اکتبر 31, 2020

جبران خسارت بزه دیده

3.نتایج آخرین تحقیقات درباره اجرای برنامه نشست در نیوساوث ویلز حاکی از رضایت بیش از 90 درصد از بزهکاران و بزه دیدگان از پیامدهای اجرای این برنامه است . طبق این تحقیقات در حدود 97 درصد از حامیان بزهکاران از نتایج حاصل راضی بودند و 95 درصد از آنها آن را نسبت به بزه دیدگان منصفانه می دانستند .
4.بیش از 90 درصد از بزهکاران و بزه دیدگان معتقد بودند که در اجرای برنامه نشست با آنها به احترام و منصفانه رفتار شده است و تقریباً همین تعداد معتقد بودند که به آنها فرصت کافی برای مشارکت و اظهار نظر داده شده بود .
5.بیش از 79 درصد از بزه دیدگان ، در حدود 90 درصد از بزهکاران و 95 درصد از حامیان آنها رضایت خود را از کیفیت طرح و برخورد با موضوع مطروحه اعلام کرده بودند .
مبحث چهارم : عدالت ترمیمی در ایالات متحده آمریکا
آغاز اجرای عدالت ترمیمی در آمریکا به سال 1978 باز می گردد ، زمانی که اولین برنامه میانجی گری میان بزه دیده – بزهکار در الکهارت (ایندیانا)با الهام از برنامه میانجی گری کیتچز(اونتاریو-کانادا) به اجرا در آمد . هدف از اجرای این برنامه در الکهارت ایجاد محیطی امن برای گفتگو ، مذاکره ، حل و فصل مسائل ناشی از جرم برای تجدید قوای بزه دیده و ایجاد شرایط روحی و احساس بهتر در او و همچنین تبیین نیازهای آتی بزه دیده ، بزهکار و اجتماع به جای سرزنش و مجازات رفتار گذشته بزهکار بوده است.
در امریکا ، اگر چه اجرای عدالت ترمیمی از طریق برنامه های میانجیگری بیش از سایر روشها معمول است ، اما علاوه بر آن می توان به استفاده از روش نشست در برخی از حوزه های قضایی و از جمله در ایندیاناپولیس اشاره کرد . برنامه نشست ایندیاناپولیس که از سال 1996 آغاز شده است در اجرای سیاست قضازدایی از رسیدگی به جرایم ارتکابی صغار استفاده می شود . در اجرای این برنامه ، حسب معیارهای مورد توافق میان رئیس دادگاه اطفال و دادستان ماریون کانتی ، پرونده ها به برنامه نشست ارجاع می شود . هدف نهایی از این اقدام ، پیشگیری از تکرار جرم به عنوان یکی از نتایج اجرای نا مناسب کیفری سنتی بوده است . اتخاذ این سیاست حاکی از آشنایی قضات و دادستانها با یافته های برخی تحقیقات جرم شناسی است که نشان می دهد به همان اندازه که فرد در سنین پایین تر با دادگاه ارتباط می یابد احتمال تکرار جرم وی نیز افزایش می یابد . البته اتخاذ این سیاست مبتنی بر مشاهدات آنها بود . مشاهده ای که حاکی از این بود که بسیاری از نوجوانان با وجود حضور در دادگاه و مجکومیت به مجازات ، مکرراً مرتکب جرم نیز شده بودند . این یافته ها زمینه اتخاذ سیاست جدیدی را فراهم کرد که بر اساس آن قضات و دادستانها تصمیم گرفتند تا آنجا که امکان پذیر است صغاری را که برای اولین بار مرتکب جرم شده و نه تنها در ابتدای سنین نوجوانی 15 تا 17 سال قرار دارند بلکه درجه خطرناکی پایینی نیز دارند به دادگاه نفرستند .
