حل مسئله مسیریابی وسایل نقلیه چند انبار با پنجره زمانی با استفاده از یک الگوریتم فرابتکاری کارآمد

اجزای مسأله VRP

اجزای مسأله VRP را در شکل معمول و شناخته شده آن می‌توان به مجموعه مشتریان، مجموعه وسیله نقلیه (ناوگان حمل و نقل)، و مسیرها  تقسیم‌بندی کرد. هر یک از این اجزا دارای خصوصیاتی هستند که بعنوان فرضیات مسأله یا پارامترهای ورودی آن بایستی مورد توجه قرار گیرد. شرح این خصوصیات در زیر آورده شده است.

 

2-5-1- خصوصیات کلی مشتریان

مکان هر مشتری: با گره در گراف شبکه مسیرها نشان داده می‌شود. مختصات مکان مشتری در صورت لزوم برای محاسبه فاصله-زمان و یا هزینه سفر بین گره‌ها استفاده می‌شود.

  1. مقدار تقاضای مشتری: معرف مقدار کالایی است که باید به مشتری تحویل داده شود، یا از محل مشتری جمع‌آوری گردد.
  2. زمان خدمت به مشتری : مدت زمانی است که وسیله نقلیه در محل مشتری برای ارائه خدمت به آن توقف می کند. زمان خدمت را می‌توان بصورت تابعی از تقاضای مشتری هم تعریف کرد.
  3. مجموعه وسایل نقلیه قابل استفاده برای مشتری: زیر مجموعه ای از وسایل نقلیه است که امکان خدمت‌دهی به مشتری را دارند.
  4. بازه زمانی سرویس: بازه زمانی است که خدمت‌دهی به مشتری بایستی انجام پذیرد.

2-5-2- خصوصیات وسایل نقلیه

  • تعیین مبدا حرکت وسایل نقلیه: انبار محلی است که وسایل نقلیه از آنجا مسیر حرکت خود را آغاز کرده و در انتها نیز به انبار برمی‌گردند و امکان اینکه آیا در پایان به همان انبار یا به انبار دیگری بر‌می‌گردند.
  • ظرفیت وسیله نقلیه: بعنوان یکی از پارامترهای ورودی مسأله در محدودیت‌های مسأله مطرح می‌شود. ظرفیت خودروها می‌تواند یکسان یا متفاوت باشد (که به حداکثر وزن یا حجم یا تعداد دسته‌هایی که هر وسیله می‌تواند بارگیری نمایدمشخص می‌شود)
  • ابزار مورد نیاز برای عملیات بارگیری و تخلیه (بارگذاری) وسیله نقلیه
  • محدودیت‌های مربوط به میزان استفاده از خودرو (حداکثر زمان- مسافت استفاده)
  • زیر مجموعه‌ای از شبکه مسیرها که وسیله نقلیه می‌تواند آنها را طی می‌کند.
  • هزینه‌های مرتبط با استفاده از هر وسیله (بر اساس مسافت، واحد زمان، تعداد مسیرها،…)
  • دانلود پایان نامه حل مسئله مسیریابی وسایل نقلیه چند انبار با پنجره زمانی با استفاده از یک الگوریتم فرابتکاری کارآمد

2-5-3- خصوصیات مسیرها

  1. هزینه (زمان – مسافت) مربوط به سفر در طول مسیر از ابتدا تا انتها.
  2. یکسان بودن یا نبودن هزینه سفر رفت و برگشت مسیرها.

بعضی از مواقع، ممکن است که به طور کامل تقاضای هر مشتری برآورده نشود، در این مواقع، می‌توان مقداری که باید تحویل داده یا گرفته شود، را کاهش داد و یا اینکه تقاضای زیر مجموعه‌ای از مشتریان را بی‌پاسخ گذاشت برای رویارویی با این مسأله، اولویت‌ها و یا جریمه‌های متفاوتی به کمبودهای کلی و جزئی هر مشتری، تخصیص می‌یابد.

شروع و پایان مسیرهای طی‌شده برای خدمت‌دهی به مشتریان می‌تواند در یک یا چند مرکز باشد هر مرکز با تعداد انواع وسایلی که به آن تخصیص داده شده و مقدار کل کالایی که به آن مربوط است شناخته می‌شود. در بعضی مسائل دنیای واقعی مشتریان از قبل بین مراکز تقسیم می‌شوند و وسایل حمل و نقل باید در انتهای مسیرهایشان به مرکز مربوط به خود باز گردند در این موارد مسأله مسیریابی وسایل نقلیه را می‌توان به چند مسأله مستقل تقسیم نمود که هر کدام به یک مرکز متفاوت مربوط است. حمل و نقل کالاها با به کارگیری دسته‌ایی از وسایل انجام می‌شود که ترکیب و اندازه‌شان می‌تواند ثابت باشد و یا اینکه بر‌اساس نیاز مشتریان تعیین شود.