ژانویه 23, 2021

بررسی تطبیقی مفهوم ارتباطی دعوت در قرآن کریم با مفهوم انتقال در اندیشه …

اهداف و آثار دعوت از دیدگاه قرآن کریم ۴۸
گستره دعوت از دیدگاه قرآن کریم ۵۴
روش های دعوت در قرآن کریم ۶۸
شرایط و ویژگى‏هاى دعوت گران ۷۵
دعوت گران در قرآن کریم ۸۲
نمونه ها و مصادیق دعوت انبیاء (علیهم السلام) ۹۰
 
 
دعوت شوندگان از دیدگاه قرآن کریم ۱۰۱
مقابله با دعوت در قرآن کریم ۱۰۹
فصل سوم: روش تحقیق ۱۱۶
فصل چهارم: یافته های تحقیق ۱۱۹
بررسی تطبیقی نظریه کلود شنون، وارن ویوور و هارولد لاسول با نظریه ارتباطی دعوت در قرآن کریم
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها ۱۳۱
منابع و مآخذ ۱۴۰
فهرست شکل ها
شکل ۱- ۲: شیوه های ارتباط و موضوع های نظریۀ ارتباط جمعی ۲۴
شکل ۲- ۲: سه برداشت از فرایند ارتباط ۲۶
شکل ۳- ۲: «مدل ریاضی» شنون و ویوور، ارتباطات را به عنوان فرایندی خطی و یک طرفه توصیف می کند (۱۹۴۹) ۲۸
شکل ۴- ۲ : گسترش مدل شنون و ویوور توسط دفلور که بازخورد را هم گنجانده است (۱۹۷۰) ۳۰
شکل ۵- ۲: فرمول لسول با عناصر معادل در فرایند ارتباط (۱۹۴۸) ۳۲
شکل۶- ۲: فرمول لسول با حوزه های معادل در پژوهش ارتباطات ۳۲
شکل ۷- ۲: گسترش فرمول لسول توسط بردداک ۳۳
شکل ۱- ۴: «مدل ریاضی» شنون و ویوور، ارتباطات را به عنوان فرایندی خطی و یک طرفه توصیف می کند (۱۹۴۹) ۱۲۰
شکل ۲- ۴ : گسترش مدل شنون و ویوور توسط دفلور که بازخورد را هم گنجانده است (۱۹۷۰) ۱۲۲
شکل ۳- ۴ : بازخوانی مدل شنون و ویوور (و گسترده شده آن توسط دفلور)، مبتنی بر مدل ارتباطیِ دعوت در قرآن کریم ۱۲۷
شکل ۴- ۴: فرمول لسول با عناصر معادل در فرایند ارتباط (۱۹۴۸) ۱۲۷
شکل ۵- ۲: گسترش فرمول لسول توسط بردداک ۱۲۸
فصل اول: کلیات تحقیق
مقدمه:
«مطالعات ارتباطی، یکی از شاخه های جوان علوم اجتماعی معاصر به شمار می رود که در ایران نیز بسیار جوان است. این مطالعات پس از پایان جنگ جهانی دوم رو به رشد گذاشته، و هنوز شالوده های نظری و ابزارهای روش شناسی خاص خود را نیافته است. در طی حدود نیم قرن اخیر، مطالعات ارتباطی، در زمینه های گوناگون از مبانی نظری و شیوه های روش شناسی رشته های علمی دیگر کمک گرفته است.»[۱]
«ارتباط» در یکی از اولین مدل های ارتباطی بر محور «انتقال پیام» ترسیم شد که در مطالعات گوناگون پیش از دوران رنسانس عنصر اصلی مورد نظر در ارتباطات «اندیشه های انسانی» و یا «محتوا»ی پیام بوده است، امّا در طول جنگ جهانی دوم به تناسب نیازهای ایجاد شده، تمام شکل های ارتباط مورد توجه خاص قرار گرفت و ارتباطات به عنوان «انتقال اطلاعات» و «اقناع» مورد استفاده و کاربرد قرار گرفته است.
دانشمندان علم ارتباطات در یک سیر تحول مفهومی، نظریه های رو به تکاملی از ارتباطات ارائه کرده اند، از جمله هارولد لاسول که به تعریف و طبقه بندی دقیق نقش های اجتماعی ارتباطات در نظریه های مربوط به نقش های اجتماعی و کارکردهای ارتباطات پرداخته است، ولی با وجود برداشت های جدید در مطالعات ارتباطی، ارتباط همچنان به عنوان وسیله انتقال اطلاعات در جهت اقناع افراد مورد توجّه قرار می گیرد.
در یک مطالعۀ مبنایی- چنان که عنوان پژوهش نشان می دهد- از یک سو، مدل های اولیۀ ارتباط پیرامون مفهوم «انتقال پیام» به عنوان نخستین پایه های علم ارتباط در اندیشۀ هارولد لاسول[۲]، کلود شنون و وارون ویوور[۳] مورد توجه قرار می گیرد و از سوی دیگر، به بررسی و تدقیق مفهوم ارتباط در دیدگاه قرآن کریم پرداخته می شود تا میزان تطابقِ مفهوم «انتقال پیام» در اندیشۀ دانشمندان علم ارتباطات با مفهوم ارتباط در دیدگاه قرآن کریم (با محوریت مفهوم دعوت) مورد بررسی قرار گیرد.
از آنجا که نظریه های مطرح شده در هر علم نشأت گرفته از مبانی فکری و اصول اعتقادی نظریه پردازان آن علم می باشد و نظریه های علمیِ نظریه پردازان متناسب و هم جهت با مبانی فکری و پایه های اعتقادی هر علم ارائه می گردد، از این رو، باید از طریق مطالعۀ مبانیِ فکری و پایه های اعتقادی هر علم، نظریه های علمی آن علم را پذیرفت و به آنها جامه عمل پوشانید. چنان چه جوامع رو به رشد و موفق پایه های علمی و فکری شان را براساس مبانی اعتقادی شان قرار داده و می دهند.
به طور مثال؛ پایه های علم تجربی براساس مشاهدات تجربی و انجام آزمون و خطا بنیان گذاشته شده است،[۴] و یا پایه های علم فلسفه براساس استدلال و منطق عقلانی و برهان های عقلی بنیان نهاده شده است. به همین دلیل مبانی علمی و فکریِ تجربه گرایان تأکید بر مشاهدات و تجربیات شخصی می باشد که بسترهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و… جامعه تجربه گرایان براساس آن ترسیم شده است و مبانی علمی و فکریِ فلاسفه مبتنی بر نظریات فلسفی و منطقِ عقلانی است.