خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت

 

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد دامغان

دانشکده فنی و مهندسی

 

پایان‌نامه برای دریافت کارشناسی ارشد رشته مهندسی معماری

گرایش: معماری

 

عنوان:

خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت

 

مهدکودک مجازی در استرالیا

مهدکودک های مجازی در استرالیا شروع به فعالیت کرده‌اند و روش کار این مهدکودک‌ها به این صورت است که والدین باید فرزند خود را در سایت مهد موردنظرشان ثبت‌نام کنند و بگویند که بچه آنها می‌خواهد چند ساعت از روز و چه ساعت‌هایی را با آن موسسه الکترونیک همراه باشد. سپس کافی است که کودک در ساعت‌هایی که ثبت‌نام شده است ، وارد سایت مهدکودک‌اش بشود و انواع بازی‌های رایانه‌ای را انجام بدهد یاکلی شعر،‌ کاردستی،‌ اطلاعات مربوط به شهر و کشور خودش، نقاشی، شناخت میوه‌ها و گل‌ها، نام حیوان‌ها و حتی تلفظ صحیح کلمات و حروف را یاد بگیرد. همچنین کودکان  می‌توانند از طریق سایت این مهدکودک‌های مجازی، با یک روان‌شناس کودک هم در ارتباط باشند و مشکلات‌شان را با او در میان بگذارند. نکته بسیار جالب در مورد این مهدها این است که کودک شما در هر روز و هر ساعت، تنها می‌تواندیک کار را انجام بدهد و این به گیج و سردرگم نشدن او در محیط مجازی مهدش کمک بسیاری می‌کند. به‌عنوان نمونه اگر بچه‌ها از ساعت 9 تا 10 صبح، تمریننقاشی کردند،‌ از ساعت 10 به بعد صفحه نقاشی بسته و صفحه کاردستی برایشان باز می‌شود. ضمن این که مهد‌های مجازی هر 10 یا 15 روز یکبار،‌ یک اردوی تفریحی برای کاربران‌شان ترتیب می‌دهند تا بچه‌ها بیشتر با مربیان از راه دورشان آشنا شوند. به‌‌رغم تمام مزایای این نوع مهدهای کودک، روان‌شناسان معتقدند که پیوستن به سایت آنها به هیچ‌ وجه نمی‌تواند باعث تقویت روابط اجتماعی بچه‌ها شود اما عضویت در اینگونه مهدکودک‌ها می‌تواند تا حدی برای رفع اضطراب کودکان برای رفتن به مهد یا حتی مدرسه،‌ مفید باشد.

 

2-4-1-2 مهدکودک‌ الکترونیکی از ژاپن تا آمریکا

هرچند که تاریخچه دقیقی از ثبت اولین مهدکودک‌ الکترونیک در دنیا وجود ندارد اما به نظر می‌رسد که مهدهای الکترونیک از اوایل سال 2003 فعالیت خود را آغاز کرده باشند. شیوه کار این موسسات به این صورت است که تمام خبرهای مربوط به مهد و کارکنان آن و بچه‌ها را برای اطلاع و اطمینان بیشتروالدین، روی سایت می‌گذارند و هر روز یا هر هفته، در صفحه اصلی سایتشان، بهترین و با استعدادترین بچه‌ها را در زمینه‌های مختلف معرفی می‌کنند. این کار آنها باعث تشویق بچه‌ها به انجام هرچه بهتر کارهایشان می‌شود. در ضمن والدین می‌توانند از طریق وب‌کم، کارهایی که بچه‌هایشان انجام می‌دهند را زیر نظر بگیرند و هر روز از طریق سایت مهد، اطلاعات مربوط به وضعیت آموزشی آنها را کسب کنند. امروزه مهدکودک‌های این‌ چنینی در سراسر دنیا از ژاپن گرفته تا انگلیس و آمریکا مشغول فعالیت هستند.

