از طریق طرحهای آزمایش صورت میپذیرد. با توجه به نوع کنترل متغیرها، تحقیقات آزمایشی انواع میدانی و آزمایشی تقسیم میشوند (خاکی, ۱۳۹۰).
با توجه به مطالب گفته شده، تحقیق حاضر از حیث هدف، از نوع کاربردی است. چرا که به دنبال دستیابی به راهحل مسایل و مشکلات موجود در تعیین ارزش دانشفنی در صنایع راهبردی است. همچنین این تحقیق، از حیث روش توصیفی و از نوع پیمایشی است. زیرا در این تحقیق دادههای مورد نیاز از طریق پیمایش و از طریق افرادی که پاسخگو هستند جمع آوری میشوند.

جامعه آماری

تحقیق علمی با هدف شناخت یک پدیده در یک جامعه آماری انجام میشود. به این دلیل، موضوع تحقیق ممکن است متوجه صفات، ویژگیها، کارکردها و متغیرهای آن باشد یا اینکه روابط بین متغیرها، صفات، کنش و واکنش و عوامل تاثیر گذار در جامعه را مورد مطالعه قرار دهد (نادری و نراقی, ۱۳۸۵). این جامعه که به آن جامعه و یا جمعیت آماری نیز گفته میشود به مجموعه افراد و یا عناصر دارای ویژگی یا ویژگیهای مشترکی اطلاق میشود که تحقیق دربارۀ آن انجام میشود (عزتی, ۱۳۸۹). معمولا در هر پژوهش جامعه مورد بررسی یک جامعه آماری است که پژوهشگر مایل است درباره صفت یا صفت های متغیر واحدهای آن به مطالعه بپردازد. یکی از اهداف تحقیقات علمی، توصیف و تشریح وضعیت جامعه است (نادری و نراقی, ۱۳۸۵). جامعه آماری پژوهش حاضر، سازمانهای صنعتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ج.ا.ا است.

حجم نمونه و روش اندازه گیری

در موارد بسیاری، کمبود نیروی انسانی لازم، وقت و هزینه های مالی، اجازه مطالعه کل جامعه را نمیدهد. روش معمول در چنین مواردی این است که نمونهای از جامعه مورد بررسی انتخاب شود (دانایی فرد و همکاران، ۱۳۸۳). به هر زیر مجموعه از جامعه آماری، نمونه گفته میشود. نمونه به آن زیرمجموعهای از جامعه آماری گفته میشود که اطلاعات و دادههای آماری آن را به عنوان جایگزینی برای اطلاعات و دادههای آماری کل جامعه جمعآوری، بررسی و تجزیه و تحلیل میشود (عزتی, ۱۳۸۹).

انواع روشهای نمونهگیری

مراجعه به بخشی از جامعه آماری جهت شناسایی همه آن را روش نمونهگیری مینامند. انجام این کار زمانی امکان پذیر است که بخشی نمونه کلیه صفات و ویژگیهای جامعه آماری را دارا باشند و بتوان آن را نمایشگر جامعه محسوب داشت. پس نمونه آماری به بخشی از جامعه آماری اطلاق میشود که ویژگی ها و صفات جامعه آماری را در خود داشته باشد و محقق بتواند با مطالعه آن بخش، درباره جامعه آماری قضاوت کند (نادری و نراقی, ۱۳۸۵). به طور کلی نمونه‌ها را می‌توان به دودستۀ ۱) احتمالی و ۲) غیراحتمالی جای داد.
 
 
 
نمونه گیری احتمالی: در این روش هر یک از واحدهای تشکیل دهنده جمعیت برای وارد شدن در نمونه از یک احتمال معین، برابر یا نابرابر ولی نامساوی با صفر برخوردار است. انتخاب نمونه احتمالی به مدد عامل شانس انجام میشود. این عامل شانس است که به جای قضاوت و دا

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

نش محقق، معین می‌کند کدام واحد باید در نمونه وارد شود. بنابراین، اشتباهات در نمونه‌های احتمالی عمدتاً از مقوله اشتباهات تصادفی است (دانایی فرد و همکاران، ۱۳۸۳). نمونهگیری احتمالی دارای چهار نوع عمده است (خاکی, ۱۳۸۹).
نمونهگیری تصادفی ساده
نمونهگیری منظم
نمونهگیری لایهای (قشری)
نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای
 
 
نمونه‌گیری غیراحتمالی: در این روش به جای تکیه بر عامل شانس، نمونه به مدد قضاوت انسانی انتخاب می‌شود. قضاوتی که خود تحت تأثیر معجونی از اصلاحات و علایق شکل می‌گیرد بنابراین شانس وارد شدن، هر یک از واحدهای جمعیت در نمونه، نامعین و نامعلوم است، اشتباهات برآورد در نمونه‌های غیر احتمالی اغلب غیرتصادفی و غیر قابل اندازه‌گیری است (دانایی فرد و همکاران، ۱۳۸۳). انواع نمونه‌گیری غیراحتمالی عبارتند از:
نمونه‌های دسترسی پذیر
نمونه‌گیری گلوله برفی
نمونه‌گیری شکار، شکار مجدد
نمونه‌گیری هدفمند با قضاوتهای تعمدی
نمونه‌گیری سهمیه‌ای

روش نمونهگیری تحقیق

با توجه به وسعت و تنوع و تعدد صفات و ویژگیهای ساختاری جامعه آماری تحقیق و همچنین پراکندگی جغرافیایی واحدهای این جامعه در سطح کشور، عملیترین و در عین حال مطلوبترین راهحل گزینش و اجرای نمونهگیری خوشهای مرحلهای[۹۲] در این پژوهش است. در این روش به دست آوردن یک نمونۀ نهایی، مستلزم چندین مرحله نمونهگیری است (خاکی, ۱۳۹۰) به عبارت دیگر یعنی انتخاب نمونه از نمونه دیگر.
برای اجرای نمونهگیری مرحله، ابتدا سازمانهای صنایع راهبردی موردنظر بر اساس نوع فعالیت به چند دسته تقسیم شدند. این دستهها عبارت بودند از ۱) سازمانهای صنعتی (شش سازمان) ، ۲) سازمانهای تحقیقاتی (دو سازمان) ۳) سازمان آموزشی (یک سازمان) ۴) سازمانهای خدماتی (دو سازمان) ۵) سازمانهای بازرگانی (یک سازمان) و ۶) اقتصادی (یک سازمان). با توجه به موضوع تحقیق که ارزشگذاری دانش فنی بود از میان این دستهها، دستۀ سازمانهای صنعتی به عنوان نمونۀ ملاک انتخاب گردید. سپس در مرحله دوم از میان سازمانهای صنعتی تعداد دو سازمان انتخاب شدند. در مرحلۀ بعد واحدهای سازمانی این دو سازمان مادر شناسایی گردید. سپس با بررسی این واحدها و یکسانسازی عناوین آنها بر اساس ماهیت فعالیتشان، تعداد هشت واحد فهرست گردید. سپس از میان این واحدها، بر اساس انطباق مأموریتی واحدهای پژوهش و فناوری با موضوع پژوهش، این واحدها انتخاب شده و نمونه نهایی از میان متخصصان این دو واحد به صورت نمونهگیری تصادفی انجام گردید ( ‏۳-۶-۱‏شکل (۳-۱) ).
الگوریتم نمونهگیری پژوهش