گفتار اول :تحولات اجرای عدالت ترمیمی در امریکا
در حال حاضر ، برنامه میانجی گری میان بزه دیده –بزهکار که مهم ترین روش اجرای عدالت ترمیمی در امریکاست به وسیله بیش از سیصد نهاد و در قالب هزاران برنامه در سال اجرا می شود . در این کشور میانجی گری به عنوان جایگزین اساسی بسیاری از واکنش های عدالت کیفری سنتی مد نظر قرار گرفته است . در عمل ، اجرای برنامه میانجی گری در امریکا حسب تشخیص ، دادستانی یا دادگاه صورت می پذیرد و امکانات اجرایی آن در مراکز پلیس یا دادسرا و نهادهای غیر انتفاعی که جامعه یا کلیسا تاسیس کرده اند ، فراهم می شود . مطابق یافته های پژوهش آمبرایت و گرینوود بیشترین میزان برنامه های میانجی گری را نهاد های خصوصی اجرا می کنند .
به گونه ای که 43 درصد از این برنامه ها را نهادهای خصوصی (غیرانتفاعی ) و 22 درصد از آن را کلیساها اجرا کرده اند . بدین ترتیب، تأمین منابع مالی اجرای این برنامه ها ، اصولاً بر عهده ایتالیا یا مراجع محلی است . علاوه بر این کلیساها، داوطلبان مردمی ، دولت فدرال و بنیادهای مختلف نیز در تأمین منابع مالی برنامه های ترمیمی مساعدت می کنند .
صرف نظر از نهادهای تأمین کننده امکانات مورد نیاز برای اجرای عدالت ترمیمی در امریکا، می توان از بسیاری نهادهای دیگر نیز نام برد که از طریق پژوهش های بنیادین و تأمین نیازهای پژوهشی و علمی مجریان این برنامه ها ،زمینه تعمیق و موفقیت بیشتر آنها را فراهم می کنند . تعداد این نهادها به عنوان مراکز تولید اندیشه در امریکا چندان فراوان است که امکان شمارش آن نیست . یکی از مهمترین مراکز مذکور ، « اداره بزه دیدگان از جرم » به عنوان یکی اجزاء بخش عدالت کیفری امریکاست که متصدی اجرا و انتشار بسیاری از پژوهشهای ناظر بر بزه دیدگی و بزه دیدگان و همکاری با مراکز پژوهشی دیگر است . علاوه بر این می توان از مرکز عدالت ترمیمی و ایجاد سازش که پیش از آن مرکز عدالت ترمیمی و میانجی گری نامیده می شد یاد کرد که در دانشگاه مینه سوتا و زیر مجموعه دانشکده مددکاری اجتماعی فعالیت می کند . این مرکز یکی از مراکز عمده پژوهشهای بنیادی و تهیه متون عدالت ترمیمی به شمار می رود . همچنین می توان از انجمن میانجی گری میان بزه دیده –بزهکار یاد کرد که هدف اصلی آن ارتقا و تقویت اجرای اصول و برنامه های عدالت ترمیمی است . این انجمن ابتدا در اواخر دهه 1980 با عنوان انجمن میانجی گری میان بزه دیده –بزه کار امریکا که متشکل از گروهی از مجریان ، پژوهشگران و نظریه پردازان عدالت ترمیمی بوده است فعالیت خود را آغ
از و در سال 1997 به انجمن میانجی گری میان بزه دیده –بزه کار تغییر نام داد . انجمن مذکور بیش از 350 عضو حقیقی و نیز 30 نماینده از اشخاص حقوقی داردکه از 40 ایالت و 7 کشور می باشند . آموزش مجریان عدالت ترمیمی و حمایت علمی پژوهشی از آنها ، تبیین اصول راهبردی و راهنمای اجرای عدالت ترمیمی و پژوهشهای متعدد از جمله اقدامات انجمن مذکور است .
