پایان نامه با کلید واژه های عادت به مطالعه، کودک و نوجوان، آموزش علوم، عزت نفس

آنها فراهم گردد(مرندی،1377). یکی از عوامل موثر در عملکرد تحصیلی دانش آموزان اندازه کلاس ها و تعداد دانش آموزان می باشد. در کلاس های کم جمعیت، خلاقیت، تحرک و حتی اجبار در فعال شدن در تکالیف یادگیری بیشتر از کلاس های شلوغ است. این کلاس ها رقابت کاذب بین دانش آموزان را از بین می برند و باعث کاهش گوشه گیری و مشکلات رفتاری دانش آموزان می گردند(اشنایدر ،2002). جدول (2-2) استاندارد تراکم دانش آموزان از نظر سازمان نوسازی مدارس را نشان می دهد. کلاس درس باید مجهز به سیستم تهویه باشد. تا از تراکم هوای کثیف جلوگیری به عمل آورد، زیرا موجب آلودگی هوا و به دنبال آن ایجاد احساس خستگی و افسردگی در دانش آموزان می گردد؛ که این عامل موجب حواس پرتی دانش آموزان و عصبانیت معلم می گردد (بنیانیان،1374). کلاس درس باید مجهز به میز و صندلی های مناسب باشد. اندازه و بلندی میزها به سن و قد دانش آموزان و نوع درس بستگی دارد. میز و صندلی های تک نفره بیش از انواع دیگر مطلوب است و سطح میزها نباید موجب خیرگی چشم ها گردد(حلم سرشت و دل پیشه،1383). نور و روشنایی کلاس درس نیز نقش مهمی در عملکرد تحصیلی و رفتاری دانش آموزان دارد اگر روشنایی کلاس درس نامناسب باشد موجب افت تحصیلی و افزایش مشکلات رفتاری مخصوصاً افسردگی در دانش آموزان می گردد (اشنایدر،2002). بنابراین محیط کلاس و مدرسه باید از نور مناسب برخوردار باشد؛ که مناسب ترین آن، استفاده از نور طبیعی خورشید از طریق پنجره ها به علاوه نور مهتابی می باشد(نوید ادهم، 1382 ).
2-12-2 کلاس درس تجربی
این کلاس دارای یک سری امکانات می باشد؛در این کلاس دانش آموزان در حرکت کردن و تشکیل گروه های کاری دارای آزادی عمل می باشند(شعبانی،1377). هدف از این کلاس آشنایی دانش آموز با یک فضای آزمایشگاهی و کار گروهی است. در این کلاس تشریح کردن، استدلال کردن، آزمایش کردن، همکاری معلم و شاگرد، ایجاد گروه های کاری کوچک و متوسط صورت می گیرد(غفاری،1377). آموزش علوم در مدارس کشور هم به دلیل تأکیدی که اسلام بر تحصیل علوم مختلف از جمله علوم مربوط به پدیده های طبیعی عالم و خلقت دارد و هم به سبب اهمیتی که تحصیل علوم تجربی در پیشبرد اهداف علمی و صنعتی کشور در زمینه دانش های جدید دارد ضرورتی انکار ناپذیر است(سابقی،1385).

جدول (2-2) حداقل، حداکثر و میانگین تراکم دانش آموزان در کلاس برای تأسیس مدارس ابتدایی
شرح
تراکم

مناطق روستایی محروم

مناطق روستایی عادی

پایه تحصیلی

تک پایه
2و3 پایه
4و5 پایه

تک پایه

2و3 پایه

4و5 پایه

حداقل (نفر)

15

18

حداکثر(نفر)

30
24
24
36
30
30
میانگین
برای هر استان عدد جاگانه ای تعین شده است
منبع: (سازمان نوسازی،1382).
شاخص ها:
1- در دبستان های روستایی درجه یک تا40نفر،چنانچه کلاس ها با بیش از دو پایه تشکیل گردد؛ یک نفر مدیر آموزگار منظور می گردد.
2- در دبستان های درجه دو (41تا70نفر) چنانچه کلاس با بیش از دو پایه تشکیل شود؛ یک نفر مدیر آموزگار و یک نفر آموزگارمنظور می گردد.

