پایان نامه ارشد درمورد پایداری شهری، جامعه آماری، اندازه گیری، توسعه پاید

روی پیوستاری که از موافقت کامل تا مخالفت کامل قرار می گیرد، مشخص می‌شود. فرمولی که کرونباخ برای برآورد همسانی درونی این نوع آزمون‌ها پیشنهاد کرده است، مبتنی بر واریانس‌ها ست. این فرمول عبارت است از:
که در آن kتعداد گویه ها، St واریانس جمع نمره‌های هر پاسخگو، یعنی نمره‌های خام آزمودنی ها(واریانس کل)، و Si واریانس نمرات مربوط به گویه شماره i است. در واقع Si واریانس نمره‌های مربوط به گویه هاست. هر چه این شاخص به ۱ نزدیکتر باشد، به معنی همبستگی درونی بالاتر و همگن‌تر بودن پرسشها خواهد بود. کرونباخ مقدار این ضریب را برای مقیاس‌های نگرش سطح چنین بیان کرده است.
کم متوسط زیاد
%۴۵ %۷۵ %۹۵
ارزیابی همسازی درونی و صحت اعتبار پرسش های طراحی شده برای رساله براساس ضریب کرونباخ نشان می‌دهد که مقدار این ضریب برابر با ۹۰۲%می باشد که نشان دهنده همسازی بسیار خوب بین گویه‌ها می‌باشد.
۳-۵- محدوده مکانی تحقیق: محدوده مکانی مورد مطالعه در این تحقیق استان مازندران(مرزهای اداری-سیاسی استان مازندران) می باشد(نقشه شماره ۳-۱).
شکل(۳-۱): قلمرو مکانی تحقیق(مأخذ: استانداری مازندران،۱۳۹۰)
۳-۶- جامعه آماری تحقیق
جامعه آماری این تحقیق مشتمل بر تمامی شهرهای کوچک استان که جمعیتی کمتر از ۵۰ هزار نفر دارند می باشد. اما از آنجایی که اکثر شهرهای کوچک دارای ویژگی هایی مانند جمعیت زیر ده هزار نفر، ماهیت روستایی، نداشتن طرحهای شهری و ناهمگونی ساختاری هستند و از سوی دیگر باید نمونه های مورد مطالعه ما، یکنواخت و یک دست باشند، جامعه نمونه از بین شهرهایی که ۱۰ تا ۵۰ هزار نفر جمعیت داشته اند انتخاب شدند. تعداد کل این شهرها در آخرین سرشماری مرکز آمار ایران(۱۳۹۰) برابر با نوزده شهر می باشد که در مجموع دارای جمعیتی حدود ۵۲۶۸۰۱ نفر و ۱۶۱۳۹۶ خانوار می باشند.
۳-۷- جامعه نمونه و واحد تحلیل تحقیق
با توجه به گستردگی جامعه آماری تحقیق حاضر و نیز با عنایت به محدودیت های پیش روی در ارتباط با تمام شماری، جامعه نمونه و فرایند و مکانیزم انتخاب آن از اهمیت خاصی برخوردار می باشد. جامعه مورد مطالعه در این تحقیق شهرهای کوچک استان و واحد تحلیل در تحقیق حاضر ” خانوارهای شهری” است. برآورد تعداد خانوارهای نمونه از طریق فرمول کوکران بودده است و لذا تعداد۴۲۰ نفر از سرپرستان خانوار برای تکمیل پرسشنامه انتخاب شده اند.
در این معادله n حجم نمونه(۴۲۰)، N جامعه آماری(۱۶۱۳۹۶)، d خطای احتمالی(۰.۰۴۷)، Z درصد خطای معیار ضریب اطمینان(۱.۹۶)، P نسبت موفقیت در جامعه آماری(۰.۵) و q (0.5) می باشد.
به منظور انتخاب شهرهای نمونه، ۳۵ درصد شهرهای کوچک استان به عنوان نمونه انتخاب شده اند. بنابراین ۷ شهر کوچک که جمعیتی بین ۱۰ تا ۵۰ هزار نفر داشته اند با روش نمونه گیری تصادفی(قرعه کشی) انتخاب شده اند. تعداد خانوارهای نمونه در هر شهر بر اساس تسهیم به نسبت صورت گرفته و جهت دستیابی به خانوارهای نمونه با لحاظ k محاسبه شده در هر شهر و به صورت “تصادفی منظم” بوده است. همچنین با توجه به پراکندگی شهرهای کوچک در سطح استان، برای تحلیل فضایی پایداری شهرهای کوچک مورد مطالعه، منطقه مورد مطالعه بر اساس تقسیم بندی طرح جامع منطقه ای گیلان، مازندران(۱۳۶۸) و طرح آمایش که استان را به سه ناحیه شرقی، میانی و غربی تقسیم بندی کرده اند، ناحیه بندی شده است. در شکل شماره ۳-۲ موقعیت شهرهای مورد مطالعه در ناحیه بندی صورت گرفته نشان داده شده است.
