می 11, 2021

بررسی تناسب در آیات و سور در تفسیر المیزان و فی ظلال القرآن

پایان نامه کارشناســی ارشــد
علوم قرآن و حدیث
عنـــوان پایان نامــه
بررسی تناسب در آیات و سور در تفسیر المیزان و فی ظلال القرآن
استاد راهنما
حجه الاسلام والمسلمین آقای دکتر محمد علی مهدوی راد
استاد مشاور
حجه الاسلام والمسلمین آقای دکتر علی راد
دانشجو
حجت اله حکم آبادی
ماه و سال دفاع
تیرماه ۹۱

پایان نامه کارشناســی ارشــد
علوم قرآن و حدیث
عنـــوان پایان نامــه
بررسی تناسب در آیات و سور در تفسیر المیزان و فی ظلال القرآن
استاد راهنما
حجه الاسلام والمسلمین آقای دکتر محمد علی مهدوی راد
استاد مشاور
حجه الاسلام والمسلمین آقای دکتر علی راد
دانشجو
حجت اله حکم آبادی
ماه و سال دفاع
تیرماه ۹۱
«تمام حقوق این اثر متعلق به دانشکده علوم حدیث است.»
تقدیم:
تقدیم به ساحت مقدّس آقا امام زمان (عج)که با آمدنش واژۀ انتظار از فرهنگ لغت پاک می‌شود.
و به روح بزرگ مادرم، که اولین آموزگاری بود که درس خداپرستی به من داد.
و به پدر بزرگوارم، بخاطر همۀ زحماتش.
و به‌همسر مهربان و صبورم که در این مسیر همراه‌همیشگی‌ام بود.
و به دختر نازنینم که‌امیدوارم همیشه عاشق قرآن واهل بیت (ع) باقی بماند و در پناه‌آنها زندگی کند.
سپاسگزاری
بسم الله‌الرحمن الرحیم
{الْحَمْدُ لِلَّه‌الَّذِی أَنْزَلَ عَلى‏ عَبْدِه‌الْکِتابَ وَ لَمْ یجْعَلْ لَهُ عِوَجاً} (کهف/۱ )
قبل از هر چیز خداوند منّان را سپاس گزارم که توفیق آشنایی با قرآن و تحصیل در راه کسب معارف قرآن را به من عنایت نمود و از آغاز تا پایان این تحقیق توفیق را رفیق و قرین من فرمود.
واما بعد، به مصداق حدیث شریف «من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق» از استاد ارجمند و فرهیخته، حضرت حجه الاسلام والمسلمین آقای دکتر محمد علی مهدوی راد که با راهنماییها و ارشادات ارزشمند خود و معرفی کتب منبع و در اختیار گذا شتن بی دریغ آنها، دستگیر اینجانب بوده و ضمن برطرف کردن اشکالات، پنجره‌هایی جدید از پژوهش و تحقیق را برویم می‌گشود، صمیمانه سپاسگزارم و ازخداوند متعال سلامتی و طول عمر با برکت، را برای ایشان طلب می‌نمایم. و آرزومندم در راه‌ آشنا ساختن نسل جوان با معارف قرآنی موفق و مؤید باشد.
و همچنین از استاد ارجمند حضرت حجه الاسلام آقای دکتر علی راد، که زحمت مشاورۀ این تحقیق با ایشان بود و مرا در تدوین مطالب و محتوای آن یاری نمودند، صمیمانه سپاس گزارم.
و همچنین از مدیریت‌های محترم و دست اندرکاران عزیز کتابخانۀ تخصصی تفسیر، شهرستان قم و مو سسۀ معارف اسلامی‌امام رضا × (گنجینۀ نور) شهرستان قم و نیز مدیریت محترم حوزۀ علمیۀ شهرستان سبزوار که فرصت تحقیق و مطالعه و استفاده‌از کتابخانه را برایم مهیا نمودند تشکر و قدردانی می‌نمایم واز آقای دکتر علی اکبر حکم آبادی عضو هیأت علمی دانشگاه اسرار سبزوار وآقای دکتر غلامرضا فخر استاد دانشگاه اسرار به خاطر همۀ کمکهایشان؛ واز همۀ دوستان و عزیزانی که مرا در این مسیر راهنمایی وکمک نمودند تقدیر وتشکر می‌کنم.
چکیده
