مبانی معماری پایدار و معماری سبز

توجه داشته باشید که عکس ها در سایت درج نمی شوند و فقط در فایل اصلی موجود است

معماری سبز خود نیز از شاخه های معماری پایدار بوده که در هدف به صورت کلی با معماری پایدار در یک جهت قرار دارد اما معماری سبز یک بخشی از نگاه پایداری است که روش خود را در نیل به این هدف دارد که در ادامه در رابطه با آن توضیحات کاملی ارائه خواهد شد.

تغییرات در شرایط آب و هوایی که در سالهای اخیر با آن روبرو هستیم نتیجه فعالیت انسانی در آزادسازی گاز دی اکسید کربن در جو است ، که ساختمانها نیز نقش غیر مستقیمی در این فرایند دارند. میدانیم که محدودیت هایی در دسترسی به سوخت فسیلی وجود دارد. کربنی که طی میلیونها سال در زمین جمع شده ذخایر و منابع حجیمی از سوخت فسیلی را تشکیل میدهد.مشکلی که امروزه وجود دارد این است که این ذخایر کربن به سرعت در حال آزاد شدن به شکل گاز دی اکسید کربن به داخل جو است.برای آنکه تغییراتی  در نحوه ساختمان سازی قابل قبول باشد باید دلایل قانع کننده ای  برای جایگزین کردن روشهای جدید ساخت و ساز بجای روشهای قدیمی وجود داشته باشد.

دانلود پایان نامه  مرکز درمانی و حمایت از کودکان سرطانی بارویکرد معماری سبز

 اثر گلخانه ای
گرمایش جهانی و تاثیرات آن

مقوله پایداری و معماری پایدار از جمله مباحثی هستند که امروزه بسیار شنیده میشوند.نکته اینجاست که همانند دلایل متفاوتی مثل گرم شدن زمین ، محدودیت انرژی های تجدید ناپذیر ، حفاظت از محیط زیست و گاهی مدگرایی های دوره ای ، تعاریفی که ارائه میگردد معمولاً سطحی و شعار گونه هستند وتنها چیزی که بطور جدی به آن پرداخته نمی شود فهم درست این مقوله و راهکار های عملی برای دستیابی به پایداری است. معماری پایدار و معماری سبز در بستری شکل گرفت که ناکامی اندیشه های مدرن با عوامل مانند پیشرفت علوم و فلسفه و فاجعه هایی مانند جنگ جهانی و آلودیگهای زیست محیطی شاخص شده بود. معماری پایدار از زمانی حائز اهمیت شد که در سال 1970 بشر متوجه شد که انرژی فسیلی رو به اتمام است که در این زمان شروع به طرح هایی برای جایگزینی انرژی فسیلی کردند انرژی خورشیدی نمونه از انرژی های طبیعی است توضیح در مورد مستقیم تبدیل انرژی خورشید از انرژی طبیعی به عنوان انرژی های روشنایی و گرمایشی استفاده کنند. با استفاده از مزایای طبیعی هوا (باد) به شکل سیستم یا گذرا برای تهویه طبیعی استفاده می کردند نمونه های دیگر جایگزین برای انرژی تهویه طبیعی استفاده می کردند و نمونه های دیگر جایگزین برای انرژی های فسیلی، انرژی زمین گرمایی و انرژی دریا می باشد.

هدف از طراحی ساختمان های پایدار و سبز کاهش آسیب آن بر روی محیط و منابع انرژی و طبیعت است ،که شامل قوانین زیر می باشد ،

الف – کاهش مصرف منابع غیرقابل تجدید

ب – توسعه محیط طبیعی

ج – حذف یا کاهش مصرف مواد سمی و یا آسیب رسان بر طبیعت در صنعت ساختمان سازی

بنابر این به طور کلی ساختمان پایدار را می توان این چنین تعریف نمود : ساختمانی که کمترین نا سازگاری و مغایرت را با محیط طبیعی پیرامون خود و در پهنه وسیع تر با منطقه و جهان دارد طراحی سبز ،طراحی بر اساس حساسیت های محیطی ،طراحی اکولوژیکی ، طراحی با طبیعت و … و عناوینی است که امروزه در نتیجه تجدید نظر در ارتباط با الگوهای ساخت رایج به وجود آمده است .و به طور خلاصه یک شیوه طراحی است که اساس آن قوانینی است که از طبیعت منشاء می گردد و این شیوه طراحی معتقد به تلفیق دیدگاه ها در زمینه های انرژی ،زیست محیط و اکولوژی (بوم شناسی ) است .