جدول (3-2) استانداردهای فضاهای آموزشی مدارس ابتدایی روستایی
نوع مدرسه
مشخصات

مدارس روستایی

ظرفیت

تعداد کلاس ها

1

2

3

4

5

تعداد دانش آموزان

24

48

72

96

120

مشخصات
فضاها
واحد
مساحت
واحد
مساحت
واحد
مساحت
واحد
مساحت
واحد
مساحت
کلاس آموزش دروس نظری(1)


1
32
1
32
2
64
2
64
کلاس آموزش دروس تجربی(2)
1
38
1
38
2
76
2
76
3
114
اتاق سمعی وبصری(3)









1
29
مساحت خالص
38
70
108
140
207
سرانه خالص
58/1
45/1
50/1
45/1
72/1

منبع: (سازمان نوسازی،1382).
1-مساحت کلاس آموزش دروس نظری در مدارس روستای 32 متر مربع و در مدارس شهری 45 متر مربع است.
2- مساحت کلاس آموزش دروس تجربی در مدارس روستایی 38 متر و د رمدارس شهری 54 مترمربع است.
3- اتاق سمعی بصری برای مدارس کمتر از 100 دانش آموزضرورت ندارد.
4- هر گروه دانش آموزی در مدارس روستایی 24 و در مدارس شهری 36 نفر است.

13-2 فضاهای پرورشی
به طور کلی برنامه هایی که متضمن اهداف پرورشی می باشد در خارج از ساعت های درسی دنبال می گردد و این فضاها برای اجرای برنامه های مکمل آموزشی در نظر گرفته شده اند با استفاده از این فعالیت ها، روحیه همکاری با دیگران و مشارکت در فعالیت ها ی جسمی و حس مسولیت پذیری را در دانش آموزان تقویت نموده و زمینه های رشد و شکوفایی استعدادهای علمی، هنری، ورزشی رادر دانش آموزان فراهم نموده و باعث اعتماد به نفس و عزت نفس1 در دانش آموزان می شود(سابقی،1384).
1.Self-Esteem
1-13-2 کتابخانه
صاحب نظران تعلیم و تربیت معتقدند که در آموزش و پرورش جدید باید به روش آموختن بیش از انتقال آموخته ها تأکید کرد؛ بنابر این لازم است که نگرش دانش آموز محوری و فرهنگ تحقیق و مطالعه خود آموزی را در بین کودکان گسترش داد(شعاری نژاد،1374). کودکان باید از بدو شروع به تحصیل به مطالعه و کتاب خوانی ترغیب و تشویق شوند تا عادت به مطالعه در آن ها پرورش یا
بد و این کار به صورت یک برنامه و نه یک فوق برنامه در زندگی آن ها تجلی یابد(زمانی،1377). کتابخانه ی آموزشگاهی نهادی زنده و پویا است که در آن فرایند شناسایی، گرد آوری، سازمان دهی و اشاعه ی اطلاعات انجام می گیرد(سالمی،1383). سالن کتابخانه باید آرام و ساکت برای مطالعه باشد و باید برنامه های دسته جمعی و گروهی را در زمان و ساعات خاصی که برنامه ریزی شده است انجام داد تا از راه کتابخانه و ایجاد فضایی خوشایند و شادی بخش و راحت به کودکان در استفاده از منابع آموزشی یاری رساند(غفاری،1377).
2-13-2 سالن چند منظوره
به منظور افزایش انگیزه یادگیری در کودکان باید علاوه بر کتاب درسی، فضاهای دیگری نیز که امکان انجام فعالیت های مختلف آموزشی در آن ها وجود داشته باشد استفاده گردد؛ این سالن باید دارای
خاصیت انعطاف پذیری باشد. مکان قرارگیری این سالن با توجه به فعالیت های آن باید در مجاورت درب اصلی بنا و در کنار راهروهای اصلی واقع گردد تا بتواند جواب گوی جمع زیادی در برنامه های عمومی باشد(شهرکی، 1376). در نقشه های ساختمانی مدارس، سالن های چند منظوره باید طوری طراحی گردد که مزاحمتی برای کلاس های درس به وجود نیاورد (حلم سرشت و دل پیشه،1383). در مدارس کمتر از 90نفر نیاز به احداث سالن چند منظوره مجزا نیست و می توان از دیگر فضاهای بزرگ و به هم مرتبط مانند راهروها یا حیاط مدرسه استفاده کرد (سابقی،1384).
3-13-2 نماز خانه
از جمله فضاهایی که با توجه به فرهنگ و دین کشور ما بسیار ضروری می باشد نماز خانه است. جهت آشنایی و مانوس کردن کودکان و نو جوانان با این فریضه الهی، شرایط و امکانات می توانند نقش موثری داشته باشند(سابقی،1384). فضای فیزیکی اقامه نماز در مدارس باید برای دانش آموزان زیبا و جذاب و نشاط آفرین و یادآور محبت و صمیمیت و شادابی در ذهن کودک و نوجوان هم باشد (نوید ادهم ،1382).
4-13-2 اتاق فعالیت های پرورشی
طبق ضوابط آموزش و پرورش، مربی پرورشی برای مدارس کمتر از 235 نفر به صورت پاره وقت، و برای مدارس بالای 235 نفر دانش آموز، یک مربی به صورت تمام وقت در نظر گرفته می شود(سازمان نوسازی،1382). تجهیزات این فضا عبارتند از میز و صندلی اداری و تعدادی صندلی برای مراجعین یک میز کار و تعدادی لوازم و مواد مصرفی(یزدان پناه،1373).
5-13-2 اتاق بهداشت و کمک های اولیه
در این فضا با استفاده از تجهیزات و وسایل به دانش آموزان موضوعات مربوط به کمک های اولیه
پزشکی به صورت عملی و تئوری آموزش داده می شود در این فضا حتماً باید دستشویی پیش بینی شود(یزدان پناه،1373).
14-2 فضای اداری
فضاهایی که پی گیری برنامه های آموزشی و پرورشی و همچنین کارهای اداری و دفتری مدرسه در آن ها انجام می گیرد را فضای اداری مدرسه گویند(سازمان نوسازی،1382). دفتر مدیر، دفتر معاونان، اتاق کارکنان امور دفتری و تکثیر، اتاق استراحت معلمان، دفتر کار معلمان و ملاقات با اولیای دانش آموزان و انبار بخش اداری در این قسمت واقع می شوند.
جدول شماره (2.4) استانداردهای فضاهای پرورشی مدارس ابتدایی روستایی
نوع مدرسه
مشخصات
مدارس ابتدایی
ظرفیت

