انواع مهارت های زندگی

  • مهارتای مربوط به حل موضوع / اراده کردن.
  • اراده کردن

  • مهارتای مربوط به سلامت جسمی/ حفظ سلامتی.
  • مهارتای مربوط به رشد هویت/ هدف در زندگی.
  • بر اساس گفته بروکز (به نقل از گینتر[۲] ۱۹۹۹)، این طبقات کلی با هم رابطه دارن. اینو هم به این موضوع دقت لازم رو به عمل بیارین دارای ماهیتی پویا هستن، طوری که تغییر در یکی از زمینه ها و ابعاد می تونه تاثیر مثبت یا منفی روی زمینه های دیگه داشته باشه (آقاجانی،۱۳۸۱،ص ۶۱-۶۰). در برنامه آموزشی آماده شده به وسیله دانشگاه ایالتی آیووا که واسه نوجوانان سنین ۱۵ تا ۱۹ سال تدریس شده،       مهم ترین مهارتای زندگی به شکل موارد زیر مطرح شده:

    • مهارتای تفکر

    یادگرفتن یادگیری، اراده کردن، حل مسأله، تفکر منطقی، خدمات یادگیری[۳]

    • مهارتای مدیریت

    تعیین اهداف، مهارت برنامه ریزی، مهارت سازماندهی، استفاده با فکر از منابع، مهارت نگهداری، ثبت مدارک و یادداشتا، آثار مدارک کتبی و گزارشا[۴] و انعطاف پذیری[۵]

    برنامه ریزی

    • مهارتای رابطه برقرار کردن

    مهارت همکاری، مهارتای اجتماعی، مهارتهای حل اختلاف، مهارت پذیرش تفاوتا[۶] ، مهارت توجه به بقیه[۷] ، مهارت همدلی، مهارت مشارکت.

    • مهارتای مراقبت کردن[۸]

    داوطلب شدن واسه سرویس دهی اجتماعی، مهارت رهبری، مهارت شهروندی مسئول، مهارت شرکت در گروه.

    • مهارتای کار کردن

    مهارت باب بازار(لازم بازار)[۹]، مهارت کارتیمی، مهارت خودانگیخیتگی[۱۰]

     

     

    • مهارتای سلامت وجود

    مهارت عزت نفس، مهارت خود مسئولیت پذیری[۱۱]، مهارت بیان وجود مناسب[۱۲]، مهارت کنترل خود[۱۳] (خودانضباطی).

    • مهارتای زیستن

    مهارت انتخاب سبک زندگی سالم، اداره استرس، مهارت پیشگیری از مریضی، مهارت ایمنی شخصی (رولینز[۱۴]،۱۹۹۶ ،به نقل از فتحی واجارگاه و اسفندیاری،۱۳۸۳،ص۲۱).
    استرس

    تجارب کشورای جور واجور نشون میده که وجود و تعریف مهارتهای زندگی، در کشورها و فرهنگای جور واجور، متفاوت بوده. طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی(۱۳۷۷) از مهارتای زندگی،۱۰ مهارت اصلی و پایه ای عبارتند از، توانایی اراده کردن، توانایی حل موضوع، توانایی تفکر خلاق، توانایی تفکر نقد کننده، توانایی رابطه موثر، توانایی روابط بین فردی، توانایی خودآگاهی، توانایی همدلی، توانایی مقابله با هیجانا و توانایی مقابله با استرس.

    طارمیان و همکاران (۱۳۸۳). طبقه بندی زیر رو از شکل های جور واجور مهارتای زندگی ارائه کردن:

    • مهارت اراده کردن ۲- مهارت روابط اجتماعی موثر

    ۳- مهارت حل موضوع                       ۴- مهارت خودشناسی

    ۵- مهارت تفکرخلاق                      ۶- مهارت همدلی

    ۷- مهارت تفکر انتقادی               ۸- مهارت مقابله با هیجانات و فشارهای روانی

    صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف ۲۰۰۳) در مقاله ای با عنوان «کدوم مهارت ها،      مهارتهای زندگی هستن[۱۵]». شکل های جور واجور مهارتای زندگی رو به توضیح زیر طبقه بندی می کنه:

     

     

     

    الف)مهارتای رابطه و روابط بین فردی[۱۶]

    – مهارتای رابطه بین فردی: رابطه کلامی – غیرکلامی، گوش دادن فعال، بیان احساسات، ارائه بازخورد (بدون سرزنش) و دریافت بازخورد.

    – مهارتای گفتگو / دوری[۱۷] (نه گفتن): مدیریت گفتگو و اختلاف، مهارتای اعتماد به نفس، مهارتای دوری.

    – همدلی[۱۸] : توانایی توجه کردن و درک کردن نیازها و شرایط بقیه و بیان کردن اون.

    – مشارکت و کارگروهی[۱۹] : احترام گذاردن به مشارکت بقیه، آزمایش توانایی خود و شرکت کردن در گروه.

    – مهارتای پشتیبانی: مهارتای تاثیر گذاشتن و راضی سازی، مهارتای انگیزه و شبکه بندی.

    ب) مهارتای اراده کردن و حل مسأله، مهارتای جمع آوری اطلاعات، آزمایش کردن، نتیجه های آینده اعمال حاضر واسه خود و بقیه، تعیین کردن راه حلای متفاوت واسه مسائل، تحلیل مهارت ها با در نظر گرفتن ارزشا و نگرشای خود و بقیه درباره انگیزه.

    – مهارتای تفکر انتقادی: تحلیل تاثیر همسالان و رسانه ها، تحلیل نگرشا، ارزشا، هنجارهای اجتماعی و باورها و عوامل موثر واسه اونا، شناسایی اطلاعات و منابع اطلاعاتی مربوط.

    [۱] -Brooks

    [۲] -Ginter

    [۳] -Service Learning

    [۴] -Record Keeping

    [۵] -Resiliency

     

    [۶]- Accepting Differences

    [۷] -Concern for others

    [۸] – Caring Skills

    [۹] -Marketable Skills

    [۱۰]- Self Motivated

    [۱۱] – Self Responsibility

    [۱۲] – Approppriate Expression

    [۱۳]- Self-discipline

    [۱۴] – Rollins

    [۱۵] – Which Skills are Life Skills

    [۱۶] – Communication and Interpersonal Skills

    [۱۷] – Negotiation /Refusal Skills

    [۱۸] – Empathy

    [۱۹] – Cooperation and teamwork