به عنوان مثال می توان طراحی سبز را در درون مثلثی در نظر گرفت که سه راس آن انرژی ، اقلیم و اکولوژی قرار دارد . در جایی که انرژی عامل تعیین کننده می شود طراحی حالات متفاوتی نسبت به هنگامی که اکولوژی عامل غالب می شود،پیدا خواهد کرد . اینگونه است که یک خانه شهری با یک خانه روستایی متفاوت می شود .بنابراین طرح نهایی منطقه ای در داخل این مثلث است که با توجه به  غالب بودن یکی از رئوس به آن سو گرایش پیدا می کند . ( صیادی ،مداحی ، 1391)

 

موضوعات و اهداف مطرح در معماری سبز را به این ترتیب می توان بیان نمود :

توجه به نسل های آینده و حفاظت از محیط زیست – صرفه جویی در انرژی- بهینه کردن پروسه تولید مصالح – بهره گیری از اصول معماری محلی – استفاده از فضای سبز برای کمک به حفظت محیط زیست – استفاده از گیاهان بومی و محلی – استفاده از مصالح و فراورده های قابل برگشت به چرخه طبیعت – استفاده از انرژی های طبیعی

5-1-1 . ویژگی ساختمان های سبز

ساختمان های سبز عبارت است از طراحی و ساخت و ساز ساختمان هایی که با ملاحظه سه عامل زیر ساخته شده اند:

الف – سلامتی کیفی محیط داخل

ب – بیشترین بازده انرژی ئ ذخیره آن

ج – مبتنی بر تفکر حداکثر استفاده از منابع تجدید پذیر طبیعی

(فهیمیان ،یزدانی ،فیضی،1393)

5-1-2 .  تفاوت معماری سبز و معماری پایدار

مساله تفاوت میان معماری پایدار و معماری سبز مساله ای است که همواره در خیلی بحث ها ومقاله ها  و گفتگو ها مورد توجه قرار نمیگیرد در واقع باید به این موضوع توجه شود که هر پدیده یا معماری سبزی اساسا پایدار نیست .

فرآورده های پایدار با کاهش تاثیر منفی بر محیط زیست و استفاده از منابع تجدید پذیر تولید می شوند و منابع و محیط را مخدوش نمی کنند ، با یک مثال این موضوع تفاوت پایداری و سبز بودن را بررسی میکنیم ، فرض کنید شما یک دستگاه موبایل هوشمند دارید ، در نگاه اول آن را یک وسیله محصول نسبتا سازگار با محیط زیست می دانید  که آلودگی هوا ایجاد نمیکند و چیزهایی از این دست ،زمانی که شما با این وسیله بدون رفتن به بیرون و مصرف سوخت با خودرو شخصیتان اقدام به خرید یک آلبوم موسیقی می کنید ،این یک محصول سبز است، اما شما به نحوه ساخت و متریال های ان فکر نمیکنید به اینکه نحوه حمل و نقل آن تا به دست شما برسد به چه صورتی بوده ، ،چه میزان سوخت مصرف شده برای آن ،یا   منابع مصرف شده برای ساخت  آن چه بوده است ، همچنین برقی که آن را شارژ می کند ، حتما از نیروگاه آمده که آن هم سوخت مصرف می کند.در واقع زمانی یک محصول واقعا پایدار می شود ،که در ساخت ، حمل و نقل و تامین انرژی همه و همه منابع تجدید ناپذیر را مصرف نکند و به محیط زیست آسیب نرساند .

5-1-3 .  دیدگاه های معماری پایدار

معماری پایدار را می توان از سه دیدگاه مورد بررسی قرار داد به طور کلی معماری پایدار از سه دیدگاه ؛ دیدگاه فرهنگی و اجتماعی ،دیدگاه اقلیمی / زیست محیطی  و دیدگاه دانش بومی منطقه تشکیل شده است.