تعداد کلاس ها

1

2

3

4

5

تعداد دانش آموزان
24
48
72
96
120
مشخصات
فضاها

واحد
ساحت

واحد
مساحت
واحد
مساحت
واحد
مساحت
واحد
مساحت
سالن چند منظوره (1)و(2)

1

70

1

70

کتابخانه(3)

1

29

اتاق فعالیت های پرورشی

1

14

1

14

اتاق بهداشت وکمک های اولیه

1

9

1

9

مساحت خالص



93
122
سرانه خالص



96/0
01/1

منبع: (سازمان نوسازی،1382).
توضیحات: سالن چند منظوره برای مدارس 90نفر دانش آموز و کمتر ضرورت ندارد. گنجایش سالن چندمنظوره برای اجتماعات، نمایش، سخنرانی و برگزاری نماز به تعداد نیمی از کل دانش آموزان مدرسه در نظر گرفته می شود. مساحت سالن چند منظوره شامل اجتماعات و نمایش، سکوی نمایش، اتناق گریم و انبار تجهیزات میباشد حداقل مساحت لازم برای سالن اصلی، سکوی نمایش، اتاق گریم و انبار تجهیزات سالن 70متر است.
1. فضای سالن چند منظوره برای کلاس تربیت بدنی نیز قبل استفاده می باشد.
2. کتابخانه برای مدارس کمتر از 100نفر دانش آموز ضرورت ندارد.
3. طبق ضوابط و آیین نامه های موجود، در مدارس کمتر از 60نفر مسولیت امور پرورشی به عهده مدیر است.

