دانلود پایان نامه ارشد: رابطه ویژگیهای شخصیتی ورفتار شهروند سازمانی با توجه به رضایت شغلی وتعهد سازمانی

رفتار شهروندی سازمانی ارگان[1]

ارگان و نیر[2] (1983) رفتار شهروندی سازمانی را با دو بعد در نظر گرفتند: نوعدوستی و وظیفه شناسی کلی . پس از آن اورکان (1988)، 5 بعد متعلق به رفتار شهروندی سازمانی را مورد شناسایی قرار داد:

  • نوعدوستی: کمک به همکاران و کارکنان برای انجام وظایف در شرایط غیر معمول
  • وظیفه شناسی: انجام وظایف تعیین شده به شیوه ای فراتر از آنچه انتظار می رود.
  • جوانمردی: تاکید بر جنبه های مثبت سازمان به جای جنبه های منفی آن
  • فضیلت مدنی: مستلزم حمایت از عملیات های اداری سازمان است.
  • ادب و نزاکت: مشورت با دیگران قبل از اقدام به عمل، دادن اطلاع قبل از عمل و رد و بدل کردن اطلاعات (orgon، 1988).

ویلیامز و اندرسون (1991)، مفهوم دو بعدی از رفتار شهروندی سازمانی را مطرح نمودند: OCB-I (رفتارهایی فردمدار یافردمحور شامل نوعدوستی و ادب و نزاکت)، OCB-O (رفتارهای سازمان محور، شامل سه بعد بعدی موجود در مفهوم ارگان (1988). برخی محققان نیز از معیار تک بعدی یا کلی رفتار شهروندی سازمانی در تحقیق خود استفاده کرده اند (برای مثال، Cirka,Mangel,Decktop ، 1999).

فرا تجزیه و تحلیل اخیر انجام شده توسط هافمن، بلیر، مریاک و وهر(2007) نشان داد که عملیاتی نمودن کنونی رفتار شهروندی سازمانی به عنوان شاخص های عامل کلی رفتار شهروندی سازمانی تلقی شده اند و احتمال کمی وجود دارد که از طریق استفاده از معیارهایی با ابعاد مجزا بدست آید.

مبنای نظری رفتار پیش بینی کننده از شخصیت و پیش بینی رفتار نگرش های کلی، به یک اندازه در نظر گرفته شده اند. یعنی، برخی تحقیقات موید آن است که معیارهای شخصیت به ندرت برای تغییر در رفتارهای خاص در موقعیت های کنترل شده ی سخت در نظر گرفته می شود (orgon، 2004). شخصیت دارای توان پیش بینی کننده ای است که Mischel (1977) آن را موقعیت ضعیف می نامد.موقعیت ضعیف، موقعیت هایی بدون انگیزه خارجی و فاقد حداکثر توان پیش بینی کننده می باشد.به نظر می رسد که رفتار شهروندی سازمانی با ماهیت خود، نشان دهنده ی رفتاری است که در موقعیت های ضعیف اتفاق می افتد.. در مجموع، باید انتظار داشته باشیم که نوعی عملکرد را در رفتار شهروندی سازمانی بیابیم که به شخصیت نسبت داده می شود.

اکثر مطالعاتی که ساختار رفتار شهروندی سازمانی را مورد بررسی قرر داده اند معتقدند که این ساختار یک مفهوم چند بعدی است (برای مثالGraham ، 1989، lakely,Moorman،1995 ؛ Organ، 1988؛ Felter,moorman,Mackenzie,Podsakoff، 1990). برای مثال، گراهام[3] (1989)، یک مدل 4 بعدی از رفتار شهروندی سازمانی را مطرح کرد که متشکل از : کمک های بین فردی، فعالیت های نوآورانه فردی، ضعف شخصی و حمایت متعصبانه است (Blakely,Moorman ، 1995).