الف – دیدگاه فرهنگی و اجتماعی:

  • در نظر گرفتن نظام های فرهنگی جامعه، نظام فکری و فرهنگی
  • شناخت کامل الگوها و سیستم های موجود جهت خلق الگوهای جدید،الگوهای رفتاری در محیط زندگی
  • طراحی شهری باکمک و نظر خواهی خود مردم و ادامه طرح توسط مردم: طراحی قابل گسترش مطابق با شرایط مصرف کننده

طراحان پایدار باید به فرهنگ و دین و نژاد مردمی که قرار است برای آنها طراحی کنند، توجه کنند. طراحان پایدار، اهمیت توجه به هر نظری را می‌دانند. همکاری با مهندسین مشاور و متخصصین دیگر در مراحل اولیه طراحی صورت می‌پذیرد. طراحان همچنین به نظرات ساکنین محلی و همسایگان  محلی نیز توجه می‌کنند و نحوه برخورد مردم از لحاظ مادی و معنوی  را در نظر میگیرند این موضوع میتواند حتی به ادامه طرح توسط

مردم بیانجامد یعنی در نظر گرفتن نیازهای مردم و پاسخ به انها  توسط خودشان.

ب- دیدگاه اقلیمی / زیست محیطی

  • نگاه به بنا به عنوان سیستم زنده و پویا، بنا به عنوان بخشی از خود محیط طبیعی زنده است.
  • صرفه جویی در انرژی نه به عنوان هدف بلکه به عنوان
  • نوعی معماری سازگار با محیط

چه ساختمان در داخل محیط شهری باشد و چه در یک محیط‌ طبیعی‌تر، ارتباط دادن طبیعت به محیط طراحی شده روح و جان می‌بخشد.درک روندهای موجود در طبیعت: در چرخه طبیعی در طبیعت زباله

وجود ندارد، به طوری که به عنوان مثال لاشه یک موجود، غذای موجود دیگری را تشکیل میدهد (در روند تجزیه هم اینچنین است)و  هرچیزی به طبیعت باز می گردد. در واقع نتیجه این دیگاه احترام بشر به انواع گونه های طبیعی و سیستم پایدار طبیعت است، رونــــــدهایی که باعث احیـــا می‌شوند تا ضایع کردن، به بیشتر زنده مــاندن ما می انجامند.

ب – دیدگاه دانش بومی

  • استفاده از دانش بومی در ساخت (مصالح سنتی و نحوه استفاده از آنها که نسل به نسل منتقل شده)
  • استفاده از تکنیک های بومی (که بر اساس آزمون و خطا به وجود آمده اند. تکنیک استفاده از باد توسط بادگیر)

نحوه استفاده از مصالح و روش های اجرا و تکنیک های ایجاد آسایش که رفته رفته و سینه به سینه منتقل شده و به بهترین روش برای ایجاد آسایش و پاسخ گویی به مشکلات با آزمون و خطا در دوره های زمانی طولانی و به مرور بدست آمده برای مناطق مختلف میتواند یکی از ارزشمند ترین و کاربردی ترین راهکارها برای معماری در آن منطقه باشد.

  دانش بومی ، استفاده از بادگیر برای تهویه

 

5-1-4 .  معماری سبز و ارتباط با موضوع

هاز ابتدای تمدن بشری ، دنیای پر جاذبه طبیعی منبعی بسیار غنی برای نوآوری و الهام بخشی بزرگترین نقاشان ،مجسمه سازان ، موسیقی دانان ،فیلسوفان ،شاعران ، طراحان و مهندسان بوده است . صدای حرکت آب در رودخانه ، رنگ های خیره کننده رنگین کمان ، ریتم منظم برخورد امواج دریا با صخره های اطراف آن ،فریبندگی بوی خوش گل ها ساختار هوشمند کندوی عسل و…. تعداد اندکی از عجایب طبیعی هستند که الهام بخشی و نو آوری در آثار دست ساخت انسان شده اند . در اکثر موارد ما از طبیعت از طریق احساس زیبایی با استنشاق بوی خوش ،رنگ،شکل ، فرم و صدا الهام میگیریم . غالب اوقات بدون جستجو برای معنای عمیق تر و بدون سوال از فرم های طبیعی ، بع طور حسی از ذات طبیعی خود پیروی می نمائیم و اصوات رنگ ها و فرم هایی را که ما را احاطه کرده اند ، تقلید می کنیم .

انسان ، طبیعت و معماری سه رأس مثلثی هستند که همواره در طراحی ها راهنمای ما می باشند و یا به کار گیری تجربیات ،علوم و فنون نهفته در دل طبیعت و زدن پل دوستی بین انسان و طبیعت به کمک معماری ، می توان در دل طبیعت خلق کرد تا طبیعت آن را در خود نگاه دارد .

انسان همواره گرایش به  محیط طبیعی دارد و انرژی پویا و مثبتی که از آن دریافت می کند غیر قابل انکار است ،پس خلق محیط هایی همگام و همسو با طبیعت می تواند مسلماً تاثیر مثبت و سازنده بر روی او بگذارد ،چه از لحاظ جسمی و چه از لحاظ روحی . کودکان روح خلاق و آینده هر جامعه ای هستند و فرهنگ همزیستی با طبیعت و آسیب نرساندن به آن باید از همان کودکی در روح آنها شکل بگیرد تا واقعیت و اصل محیط طبیعی خویش را درک کنند ،در نتیجه داشتن فضایی برای درمان که نحوه ساخت آن با رعایت احترام به طبیعت و کاربران طراحی شده باشد هم در روند درمانی تاثیر مثبت خواهد داشت و هم به ارضای حس درونی مخاطبین پروژه خواهد پرداخت .

5-2 .   اصول معماری سبز

چالز جنکز نیز با تاکید بر ابعاد مختلف معماری سبز،سعی میکند تا در بیان اصول کلی این معماری به موارد مختلف مرتبط با آن اشاره کند؛ او شش اصل کلی را برای معماری سبز عنوان میکند.این اصول در معماری سبز و پایدار مشترک بوده زیرا در اصول کلی تفاوتی وجود ندارد ،بلکه در نحوه عملی شدن و نگرش جزء تفاوت هایی حاصل می شود.

5-2-1 .  حفظ انرژی : هر ساختمان باید به گونه ای طراحی و ساخته شود که نیاز آن به سوخت فسیلی به حداقل ممکن برسد. ضرورت پذیرفتن این اصل در عصرهای گذشته بدون هیچ شک و تردیدی با توجه به نحوه ساخت و سازها غیر قابل انکار می باشد و شاید تنها به سبب تنوع بسیار زیاد مصالح و فن آوری های جدید در دوران معاصر چنین اصلی در ساختمان ها به دست فراموشی سپرده شده است و این بار با استفاده از مصالح گوناگون ویا با ترکیب های مختلفی از آنها، ساختمان ها، محیط را با توجه به نیاز های کاربران تغییر میدهند.

 

5-2-2 .  هماهنگی با اقلیم: بنا باید طوری طراحی شود که با اقلیم و منابع موجود در محل احداث ، هماهنگی داشته باشد.

شکل و نحوه استقرار ساختمان و محل قرار گیری فضاهای داخلی آن می توانند به گــونــه ای باشد که موجب ارتقاع سطح آسایش درون ساختمان گردد و در عین حال از طریق عایق بندی صحیح سازه ، موجبات کاهش مصرف سوخت فسیلی پدید آید. این دو فرآیند مذکور ناگزیر دارای هم پوشانی و نقاط مشترک فراوان می باشند.

5-2-3 .  کاهش استفاده از منابع جدید: ساختمانها باید طوری طراحی شوند که میزان استفاده از منابع جدید را کاهش دهند.

هر ساختمان باید به گونهای طراحی شود که استفاده از منابع جدید را به حداقل برساند و در پایان عمر مفید خود ، منبعی برای ایجاد سازه های دیگر بوجود بیاورد.

گر چه جهت گیری این اصل ، همچون سایر اصول اشاره شده به سوی ساختمانهای جدید است ، ولی باید یادآور شد که اغلب منابع موجود در جهان در محیط مصنوع فعلی بکارگرفته شده اند و ترمیم و ارتقاء وضعیت ساختمانهای فعلی برای کاهش اثرات زیست محیطی ، امری است که از اهمیتی برابر با خلق سازه های جدید برخوردار است . این نکته را نیز باید مورد توجه قرار داد که تعداد منابع کافی برای خلق محیط های مصنوع در جهان وجود ندارند که بتوان برای بازسازی هر نسل از ساختمان ها، مقداری جدید از آنها را مورد استفاده قرار داد.

این استفاده مجدد میتواند در مسیر استفاده از مصالح بازیافت شده یا فضاهای بازیافت شده شکل بگیرد، بازیافت ساختمان ها و عناصر درون آنها بخشی از تاریخ معماری است.

5-2-4 .   برآورد نیازهای ساکنان: برآورده کردن نیازهای روحی و جسمی ساکنان از اهمیت خاصی برخوردار است.

به نظر می رسد که این اصل ارتباط اندکی با آلودگی ناشی از تغییرات اقلیم جهانی و تخریب لایه ازن داشته باشد . اما فرآیند سبز از معماری که شامل احترام برای تمامی منابع مشترک در ساخت یک ساختمان کامل هستند انسان را از این مجموعه خارج نمی نماید. تمام ساختمان ها توسط انسان ها ساخته می شوند اما در بعضی از سازه ها حقیقت حضور انسان محترم شمرده می شود، در حالی که در برخی دیگر تلاش برای رد ابعاد انسانی در فرآیند ساخت مشاهده می شود

5-2-5 .   هماهنگی با سایت: بنا باید در محیط طبیعی خود با سازگاری قرار بگیرد و با محیط اطرافش سنخیت داشته باشد.

معمار استرالیایی گلن مورکات این جمله عجیب را بیان می کند که: ساختمان باید زمین را به گونه ای آرام و سبک لمس کند. این گفته یک ویژگی از تعامل میان ساختمان و سایت آن را در خود دارد که برای فرآیند سبز امری ضروری است و البته دارای ویژگی های گسترده تری نیز می باشد. ساختمانی که انرژی را حریصانه مصرف می کند آلودگی تولید می کند و با مصرف کنندگان و کاربران خویش بیگانه است در نتیجه هرگز زمین را به گونه ای آرام و سبک لمس نمی کند.

5-2-6 .   کل گرایی: تمام اصول معماری پایدار باید در یک روند کامل که منجر به ساخته شدن محیط زیست سالم میشود ،تجسم یابد.

تمامی اصول سبز، نیازمند مشارکت در روندی کل گرا برای ساخت محیط مصنوع هستند.

یافتن ساختمان هایی که تمام اصول معماری سبز را خود داشته باشند کار ساده ای نیست. چرا که معماری سبز هنوز بطور کامل شناخته نشده است. یک معماری سبز باید بیش از یک ساختمان منفرد قطعه خود را شامل شود و باید شامل یک شکل پایدار از محیط شهری باشد. شهر، موجودی فراتر از مجموعه ساختمان هاست؛ در حقیقت آن را می توان بصورت مجموعه ای از سامانه های در حال تعامل دید – سامانه هایی برای زیستن و تفریح – که بصورت شکل های ساخته شده دارای کالبد می باشند و با نگاهـی دقـیـق بـه ایـن سامانه ها است که مـی تـوانیم چهره شهر آینده را ترسیم نماییم.

5-3 .  معماری اکوتک

طراحی در این سبک بر این اصل استوار است که ساخمان، جزئی کوچک از طبیعت پیرامونی است و باید به عنوان بخشی از اکوسیستم عمل کند و در چرخه حیات قرار گیرد. معماری اکوتک، طراحی است مردمی و لذا کیفیت فضاهای داخلی ساختمان اهمیت ویژه ای می یابند. معمار یاکوتک با هدف محیط زیست بر موارد زیر تأکید دارد:

  • کاهش اتلاف و پخش انرژی در محیط
  • کاهش تولید تأثیر گذارنده ها بر سلامت انسان
  • استفاده از مواد قابل بازگشت به چرخه طبیعت
  • رفع سموم مواد

اصل طراحی در این سبک بر این اصل استوار است که ساخمان، جزئی کوچک از طبیعت پیرامونی است و باید به عنوان بخشی از اکوسیستم عمل کند و در چرخه حیات قرار گیرد بدون تردید کیفیت مطلوب بدون توجه به طبیعت، نورگیری مناسب فضاها و تهویه مطبوع فراهم نمی آید. در ضمن از آنجا که پایداری و ماندگاری خود ساخمان به عنوان یک پدیده مد نظر است، لذا ساخن با کیفیت بالا و استفاده از مصالحی با قابلیت ماندگاری طولانی نیز باید در نظر گرفته شود. رسیدن به چنین شرایطی با استفاده از مدیریت کارآمد و به کارگیری آخرین تکنولوژی ها صورت می گیرد. دستیابی به استانداردهای بالای کیفیت، امنیت و آسایش که در واقع سلامت انسان ها را تأمین می کند از مهمترین اهداف معماری اکوتک است.