جدول(۳-۱): فهرست شهرهای نمونه در هر ناحیه
حوزه
نام شهر
جمعیت شهری
تعداد خانوار
درصد خانوار
تعداد پرسشنامه
شرق
رستمکلا
۱۷۳۴۹
۵۴۹۹
۰.۰۸
۳۴
نکا
۴۹۹۸۰
۱۴۷۹۵
۰.۲۵
۱۰۷
مرکز
زیرآب
۱۵۶۷۹
۴۶۵۷
۰.۰۸
۳۰
امیرکلا
۲۸۰۸۶
۸۶۳۳
۰.۱۴
۶۰
فریدونکنار
۳۶۱۹۲
۱۰۹۲۲
۰.۱۸
۷۷
غرب
نور
۲۲۹۷۸
۶۸۱۵
۰.۱۱
۴۹
رامسر
۳۲۲۹۴
۱۰۴۳۲
۰.۱۷
۶۸
جمع
۲۰۵۵۵۸
۶۱۷۵۳
۱۰۰
۴۲۰
شکل۳-۲. مدل ناحیه بندی شهرهای نمونه برای تحلیل پایداری شهرهای کوچک استان
۳-۸- روش تجزیه و تحلیل فرضیات تحقیق
فرضیه اول: به منظور راستی آزمایی فرضیه اول این تحقیق پس از محاسبه ارزش کمی پایداری در هر کدام از ابعاد و در کل، با استفاده از “مدل بارومتر پایداری پرسکات آلن” بهره جویی شده است. پایداری در این مدل برآیند ترکیب و امتزاج مولفه های ” رفاه اکوسیستم و ” رفاه سیستم انسانی” است و فضاهای جغرافیایی زمانی پایدار تلقی می گردند که هم شرایط اکوسیستم و هم شرایط سیستم انسانی مناسب و یا روبه بهبود باشد.
فرضیه دوم: در این فرضیه با توجه به شاخص‌های توسعه پایدار شهری، برای اندازه گیری وضعیت هر یک از مولفه ها در پایداری شهرهای کوچک استان ، از روش های آماری بهره گیری شده است
فرضیه سوم: در این فرضیه با توجه به مولفه‌های توسعه پایدار شهری، برای سنجش میزان اهمیت و وزن هر یک از ابعاد برای رسیدن به پایداری بهینه شهرهای کوچک استان، از مدل تاپسیس۳۰ بهره گیری شده است.
فرضیه چهارم: برای راستی آزمایی فرضیه چهارم و به عبارتی ارائه الگوی دستیابی به پایداری از مدل سوات۳۱ استفاده شده است.
۳-۹- تعریف عملیاتی مفاهیم:
۳-۹-۱- پایداری: پایداری در معنای وسیع خود به توانایی جامعه، اکوسیستم یا هر سیستم جاری برای تداوم کارکرد در آینده نامحدود اطلاق می شود، بدون اینکه به طور اجبار در نتیجه تحلیل رفتن منابعی که سیستم به آن وابسته است و یا به دلیل تحمیل بار بیش از حد بر روی آنها، به ضعف کشیده شود. از سوی دیگر توانایی سیستم برای استقامت و پایایی به گونه ای اجتناب ناپذیر وابسته به موفقیتی است که سیستم در ایجاد ارتباط با محیط بیرونی کسب می کند. به عبارت دیگر، پایداری سیستم به طور کامل وابسته به قابلیت سیستم برای سازگاری و انطباق، تغییر و تحول و پاسخگویی به محیط است و از آنجا که محیط به نوبه خود همواره در حال تغییر است، این فرایند سازگاری و انطباق سیستم باید یک فرایند و حساس باشد. بنابراین سیستم پایدار به کارکرد مناسب درونی و به رابطه سازگار با محیط و به عبارت بهتر به پایداری در درون و به پایداری در بیرون نیازمند است تا در مجموع به عنوان سیستم پایدار عمل کند(زاهدی، ۱۳۸۵: ۴۷).
۳-۹-۲- تعریف عملیاتی پایداری شهری
متغیرهای یک تحقیق باید قابلیت سنجش و ارزیابی را پیدا کنند، یعنی باید به شاخص ها و مفاهیم عینی‌تری تبدیل شوند که بتوان آنها را مشخص و اندازه گیری نمود. در غیر اینصورت امکان سنجش و اندازه گیری آنها وجود ندارد و محقق نمی تواند فرضیه های تحقیق خود را ارزیابی کند. بنابراین شرط اول این است که متغیرها و مشخصات آنها به شیوه ای تعریف شوند که مشاهده پذیر و قابل سنجش باشند. شرط دوم این است که معیارهای اندازه گیری در جمع‌آوری اطلاعات به گونه ای به کار گرفته شوند که امکان ارزیابی فرضیه ها وجود داشته باشد. چنانچه این شرایط در مورد تعریف شاخص ها و متغیرها رعایت شود، می توان گفت که شاخص ها یا متغیرها تعریف عملیاتی شده اند(حافظ نیا، ۱۳۸۶: ۴۸).
پایداری شهری تا زمانی که نتواند به گونه ای عملی تعریف شود به عبارتی دارای تعریف عملیاتی و معرف های مشخص نباشد، یک سازه‌ی انتزاعی است که مستقیماً قابل مشاهده نمی باشد. به منظور سنجش این مفهوم یا سازه‌ی انتزاعی بایستی از مجموعه ای از شاخص ها و معرف های فرعی جهت پوشش دادن به مفهوم مورد نظر بهره جست. انتخاب این شاخص ها و معرف ها و نحوه ترکیب آنها بایستی در قالب یک ایندکس کلی و بر اساس معیارهای علمی انجام گیرد(ازکیا، ۱۳۸۲: ۱۸).
اصولاً پایداری به مفاهیم ایستادگی و مقاومت، برقراری و همیشگی به کار گرفته می شود و گویای ویژگی فرایند یا وضعیتی است که بتواند نامحدود نگهداری شود. دستاوردهای تمدن بشری اگرچه در پاسخ گویی به نیازهای انسانی از رشد شگفت آوری برخوردار بوده، لیکن طی دهه های اخیر نگهداشت و استمرار این رشد در سطح کره خاکی ممکن نمی‌نماید(صرافی،۱۳۸۰: ۲). پایداری نوعی دید و بینش است که بر اساس آن با توجه به اهداف مشخص و تعیین شده انسان خواهان گذار از وضعیتی به وضعیت بهتر است(طبیبیان،۱۳۸۲: ۴۲). ماهیت پایداری صد در صد نسبی و وابسته به زمان است. همانطور که اصطلاح توسعه نیز خود به طور ضمنی دلالت بر این موضوع دارد. توسعه چه پایدار باشد و چه نباشد، صد در صد به موقعیت مکانی سرزمین نیز مرتبط است. چرا که تمام انواع توسعه در یک نقطه معین از زمین اتفاق می افتد که دارای مختصات x، Y و z است. بنابراین یک منطقه اعم از شهر، کشور، منطقه فرامرزی، قاره یا کل جهان می تواند ناهمگونی ها یا تنوع مکانی بسیاری داشته باشد که در بسیاری از حالات لازم است مورد توجه خاص قرار گیرد(مولدان و بیلهارز، ۱۳۸۱: ۴۱). بر همین اساس، پایداری شهری نیز بسته به شرایط زمان، مکان و جوامع مختلف تفاوت می کند و به همین جهت امکان تسری و تعمیم یک برداشت خاص از مفهوم پایداری شهری وجود ندارد. الگوی پایداری شهری می تواند در شکل های مختلف و بیشماری بسته به تاریخ منطقه، فرهنگ، اساس اقتصادی، اقلیم، محیط و سیاستها نمود پیدا کند(حسینی،۱۳۸۹: ۱۱۹).
در این تحقیق به پایداری شهری به عنوان فرایندی نگریسته شده است که منجر به شکل گیری شهری پایدار می گردد. برنامه شهرهای پایدار سازمان ملل، چنین شهری را اینگونه تعریف می کند:” شهر پایدار شهری است که موقعیت‌ها و کامیابی‌هایش در ابعاد مختلف توسعه اقتصادی، اجتماعی و کالبدی و زیست محیطی در درازمدت تداوم داشته باشد. چنین شهری دارای اندوخته‌ی پایداری از منابع محیطی است که در آن هر گونه توسعه‌ای که صورت می گیرد، فقط مجاز به استفاده از منابع در سطح بازده آنهاست. یک شهر پایدار، امنیتی پایدار را برای ساکنین در برابر مخاطرات طبیعی ایجاد می کند، مخاطراتی که دارای این پتانسیل بالقوه هستند تا روند موفقیتهای شهر را با مشکل مواجه کنند”(programme,2001).
در این پژوهش پایداری شهری در ابعاد محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی مورد سنجش و ارزیابی قرار خواهد گرفت. عدم دستیابی به هر یک از ابعاد موجب ضعیف شدن پایداری و دوری از شکل آرمانی توسعه پایدار است. این ابعاد عبارتند

دیدگاهتان را بنویسید