رفتار شهروند سازمانی ، شکلی از رفتار اجتماعی است و اصطلاحی است که به عملکردهایی اشاره دارد که مردم برای توسعه و حفظ روابط مناسب با دیگران انجام می دهند (Motowidlo,Brief، 1986). تحقیقات اولیه در مورد کنش های اجتماعی بر کمک های فوری و اضطراری متمرکز بوده است (Darley,Latane ، 1970).اخیرا دانشمندان علوم رفتاری، توجه خود را به درک برآیندهای خدمات پیشرفته و غیر تعهدی معطوف داشته اند. دو شکل از فعالیت پایدار بیشترین توجه را داشته اند: رفتار داوطلبانه و رفتار شهروندی سازمانی (penner، 2002).

مدل های مفهومی که برای توضیح رفتار داوطبانه بلندمدت ارائه شده اند، برای رفتارهای شهروندی سازمانی نیز اختصاص یافته اند (penner، 2002؛ penner,Finkelstein، 2004).رفتار شهروندی سازمانی (ارگان، 1988)، به فعالیت های کاربردی اشاره دارد که متجاوز از نیازهای شغلی رسمی شکل می گیرد و در عملیات موثر سازمان نقش دارد. مطالعه رفتار شهروندی سازمانی به چندین دهه پیش بر می گردد.کاتز (1964) تاکید کرد که رفتارهای کمک کننده و همکاری کننده ورای نقش تعیین شده کارکنان برای عملکرد سازمانی بسیار حائز اهمیت می باشد. از دهه 1980، با ارائه اصطلاح رفتار شهروندی سازمانی (organ,Batman، 1983؛ Near,Organ,Smith، 1983)، توجه به این نوع فعالیت افزایش یافته است.

Motowidlo,Allen,Penner,Borman (2001) عنوان کردند که آنچه را که عملکرد شهروندی می نامند در اثربخشی سازمانی نقش دارد زیرا به ایجاد زمینه سازمانی، اجتماعی و روانی برای انجام مسئولیت های رسمی شغل کمک می کند. رفتار شهروندی دستگاه های اجتماعی سازمان را روغن کاری می کند، کارایی ها را افزایش و اصطکاک بین کارکنان را کاهش می دهد (penner,schroedor,piliauin، 2006).رجوع به عملکرد زمینه ای یا رفتار سازمانی اجتماعی (Motowidlo,Borman ، 1993، 1997؛ Motowidlo، Brief، 1986). برماهیت داوطلبانه این فعالیت ها تاکید داشته اند و آنها را از عملکرد کاری وظایف تعیین شده ی کارکنان متمایز می نمایند (Finkelstein، 2006؛ penner، 2004). تغییر در تعاریف شهروندی منجر به روش هرمی اندازه گیری رفتار شهروندی سازمانی شد (Lepine,Erez,Jahnson، 2004).

مارکوزی[4]، رفتار شهروندی سازمانی را به دو نوع تقسیم می کند:

  • یاری و کمک مثبت و فعال
  • اجتناب از رفتارهایی که به همکاران و سازمان فرد لطمه وارد می کند.

عملکرد شهروندی شامل فعالیت هایی است که کمک به دیگران در انجام کارشان، حمایت از سازمان و داوطلب شدن درانجام کارهای جانبی یا مسئولیت پذیری را شامل می شود.بورنن و متوویدلو[5]، بطور خاص برای تبیین عملکرد شهروندی سازمانی مدلی پنج بعدی ارائه می نماید که این ابعاد عبارتند از:

  • پشتکار توام با شور و شوق و تلاش فوق العاده که برای تکمیل فعالیت های کاری به طور موفقیت آمیز ضروری است.
  • داوطلب شدن برای انجام فعالیت های کاری که به صورت رسمی بخشی از وظیفه کاری افراد نیست.
  • مساعدت و همکاری با دیگران
  • پیروی از مقررات و رویه های سازمانی
  • پشتیبانی، حمایت و دفاع از اهداف سازمانی (Borman و همکاران، 2001، ص 52).

[1]- Organ

[2]Near

[3]Graham

[4]markoczy

[5]Bornen&Motowidlo

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد دانشکده مدیریت و حسابداری (M.A.)

رشته مدیریت  بازرگانی،   گرایش : مدیریت تحول سازمان

 

پایان نامه رابطه ویژگیهای شخصیتی ورفتار شهروند سازمانی با توجه به رضایت شغلی وتعهد سازمانی  کارکنان بانک مهر اقتصاد استان گیلان