 

2-4-2 سابقه و ضرورت آموزش کودکان در ایران

سابقه آموزش و پرورش پیش از دبستان در ایران خیلی طولانی نیست و می توان گفت که با مدرنیزه شدن ایران، مهدکودک ها و کودکستان ها آخرین مراحلی بودند که به آموزش و پرورش ایران افزوده شدند. اولین امتیاز رسمی تاسیس مهدکودک به سال 2490 شاهنشاهی بر می گردد که خانم (( برسادهوسپیان )) صاحب امتیاز اولین مهد کودک در ایران بودند. اما پیش از این تاریخ ، کودکستان های دیگری در ایران متعلق به مسیونرهایمذهبی و اقلیتهایدینی مشغول به فعالیت بودند از جمله مهدکودک جلفای اصفهان که زیر نظر کلیسای ارامنه بود. در سال 2420 شاهنشاهی خانم البیس فرهانیان که دوره مربی گری را در روسیه دیده بودند، کار جدی خود را برای تاسیس کودکستان در تهران آغاز کرد. در سال 2485 شاهنشاهی مرحوم میرزا جبار عسگرزاده معروف به جبار باغچه بان کودکستانی را در تبریز با نام “باغچه اطفال” تاسیس نمود و 4 سال بعد (1307) در شیراز کودکستان دیگری را تاسیس نمود. خانم قمر دولت آبادی نیز در اصفهان کودکستان هایی را  برای کودکان تاسیس کرد. خانم توران میرهادی، فارغ‌التحصیل روان‌شناسی از فرانسه که نویسنده کتاب کودکان بود، اولین مرکز نگهداری و پرورش کودکان را بنا نهاد و آن مرکز، کودکستان نامیده شد. از سال 1330 نیز کودکستان های متعددی در تهران و شهرهای بزرگ ایران با روش های جدید تاسیس شد.

در سال 1312 آیین نامه کودکستانها به تصویب شورای عالی معارف رسید و سنین کودکان این دوره چهار تا هفت سال اعلام شد. همچنین مسئولان دفتر برنامه ریزی آموزش کودکان پیش دبستانی، به دلیل آمار مردودی زیاد در کلاس اول دبستان و نیز مشکلات زبان آموزی در مناطق دو زبانه، آماده کردن کودکان 5 ساله را برای ورود به دوره ابتدایی در اولویت قرار دارند. بر این اساس واحد های مستقل یا ضمیمه دبستان را با عنوان “دوره آمادگی” در سال 1353 تأسیس نمودند (محسن طالب زاده نوبریان،1385). در حال حاضر مراکز پیش از دبستان در ایران شامل سه دوره یعنی مهد کودک (صفر تا 3 سال) کودکستان (3 تا 6 سال) و آمادگی (6 تا 7 سال) می شود.

با توجه به نو پا بودن پرداختن به آموزش کودکان پیش از دبستان در ایران این پدیده نیز همچون سایر تبعات مدرنیسم و تغییر و تحولات ناشی از آن به صورتی شتابزده و بدون مطالعه ، به خصوص در زمینه فضاهای خاص آموزش کودکان پیش از دبستان و تنها در حد رفع نیازهای ابتدایی و حتی پایین تر از رفع نیاز های ابتدایی به وجود آمده است.

 

2-4-3 نگاهی به آموزش و پرورش کودکان در جهان امروز

رشد انسان از تولد و حتی پیش از تولد ، تا 7 سالگی مساله ای است که کم و بیش در سرتاسر جهان به آن توجه کرده اند . پژوهش های اخیر نشان داده است که اگر در این مرحله رشد نسبت به کودک از نظر جسمی ، روانی و تربیتی غفلت و کوتاهی بشود در مراحل بعد تنها 50% از این کوتاهی را می توان جبران کرد . به طور کلی می توان 5 هدف اصلی برای آموزش و پرورش ذکر کرد :

  1. رشد وشکوفایی کودک فارغ از هر قید و بند و هدف گیری خاص از جمله قید آماده شدن برای ورود به دبستان ( یعنی آنچه بالقوه وجود دارد به فعل برسد و در این هدف آنچه مد نظر است کودک است و توجهی به ضرورت های سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی نمی شود و یا بسیار کم به آن ها پرداخته می شود .)

 

  1. آماده شدن برای ورود به دبستان ، وقتی چنین هدفی مد نظر باشد عملا مرحله پیش از دبستان تابع برنامه ریزیها و هدف گیری های دبستان می شود و تمام توجه و فعالیت ها بر این امر متمرکز می گردد که از کودک ، دانش آموزی موفق ساخته شود.

 

  1. پایه گذاری ارزش های اجتماعی ، سیاسی ، فرهنگی و مذهبی در کودک .در این هدف نظام اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و تربیتی جامعه تعیین کننده برنامه ها و فعالیت هاست.

