عوامل رافع مسئولیت کیفری

Off By
دانلود پایان نامه

عوامل موجه جرم جنبه موضوعی وعینی دارند وبا عث زایل شدن عنصرقانونی جرم ،نفس جرم،ومجرمیت مرتکب جرم می شوند به طور کلی عوامل موجه جرم اوضاع احوال خاصی هستند که موجب زایل شدن وصف قانونی یک فعل ارادی ضد اجتماعی می گردند برخلاف عوامل رافع مسئولیت کیفری عوامل موجه جرم به طور کلی مسئولیت کیفری ومدنی را زایل می کنند.
در حقوق ایران قانون گذار در سر مورد تاثیرعوامل موجه یجرم براقدام پزشک را پذیرفته است لذا در صورتی که پزشک ر هریک از امور سه گانه مزبور مرنکب تخلفی از انجام وظیفه خود شود از مجازات مبرا می باشد این عناصر سه گانه عبارتند از:
1-افشای سَربیمار در بیماری های آمیزشی
2-اشتباه (مرگ اتفاقی)
3-هر نوع عمل جراحی طبی ومشروع با رضایت شخص یا اولیا یا سر پرستان ونمایندگان قانونی آنها ورعایت موازین فنی وعلمی ونظامات دولتی در موارد فوری اخذ رضایت ضروری نیست
پس از بیان عناصر به شرح هریک از موارد مزبور می پردازیم :
الف)افشای سَر بیمار در بیماری های آمیزشی .
ماده 648 قانون مجازات اسلامی اطباء وجراحان وماماها ودارفروشان وکلیه کسانی که به مناسبت شغل وحرفه خود محرم اسرار هستند را هرگاه در غیر از موارد قانونی اسرار مردم را فاش کنند مجازات حبس وجزای نقدی در نظر گرفته می شوداما طبق ماده 19قانون طرز جلوگیری ازبیماری های آمیزشی وبیماری های واگیر دار مصوب 11/3/1320 پزشکان در مورد زیر مکلف به اعلام بیماری های واگیردار شده اند.
1- وبا واسهال وباشکل
2-طاعون
3-تب زرد
4-مطبقه(تیفوئید)
5-……
اگرچه قانون گذار حفظ اسراربیماران را برای پزشکان واجب ولازم الرعایا دانسته است امادرمواردی اجازه افشای آن را به پزشکان داده است وآن هم درمواردی است که این نوع ازبیماری هاسلامت عم.می را به مخاطره افکند که پزک معالج مکلف است درموقع مشاهده یکی از بیماری های واگیر دار نام برده موضوع را به بهداری اطلاع دهد چراکه قانون دراین زمینه ازپزشک حمایت نموده وعمل وراتحت عنوان عوامل موجه جرم که برای پشک مزبور مسئولیت کیفری ومدنی به دنبال نخواهدداشت.
ب)اشتباه(مرگ)
گاه اشتباه درنتیجه ی عمل اتفاق می افتد مثلا وقتی طبیبی که بیمار رابه طورمتعارف معالجه می کند وبیمار اتفاقا می میرد در این گونه مواردپزشک معالج تمام اقدامات خود را در نجات جان بیمار انجام می دهد اما بیمار به دلایلی خارج از موازین فوت می نماید به عبارت دیگر پزشک معالج بیمار را طبق اصول درمانی معالجه می کند اما تشخیص بیمار به دلیلعوارض ذاتی دیگرفوت می نمایدکه در اینگونه موارد اگرچه شخص فوت شده تحت درمان پزشک معالج قرارگرفته است اما علت مرگ اوامری بوده است که مربوط به اقدام وعمل پزشک مزبور نمی باشد .
بنابراین همانگونه که عبادات مذکور برمی آید درصورتی که پزشک درتشخیص بیماری مریض دچار اشتباه شود اما بیمار به دلیل پیشرفت سریع بیمار اش فوت کند لذااگرپزشک معالج نوع بیماری را تشخیص می داد باز امکان معالجه ومدارای او امکان پذیر نبودعمل چنین پزشکی می تواند تحت عنوان عوامل موجه جرم باشد مثلا وقتی پزشک بیماری مریض را دیابت تشخیص دهد اما بیمار به دلیل داشتن بیماری سرطان فوت کند دراین صورت اگر هم پزشک در تشخیص بیماری فرد فوت شده اشتباه نمی کردمداوا ومعالجه چنین فردی به دلیل داشتن بیماری صعب العلاج (سرطان)امکان پذیر نبود وپزشک می تواند تحت عنوان عوامل موجه ی جرم از مجازات احتمالی رهایی یابد.
ج)هرنوع عمل جراحی طبی ومشروع بارضایت شخص یا اولیاءیا سرپرستان ونمایندگان قانونی آنها ورعایت موازین فنی وعلمی ونظامات دولتی درموارد فوری اخذ رضایت ضروری نخواهد بود.
عمل جراحی یاطبی با احراز شرایط زیر از عوامل موجه جرم است:
1-مشروع بودن عمل جراحی یاطبی
2-تحصیل رضایت از اشخاص ذینفع
3-رعایت موازین علمی وفنی
همانگونه که از عناون سه گانه مذکور بوجود می آید عمل جراحی یا طبی باید مشروع باشد بنابراین اگر پزشکی هنگام سقط جنین که عملی نا مشروع است مرتکب قتل ی صدمه شود مسئول خواهد بود به علاوه رضایت بیمار یا اولیاءیا سرپرستان ونمایندگان قانونی آنها باید اخذ شود وکسی که رضایت می دهد باید اهلیت داشته باشد ورضایت بایدآگاهانه وتوسط کسی اخذ شود که می خواهد درمان را انجام دهد بنابراین نوع عملیات جراحی واقداماتی که پزشک می خواهد انجام دهد باید برای رضایت دهنده روشن باشد وتشخیص شرایط فوری که نیازی به رضایت ندارد برعهده پزشک متخصص است ودر پایان باید گفت که پزشک باید موازین فنی وعلمی ونظامات دولتی را هنگام درمان بیمار رعایت کند پس گرفتن اجازه ازبیمار درصورتی است که امکان آن باشد وبیمار هم در خطر جدی قرار نداشته باشد.
قانون گذار مصری نیز در صدر ماده 310قانون مجازات این کشور عنوان افشای اسرار را ذکر نموده است طبق ماده 310قانون مجاز است جمهوری عربی مصر اطباء وجراحان وماماوداروفروشان وکلیه کسانی که به مناسبت شغل وحرفه خود محرم اسرار مردم می شوند هرگاه درغیر از موارد قانونی آن اسرار را فاش کنند به مجازات حبس وجزای نقدی محکوم می شوند .