از آنجایی که قرآن کریم{ هُدیً لِلمُتقین} است، و از سوی آفریدگاری دانا وحکیم، توسط بهترین بندگانش، برای هدایت نوع بشر نازل شده‌است؛ تمام آیات آن برای رسیدن به‌این هدف واحد با هم ارتباط وپیوستگی دارند. بطوری که یکی از جلوه‌های اعجاز قرآن همین تناسب بین آیات می‌باشد. البته لازمۀ این بحث، اعتقاد داشتن به توقیفی بودن ترتیب سوره‌ها وآیات در قرآن است عده‌ای از دانشمندان علوم قرآنی را اعتقاد براین است که، ترتیب سوره‌ها در قرآن و ترتیب آیات در سوره‌ها توقیفی بوده وچون کار بی‌هدف از خدا صادر نمی‌شود؛پس بین سوره‌ها وآیات آن نوعی تناسب وهماهنگی وجود دارد. از طرف دیگر عده‌ای از آنها ترتیب بین سوره‌ها را به‌اجتهاد و رأی صحابه می‌دانند وبحث در این رابطه را امری تکلف‌آور وبیهوده می‌دانند. اما دربارۀ ترتیب آیات در سوره‌ها، نظر دیگری دارند وبه طور گسترده به‌این بحث پرداخته واساس تفسیر خود را بر پایۀ همین موضوع ریخته‌اند. مرحوم علامه طباطبایی& وسید قطب ازجمله مفسرانی هستند که تفسیر خود را بر همین اساس نوشته‌اند با این توضیح که مرحوم علامه & در تفسیر المیزان ترتیب وچینش سوره‌ها را اجتهادی دانسته وبه جز اندکی متعرض این بحث نشده‌است اما دربارۀ ترتیب آیات معتقد به تناسب بین آیاتی است که یکباره نازل شده‌اند. سید قطب نیز در تفسیر فی ظلال القرآن اگر چه ترتیب سوره‌ها را به حسب نزول قطعی نمی‌داند، اما ترتیب آیات را مطابق وحی و به دستور پیامبر اکرم| می‌داند. وبه‌هر دو نوع تناسب اشاره کرده‌است. و این مسأله را با غرض واحد، وحدت موضوعی سوره‌ها و سیاق به‌اثبات رسانیده‌است. این تحقیق بر آن است تا بحث تناسب بین سوره‌ها و آیات را در این دو تفسیر بزرگ، ارزشمند وکاربردی از فریقین و همچنین کتابها ومنابع مفصلی که در این زمینه نوشته شده، بحث وبررسی کند، تا در پرتو آن ضمن تأکید بر وحیانی بودن ترتیب آیات ، غبار تهمت وشبهۀ پراکنده بودن قرآن را که‌از سوی برخی قرآن‌پژوهان مسلمان وغیر مسلمان مطرح شده‌است بزداید وبر اعجاز لفظی و محتوایی قرآن مهر تأیید بزند.( انشا الله)
کلید واژه: تناسب آیات وسوره‌ها، توقیفی واجتهادی بودن سور وآیات، وحدت موضوعی، سیاق ، تفسیر المیزان تفسیر فی ظلال القرآن
فهرست مطالب
فصل اول کلیات ومفاهیم ۱۱
۱٫۱بیان مسئله ۱۲
۱٫۲ضرورت و اهداف ۱۲
۱٫۳سؤالات اصلی تحقیق ۱۳
۱٫۴سؤالات فرعی تحقیق ۱۳
۱٫۵٫فرضیات تحقیق ۱۳
۱٫۶پیشینه تحقیق ۱۴
۱٫۷چهار چوب نظری تحقیق …………..۱۴
۱٫۸ مفاهیم: نگاهی گذرا به زندگی علامۀ طباطبایی & وسید قطب وتفاسیر المیزان وفی ظلال القرآن ۱۵
۱٫۸٫۱زندگی نامۀ علامۀ طباطبایی& 15
۱٫۸٫۲٫نحوۀ شکل گیری تفسیرالمیزان ۱۷
۱٫۸٫۳ویژگی ها و روش تفسیری علامه&درتفسیر المیزان ۱۸
۱٫۸٫۴٫زندگی نامه سید قطب ۲۱
۱٫۸٫۵نحوۀ شکل گیری تفسیر فی ظلال القرآن ۲۴
۱٫۸٫۶ویژگی‌ها و روش تفسیری سید قطب ۲۵
۱٫۸٫۷روش تفسیر قرآن به قرآن و جایگاه‌ان در تفاسیر المیزان و فی ظلال القرآن ۲۸
۱٫۸٫۸تعریف و اهمیت روش تفسیر قرآن به قرآن ۳۰
فصل دوم مروری بر تاریخ نگارش و جمع قرآن کریم ۳۵
۲٫۱معنای جمع در لغت و در اصطلاح علوم قرآنی ۳۹
۲٫۲کیفیت جمع و تدوین قرآن در زمان رسول خدا| ۴۲
۲٫۲٫۱دیدگاه‌اول: موافقان جمع وتدوین قرآن درزمان پیامبر اکرم| ۴۳
۲٫۳جمع و تدوین قرآن در زمان خلفا و امام علی × ۴۸
۲٫۴توقیفی یا اجتهادی بودن ترتیب آیات وسوره‌ها ۵۲
۲٫۴٫۱توقیفی یا اجتهادی بودن ترتیب آیات: ۵۳
۲٫۴٫۲توقیفی یا اجتهادی بودن ترتیب سوره‌ها ۵۶
۲٫۴٫۳نظریه تفصیلی ۶۰
فصل سوم بررسی تناسب در سوره‌ها وآیات قرآن …۶۳
۳٫۱تناسب در لغت ۶۴
۳٫۲تناسب در اصطلاح علوم قرآنی ۶۴
۳٫۳تاریخچه و پیشینه‌ای از علم تناسب ۶۵

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *