نوامبر 25, 2020

سایت مقالات فارسی – بررسی تطبیقی مفهوم ارتباطی دعوت در قرآن کریم با مفهوم انتقال در اندیشه …

«خداوند ضمن برشمردن نعمت هاى الهى بر حضرت‏ محمد (ص) ایشان را به رسالت برانگیخت، از شرح صدر وى سخن گفت- «أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ» (شرح/۱)-، شرح‏ صدر و گشادگى سینه، خواسته‏اى بوده که همۀ رسالت داران توحید به‏ موجب رسالت و مسئولیّتى که داشته‏اند، از خداوند طلب کرده‏اند.
حضرت موسی (ع) برای دعوت قوم خود و فرعون از خداوند می خواهد که به او شرح صدر بدهد:
«قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی» (طه/ ۲۵)
ترجمه:گفت: پروردگارا سینه مرا بگشاى.
شجاعت و صراحت
دعوت کنندگان در بیان حقّ و ابلاغ پیام باید از صراحت و شجاعت برخوردار باشند. همان گونه که قرآن کریم توصیف مى‏کند:
«الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ وَ لا یَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ …» (احزاب/ ۳۹)
ترجمه: کسانى که رسالت هاى خدا را ابلاغ مى‏کنند، و از او مى‏ترسند، و از احدى به جز خدا نمى‏ترسند، و خدا براى حسابرسى کافى است.
یکسان‏ نگری و پرهیز از تبعیض
نگرش یکسان و پرهیز از تبعیض و تفاوت در دعوت مردم به دین لازمه دعوت تأثیرگذار است، همان طور که قرآن کریم می فرماید:
«فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُکُمْ عَلى‏ سَواءٍ…» (انبیاء/ ۱۰۹)
ترجمه: گر پشت کردند بگو من شما (و غیر شما را) یکسان آگاه کردم.
«فَلِذلِکَ فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَ لَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ وَ قُلْ آمَنْتُ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ کِتَابٍ وَ أُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَیْنَکُمُ» (شورى/ ۱۵)
ترجمه: و به همین جهت تو دعوت کن، و همان طور که مأمور شده‏اى استقامت بورز، و دنبال هواهاى آنان مرو، و بگو من خود به آنچه خدا از کتاب نازل کرده ایمان دارم، و مامور شده‏ام بین شما عدالت برقرار کنم.
ساده‏گویى‏
ساده شدن حقایق قرآن با زبان گویاى پیامبر (ص)، جهت بشارت به متقین و انذار دشمنان متعصب لازمه تبلیغ اثرگذار است که قرآن می فرماید:
«فَإِنَّما یَسَّرْناهُ بِلِسانِکَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِینَ وَ تُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا» (مریم/ ۹۷)
ترجمه: این قرآن را به زبان تو جارى و روان کرده‏ایم تا پرهیزکاران را به وسیله آن نویدرسانى و گروه سخت سر را بترسانى.
همچنین ساده شدن حقایق قرآن با زبان گویاى پیامبر (ص)، براى پند پذیرى مردم لازم است، همان طور که قرآن می فرماید:
«فَإِنَّما یَسَّرْناهُ بِلِسانِکَ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ» (دخان/ ۵۸)
ترجمه: ما درک آن را به زبان تو ساده کردیم تا شاید متذکر شوند.
امانتدارى‏
در قرآن کریم هر یک از انبیای الهی بر امانتداری خود تأکید دارند، از جمله حضرت نوح (ع) بر امانتدارى خویش در تبلیغ قومش می فرماید:
«إِذْ قالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَ لا تَتَّقُونَ،إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ» (شعراء/ ۱۰۶ و ۱۰۷)
ترجمه: وقتى که برادرشان نوح به آنها گفت: چرا از خدا نمى‏ترسید.که من پیغمبرى خیرخواه شمایم.
همچنین حضرت شعیب (ع) به دلیل امانتدارى در ابلاغ پیام الهى، خواهان رعایت تقوا و اطاعت اصحاب ایکه از او می باشد:
«کَذَّبَ أَصْحابُ الْأَیْکَهِ الْمُرْسَلِینَ،إِذْ قالَ لَهُمْ شُعَیْبٌ أَلا تَتَّقُونَ،إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ، فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُونِ» (شعراء/ ۱۷۶- ۱۷۹)
ترجمه: اصحاب ایکه نیز پیغمبران را دروغگو شمردند، چون شعیب به ایشان گفت: چرا نمى‏ترسید، به درستى من پیغمبرى خیرخواه شمایم. از خدا بترسید و اطاعتم کنید.
علاوه بر این شرایط و ویژگى‏ها، قرآن کریم برای هر یک از دعوت گران از جمله انبیا، شرایط و ویژگی هایی را برشمرده است که برخى از آن ها در این مجموعه قرار می گیرند و برخی از آنها به طور ویژه از خصوصیات و اوصاف روحى و اخلاقى هر یک از دعوت گرانی می باشد که قرآن از آنها نام برده است، مانند: شرایط و ویژگى‏ها حضرت ابراهیم (ع) یا حضرت رسول اکرم (ص) و یا انبیای دیگر که در بحث «نمونه ها و مصادیق» نام آنها آمده است.
 
 
دعوت گران در قرآن کریم
در میان اقشار جامعه هر یک از دعوت گران به فراخور حال خود که عبارت از توانایی های فردی و مسئولیت های اجتمایی است می بایست از عهدۀ این وظیفه برآیند.
پیامبران
انبیاء مسؤلیت سنگین ابلاغ تمام مراتب دین از اصولی ترین و دقیق ترین عقاید تا جزئی ترین و ساده ترین اعمال را بر عهده داشتند و در واقع باقی امت ادامه دهندۀ نهضت آنها در تبلیغ و دعوت به سوی دین هستند.[۱۸۱]
«عالِمُ الْغَیْبِ فَلا یُظْهِرُ عَلى‏ غَیْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى‏ مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ یَسْلُکُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً لِیَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِ وَ أَحاطَ بِما لَدَیْهِمْ وَ أَحْصى‏ کُلَّ شَیْ‏ءٍ عَدَداً» (جن/ ۲۸- ۲۶)

نوشته ای دیگر :   سیمای جامعه در آثار زویا پیرزاد- قسمت ۲۵

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.