اکتبر 31, 2020

سیستم تهویه مطبوع

از این رو برای انجام سالم و مؤثرتر این امر، بهتر است به هنگام نصب تأسیسات کلی، یک شبکه ثابت لوله‌های فولادی مکنده متصل به یک دستگاه مرکزی که در بخش ویژه خدمات عمومی مستقر شده، اضافه نمود. امرِ لازم، افزودن لوله‌های مجهز به برس به یک یا چند دریچه از لوله‌های ثابت است و بدین ترتیب گرد و غبار یکسره دور شده و مستقیماً به یک محفظه مرکزی منتقل می‌شود. دریچه‌هایی در فواصل مناسب در اتاقها و راهروها قرار گرفته‌اند، بطوریکه می‌توان تمام ساختمان را از کف تا سقف تمیز نمود. همین دستگاه می‌تواند بالای سقفهای شیشه‌ای نیز نصب شود.
4-5-شرایط محیطی در موزه
اشیای مجموعه باید بدون توجه به محل آنها در موزه در تمام اوقات در محیط مناسب قرار داشته باشند. در حالی که تغییرات شدید دما و رطوبت، گرد و خاک، آلودگی و هوای راکد و نور میتواند سهم عمدهای در نابودی نهایی مجموعههای موزه داشته باشد، شرایط محیطی انبار موزه به اندازه دیگر قسمتهای آن اهمیت دارد. حفاظت مجموعه موزه در انبار، تنها بخشی از مراقبتی است که باید به عمل آید، ولی همین بخش، دارای اهمیت فوق العاده است. دو عامل تهویه مطبوع و نور شایستگی فیزیکی انبار موزه و تالار نمایش را تشکیل میدهد.
4-5-1- تهویه مطبوع HVAC:
منظور از تهویه مطبوع، کنترل دما و رطوبت، و همچنین تهویه و تصفیه هوا به منظور بر طرف کردن عوامل آلوده کنندۀ آن، از قبیل گرد و غبار، مواد شیمیایی و موجودات ذرهبینی است.
اقداماتی که در نتیجه بحران اخیر انرژی در جهت صرفه جویی به عمل آمده موزهها را تشویق کرده است تا اجازه دهند که درجه حرارت در تابستان بالا رود تا از بار سیستم تهویه مطبوع کاسته شود. این امر، محیط نسبتاً نامناسبی برای اشیاء موزه ایجاد میکند. روش دیگری که بر طبق آن سیستمهای خنک کننده را روزها روشن، شبها و نیز در مواقع تعطیلی موزه، به منظور صرفه جویی در مصرف انرژی خاموش میکنند و به نوبه خود معضل دیگری ایجاد میکند که عبارت است از نوسان قابل توجه و سریع دما و رطوبت، به طور کلی نوسان و تغییر شدید دما به چندین طریق موجب صدمه دیدن اشیای موزه میشود. افزایش دما سرعت واکنشهای شیمیایی را بیشتر میکند(افزایش دما به میزان 10درجه سانتیگراد موجب دو برابر شدن سرعت واکنشهای شیمیایی میشود). بنابراین، دمای بالاتر، روند پیرشدن مواد را تسریع میکند و موجب میشود که آنها ویژگیهای مکانیکی خود را از دست بدهند. برخی از آثار هنری در اثر تغییرات جوی روزانه، ممکن است به شدت تحت تأثیر قرار گرفته و دچار فرسودگی و پوسیدگی گردند؛ مثلاً نقاشیها(اعم از نقاشی روی چوب و روی بوم) نسبت به تغییرات هوا بسیار حساسند و این حساسیت را در برابر تغییرات رطوبت نسبی بیشتر نشان می دهند با قرار گرفتن نقاشی روی چوب در معرض افت و خیز متناوب رطوبت نسبی، تغییرات بعدی یا فیزیکی در چوب رخ میدهد و این گونه تغییرات به نوبه خود باعث ایجاد فشار و تاب دادن بستر و لایه رنگ خواهد شد، در نتیجه این حرکات ممکن است شکاف و تاولهایی به وجود آید، رنگ طبله کرده و بریزد.
همانطور که میدانیم رطوبت نسبی با دما مرتبط است، مثلاً دمای بین 25-16 درجه سانتیگراد و دمای لازم برای آثار در ارتباط با تعیین محدوده رطوبت نسبی یعنی حداقل و حداکثر مقدار آن تعیین میشود. تأثیر عوامل محیطی، مثل دما و رطوبت به اثبات رسیده و کنترل آن برای مهارروند تخریب امری حیاتیست. باید شرایط محیطی داخل مخزن را نیز طوری تنظیم کرد که مطلوب رشد و نمو حشرات نباشد. بزرگترین خطر افزایش میـزان رطوبت نسبی ، فراهم شدن شرایـط محیطـی لازم برای رشد و نمو قارچ ها و کپک ها بر روی کلیه آثاری است که مواد غذایی ضروری این گروه از موجودات زنده را در خود دارند ، مثل چرم ، کاغذ و چسب .