15-2 فضاهای پشتیبانی یا خدماتی
فضاهایی که به منظور رفاه حال دانش آموزان و کارکنان جهت ارائه خدمات به سایر فضاها در نظر گرفته می شوند را فضاهای پشتیبانی یا خدماتی گویند (سازمان نوسازی،1382).
1-15-2 سرویس های بهداشتی
طبق استانداردهای سازمان نوسازی مدارس برای دانش آموزان به ازای هر سی تا چهل نفر و برای کارکنان به ازای هر پنج کلاس یک توالت به مساحت 6/3متر مربع در نظر گرفته می شود(سابقی،1385). لازم است به ازای هر 60نفر دانش آموز یک دستشویی نیز منظور گردد(حاتمی و همکاران،1383).
2-15-2 آبخوری دانش آموزان
آبخوری عمومی دانش آموزان باید حتی المقدور به وسیله شیرهای فواره های یا آب سر
د کن به نسبت هر 30تا40 نفر دانش آموز یک آبخوری به مساحت یک متر مربع در نظر گرفته شود و ارتفاع شیر متناسب با قد استفاده کنندگان باشد(نوید ادهم ،1382). کف محوطه آبخوری و دیوار اطراف آبخوری لازم است از جنس قابل شستشو باشد(حلم سرشت و دل پیشه،1383).
3-15-2 انبار وسایل نظافت و شستشو
باید در هر طبقه ساختمان و به تعداد متناسب با تعداد دانش آموزان مدرسه یک انبار نظافت به میزان 2متر مربع در نظر گرفته شود(سابقی،1384).
4-15-2 انبار تجهیزات و وسایل
جهت لوازم و تجهیزات مصرفی مثل میز و نیمکت های مستعمل، قطعات یدکی، انباری لازم است.
سطح انبار تجهیزات و وسایل در مدرسه با ظرفیت 96نفر و بیشتر در فضاهای پشتیبانی سالن چند منظوره در نظر گرفته شود(سازمان نوسازی،1382).
جدول شماره (5-2) استانداردهای فضاهای اداری مدارس ابتدایی روستایی
نوع مدرسه
مشخصات
مدارس روستایی

ظرفیت

تعداد کلاس ها

1

2

3

4

5

تعداد دانش آموزان
24

48

72

96

120

مشخصات
فضاها
واحد
مساحت
واحد

مساحت

واحد

مساحت

واحد

مساحت

واحد

مساحت

دفتر مدیر

1
14
1
14
دفتر معاون یا معاونان

*1

14

*1

14

*1

14

*1

14

*1

14

اتاق کارکنان امور دفتری و تکثیر

انبار بخش اداری(1)

اتاق استراحت معلمان(2)

*1
14
دفتر کارمعلمان و ملاقات با اولیاء(3)

مساحت خالص

14
14
16
30
42
سرانه خالص
58/0
29/0
22/0
31/0
35/0

منبع: (سازمان نوسازی،1382).
1) انبار بخش اداری در قسمت اتاق کارکنان امور دفتری در نظر گرفته می شود.
2) در مدارس تا دو طبقه یک اتاق استراحت معلمان و در مدارس سه طبقه دو اتاق استراحت معلمان در دو طبقه مجزا در نظر گرفته می شود.
3) مساحت یک دفتر کار نباید از 9متر مربع کمتر باشد.
*فضای مشترک.

جدول شماره (6-2) استانداردهای فضاهای پشتیبانی یا خدماتی مدارس ابتدایی روستایی
نوع مدرسه
فضاها
مدارس روستایی

ظرفیت

تعداد کلاس ها

1

2

3

4

5

تعداد دانش آموزان

24

48

72

96

120

مشخصات
فضاها
واحد
مساحت
واحد
مساحت
واحد
مساحت
واحد
مساحت
واحد
مساحت
توالت ودستشویی کارکنان (1)
1
4
1
4
1
4
1
4
1
4
توالت ودستشویی دانش آموزان(1)
1
4
2
7
11
3
3
11
4
14
آبخوری دانش آموزان(1)
1
2
2
2
3
3
3
3
4
4
انبار ووسایل نظافت وشستشو(3)
2
2
1
2
1
2
1
2
1
2
انبار تجهیزات ووسایل(4)
1
8
1
8
1
9




بوفه دانش آموزان






1*
4
1
4
آبدارخانه(5)






1
4
موتور خانه (6)











مساحت خالص

20
23
29
24
32
سرانه خالص
83/0
47/0
40/0
25/0
26/0

دیدگاهتان را بنویسید