 

  1. جایگزین مادر در همه اوقاتی که به نیروی کار او در جامعه نیاز است .در این جا منظور فقط نگهداری و پرستاری نیست ، بلکه می تواند بهترین جایگزینی باشد یعنی توجه به همه جوانب پرورش جسمی و ذهنی .

 

  1. شکستن دور باطل و فقر و عقب ماندگی …کودک خوب رشد نمی کند چون خوب تغذیه نمی شود ، چون بهداشت او رعایت نمی شود ، چون از آموزش لازم برخوردار نیست …( کودک در اثر آموزش های مناسب از رشد ذهنی کافی برخوردار می شود . )

 

بررسی اجمالی نظام های آموزشی در کشورهای مختلف به شرح زیر می باشد.

 

جدول2-4: بررسی نظام های آموزشی در کشورهای مختلف

کشور اهداف کلی اهداف آموزشی کودکستان (اهداف خاص)
 

 

 

 

ژاپن

      1.            رشد و پرورش شخصیت انسانی

2.            پرورش شهروندان سازنده و در حقیقت مسئولیت پذیر

3.            پرورش افراد برای میل به حقیقت و عدالت و احترام به ارزش های فردی

4.            پرورش وحدت ملی و درک ملیت و بالا بردن روحیه استقلال

5.            حفظ ارزش ها ،سنت ها و فرهنگ جامعه

6.            مدرنیزه کردن از طریق علوم و تکنولوژی

7.            تساوی در حقوق و شایستگی

8.            آمادگی جهت دنیای کار

9.            آمادگی جهت آموزش بیشتر

10.            توسعه ظرفیت افراد برای مشارکت در امر رفاه عمومی مردم و آگاه بودن نسبت به مسایلی چون زیان های محیطی ، جریان های عمومی ،اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی .

11.            ترفیع آگاهی،همکاری صلح بین الملی

12.            مشارکت آموزشی (به رسمیت شناختن آموزش و پرورش مختلط)

      1.            تشویق به عادات اساسی زندگی و ایجاد نگرش در مورد سلامتی ، امنیت و زندگی شاد و پرورش زمینه ها و سلامت فکر و جسم

2.            تشویق در جهت ایجاد علاقه و اعتماد به مردم و پرورش نگرش در خصوص استقلال ، همکاری و اخلاق

3.            تشویق علایق نسبت به محیط طبیعی و اجتماعی  و پرورش احساس قدردانی نسبت به محیط

4.            تشویق به استفاده از زبان در زندگی روزمره و توسعه نگرش در خصوص صحبت کردن و گوش فرا دادن به سخنان دیگران

5.            تشویق ذهن فعال و غنی ساختن خلاقیت کودک از طریق تجربیات گوناگون.

 

 

انگلستان

      1.            فراهم ساختن امکانات و شرایط لازم برای رشد فکری و جسمی کودک

2.            آشنا کردن کودکان با راه و رسم زندگی اجتماعی و آماده کردن اطفال جهت زندگی کردن ( که بالطبع خواندن و نوشتن و به اصطلاح با سواد شدن یکی از ارکان آن است )

بنای آموزش در انگلستان بر بازی استوار است.

      1.            بازی های دسته جمعی و فکری

–          سرود و شعر

–          مجسمه سازی

–          نقاشی

–          قصه خوانی

 

 

 

شوروی

      1.            برابری زن و مرد و به رسمیت شناختن آموزش و پرورش مختلط

2.            آموزش از طریق عمل و تجربه

3.            نقش مدرسه در شکوفایی استعدادهای کودک از دیدگاه تنی ، روانی ، زیبایی شناسی و پرورش آنان با روحیه جمع گرایی و انترناسیونالیسم

4.            پرورش ذهن و توانایی های خلاق کودکان

5.            تاکید بر ارتباطات

6.            هماهنگی و تداوم در همه سطوح و تمام زمینه ها میان سازمان غیر آموزشگاهی و تعلیمات آموزشگاهی

7.            تاکید بر فعالیتهای دسته جمعی ( اواز دسته جمعی ، بازی دسته جمعی ، گردش دسته جمعی )

8.            تاکید بر کار و آمادگی جهت دنیای کار

هدف در آموزش پیش از دبستان

1.      تاکید بر بازی های جمعی

2.      مهرورزی فراوان نسبت به کودکان

3.      حمایت و مراقبت شدید از کودکان

4.      القاء زود رس فکر در جمع

 

دانلود پایان نامه ارشد : خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت