قرون وسطی

دانلود پایان نامه

دلو
حوت
رقم برج ها
و
ز
ح
ط
ی
یا
فصل سوم :
معرفی ظهیر الدین فاریابی
3-1-زندگی نامه ظهیرفاریابی
نام ونسب:ظهیر الدین ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی شاعر استاد وسخن سرای بلیغ پایان قرن ششم ویکی از جمله بزرگان قصیده سرایان وغزل گویان است. حمدالله مستوفی در تاریخ گزیده ودولتشاه در تذکره الشعراء وبلیانی در تذکره عرفات وحاج خلیفه درکشف الظنون نام وی را طاهر ولقب وی را ظهیر الدین ونام پدر وی را محمد یاد کرده اند . آذر در آتشکده وهدایت در ریاض العارفین کُنیت وی را ابوالفضل یاد می کنند . ظهیر در اشعار خود جای به جای به لقب وتخلص شعری خود اشارت می کند ؛
تو آفتاب فضلی وشاید که در جهان چون ذره در شعاع تو ظاهر شود ظهیر
ظهیر مثل تو را خاصه در چنین حضرت زبان مــدح نباشد بسنده کـــن به دعا
سایه طوبی فکندی بر ظهیرای شه از آن کشتگان در زیر طوبـی آب کوثر یافتند
دانند همگنان که ظهیر آن توست او را چـــه قــدر ؟ بس بود ایزد ظهیر
3-2-زادگاه ظهیر
زادگاه ظهیر چنانکه خود در قطعه ای بدان اشارت می کند فاریاب است .
چون من از فاریاب مسکن خویش سوی این مرتفع جناب رسم
چشم دارم که با بضاعت فضل از سخای تو در نصاب رسم
فاریاب که معرب «پاریاب » است ، در عصور وسطی از مهمترین شهرهای جوزجان بود ، لکن در نقشه های قدیمی اسلامی محلّش دقیقاً مرتسم نیست وتنها مطلبی که از کتب مسالک وممالک بر می آید این است که محل آن با خیر آباد فعلی تقریباً تطبیق می کند ، چنانکه ابن حوقل می گوید فاریاب در قرن چهارم شهری کوچکتراز طالقان بود که در آن تجارت وصنعت رواجی به سزا داشت .
یاقوت محل آن را نسبت به شبورقان وطالقان سنجیده ، گوید : « مدینه مشهوره به خراسان ، من اعمال جوزجان ، قُرب بلخ غربی جیحون ورُبَّما امیلیت ، فقیل لها فیریاب . ومن فاریاب الی شبورقان ثلاث مراحل ، ومن فاریاب الی طالقان ثلاث مراحل ، ومن فاریاب الی بلخ سِتّ مراحل …الخ .» ودیگر چیزی براین نمی افزاید .
در سال 617 پس از توقف وی در فاریاب در زمانی اندک دست حوادث این شهر را ویران ساخت . حمدالله مستوفی نیز نکته ای بازگفتنی درباره فاریاب نمی گوید :
ابن حوقل محل آن را بین یهودیه وشهر مرسان یاد می کند ومی گوید در قرن چهارم ازنظر وسعت به پای یهودیه می رسیده است . کی لسترانج می گوید : شاید فاریاب با قریه ثریان که یاقوت آن را تقریباً در همین محل ذکر کرده مطابق باشد . اینکه محمد حسین بن خلف تبریزی فاراب را مخفّف فاریاب دانسته سخت ناصواب است زیرا فاراب ولایتی است وراءنهر سیحون در حد فاصل بلاد تُرک وآن از شهر شاش (چاچ ) دورتر وبه بلاد ساغون نزدیک است. وابراهیم بن حماد جوهری مُصَنّف صحاح در لغت وابونصر فارابی فیلسوف مشهور از آنجاست. این شهر معروف دراقصی بلاد ترکستان برساحل غربی سیحون وهمان اُترار مورخان قرون وسطی است که امیر تیمور آنجا وفات کرد وخرابه های آن هنوز در نه فرسخی جنوب شرقی ترکستان حالیه باقی است .
3-4مسافرتهای ظهیرالدین فاریابی