قارچ ها در محیطهای گرم، مرطوب و تاریک رشد میکنند و در این صورت موادی که قارچها بر روی آنهـا رشد مینمایند، لکهلکه شده و یا به مواد رنگی که در طـی رشد این موجـودات بوجود میآیند، آلوده میشوند. با نگه داشتن مقدار رطوبت نسبی هوا در کمتر از 68% ، میتوان از رشد کپکها جلوگیری کرد. حدود رطوبت نسبی هوا را باید بین 50 تا 60 درصد و دما را بین 16 تا 25 درجه سانتیگراد دانست؛ این شرایط محیطی برای موزه ها ، کتابخانهها و اتاقهای نگهداری اسناد رضایت بخش است.البته باید در نظر داشت که نمایشگاههای نقاشی، به دلیل حساسیت زیاد اینگونه آثار در رده مخصوصی قرار میگیرند؛ برای اینگونه نمایشگاه ها رطوبت نسبی ثابت 58 درصد در دمای 17 درجه سانتیگراد کمال مطلوب خواهد بود.
4-5-1-1- روش اندازهگیری میزان گرد و غبار
نرخ نشست گرد و غبار و آلودگی هوا در موزهها و بناهای تاریخی را میتوان با روشهای زیر اندازهگیری کرد.
بوسیله جارو برقی، که میزان گرد و غبار جمع شده در کیسه جارو، نشان دهنده میزان گرد و غبار محیط میباشد.
دستگاه تهویه هوا فیلتر دار
لام چسب دار که گرد و غبار بر روی آن بنشیند.
با بررسی میزان گرد و غبار باید راهکارهایی جهت کاهش ورود گرد و غبار به موزهها اتخاذ کرد.
4-5-2- نور و نور پردازی در موزه
نور عنصری است که با آن دیدن اشیاء ممکن میشود. نور میتواند ریتم خلاقانهای به یک فضای داخلی ببخشد. بدون نور، نه فرم را احساس میتوان کرد، نه رنگ را و نه بافت را. نورپردازی در یک فضای داخلی پیامدهای مهمی در بردارد. چه بسا نورپردازی مناسب یک فضا آن فضا را خوشایند و چشم نواز کند، نورپردازی در کنار ابعاد زیبا شناختی، بعد عملکردی هم دارد.
حتی در شرا
یطی که کلیه مراقبتهای لازم برای حفاظت از اشیاء موزهای در برابر آلودگیهای جوی، ‌شرایط نامساعد هوا و حملات بیولوژیکی انجام شده است همچنان یک خطر جدی باقی است و آن نور مخرب میباشد. بسیاری از مواد به خصوص آن دسته که منشاء آلی دارند، نسبت به آسیبهای حاصل از نور حساسند و از میان این گروه، پارچهها، آب رنگها، نقاشیها و نسخ خطی و تذهیب دار حساسیت بیشتری دارند.
در حالی که برای مشاهده و لذت بردن از تماشای آثار هنری ، نور روز و یا نوری نزدیک به آن ضروری است، اما در صورتی که آثار در معرض نور کنترل نشده قرار گیرند، در مواد حساسی چون رنگـدانهها و مواد رنگـی ، تغییرات فتوشیمیـایی صورت گرفته و اشیـاء پارچهای ترد و ضعیف میشوند. برای بررسی اثر مخرب نور باید دو عامل را در نظر داشت : کیفیت نور ، مقدار و شدت نور.
نور فرابنفش، ‌مخرب ترین بخش نور میباشد و واضح است که هرچقدر میزان و شدت نور بیشتر باشد، آسیب وارده نیز بیشتر خواهد بود. بنابراین حذف پرتوهای فرابنفش و نگه داشتن مقدار نور در سطحی قابل اطمینان، باید همیشه مدنظر باشد .
باید در نظر داشت که لامپ های فلورسنت پرتوهای فرابنفش پخش می کنند و با توجه به این مساله باید گفت که بعضی از انواع این لامپها، مثل فیلیپس27و37، نسبت به سایر لامپها نور فرابنفش بسیار کمتری تولید میکنند و در صورت لزوم می توان با استفاده از مواد پلاستیکی حاوی ماده جاذب پرتو بنفش، از مقدار این پرتوها کاست .
میزان تابش نور برای اشیاء با حساسیت کمتر،حدود 300 لوکس ، آثار نسبتاً‌ حساس 150 لوکس و برای اشیایی که حساسیت زیاد داشته و احتمالاً در برابر نور آسیب پذیرند 50 لوکس خواهد بود.

نوشته ای دیگر :   قانون مدنی