در آمریکا ، بیشتر برنامه های میانجی گری ناظر بر بزهکاران صغیر و بزه دیدگان آنهاست ؛ به گونه ای که مطابق یک سرشماری 45 درصد از برنامه ها فقط برای صغار بزهکار و بزه دیدگان آنها ، 46 درصد برای صغار و بزرگسالان بزهکار و 9 درصد فقط برای بزرگسالان مجرم است . مطابق با برخی آمارها ، بیش از یک سوم برنامه های مذکور در مرحله قبل از محاکمه و پیش از تعیین مجرمیت بزهکار اجرا می شود . همچنین 28 درصد از برنامه ها پس از رسیدگی قضایی و قبل از اتخاذ تصمیم و صدور حکم یا پس از آن مورد استفاده قرار می گیرند . در ده درصد از موارد ، استفاده از میانجی گری در هر مرحله ای بوده و در موارد نادری قبل از هر گونه ارتباط با دادگاه نیز به اجرا در آمده است . طبق بررسیها به هر برنامه میانجی گری در آمریکا به طور متوسط 136 پرونده – حداقل 1 تا حداکثر900 پرونده – صغار بزهکار ارجاع می شود . در ارتباط با بزرگسالان بزهکار این تعداد 74 پرونده – حداقل 1 تا حداکثر 1672 پرونده – است . 33 درصد از پرونده های ارجاع شده به این برنامه ها ، ناظر بر جرایم جنایی و 67 درصد از آنها راجع به جرایم جنحه ای بوده اند . مأموران تعلیق مراقبتی ، قضات و دادستانها ارجاع کنندگان اصلی پرونده ها به برنامه های مذکورند .
سه جرم اصلی موضوع پرونده های مذکور اوباشی گری ، ضرب و جرح خفیف و سرقت بوده است . علاوه بر این می توان سرقت از اماکن مسکونی را نیز به آنها اضافه کرد . در برخی از برنامه ها پرونده های ضرب و جرح شدید ، خشونت خانوادگی ، قتل ناشی از غفلت مسامحه و جرایم جنسی و در موارد بسیار نادر قتل عمد نیز پذیرفته می شود . موضوع برنامه نشست ایندیاناپولیس مرتکبان و بزه دیدگان جرایم ضرب و جرح ، ورود غیرقانونی ، اذیت و شرارت ، تقلب و سرقت جنایی درجه D هستند .
گفتار دوم : ارزیابی اجرای عدالت ترمیمی در آمریکا
در ارزیابی اجرای عدالت ترمیمی در آمریکا می توان سه مرحله عمده را مورد ملاحظه قرار داد . در مرحله اول برنامه های میانجی گری جهت رسیدگی به جرایم علیه اموال به آرامی رواج یافته اند و بر تعداد آنها افزوده شد . در حال حاضر بیش از سیصد نهاد به اجرای این برنامه در قالب تشکیل هزاران جلسه اقدام می کنند . در مرحله دوم علاوه بر میانجی گری ، سایر برنامه های عدالت ترمیمی از قبیل نشست و برنامه حلقه ها یا محافل رواج یافته اند . به علاوه در اجرای برنامه میانجی گری از روشهای متعدد و متنوعی استفاده شده است . در سومین مرحله نه تنها پرونده های مربوط به جرایم علیه اموال بلکه پرونده های جرایم خشونت باز نیز به برنامه های عدالت ترمیمی احاله می شوند . در حال حاضر حداقل در شش ایالت آمریکا مجرمان و بزه دیدگان چنین جرایمی به برنامه مذکور ارجاع می گردند . مجرمان و بزه دیدگان جرایم جنسی ، شروع به قتل و قتل درجه اول به برنامه های میانجی گری در اوهایو و تگزاس فرستاده می شوند . پژوهشهای انجام شده برای ارزیابی نتایج برنامه های عدالت ترمیمی حاکی از موفقیت برنامه های مذکور در اجرای اصول و اهداف عدالت ترمیمی است . نتایج تحقیقات انجام شده در آلاباما ، دلاوار ، مریلند ، میشیگان ، مینه سوتا ، کارولینای شمالی و اورگون نشان دهنده پذیرش عمومی نتایج اجرای عدالت ترمیمی جهت پاسخگو مسئول نمودن بزهکاران و انجام خدمات اجتماعی توسط آنهاست ؛ برای مثال ، می توان به نتایج یکی از پژوهشهای انجام شده در مینه سوتا که برای سنجش افکار عمومی در این باره صورت گرفته است اشاره کرد . در این پژوهش از 825 نفر بزرگسال با رعایت شرایط سنی و جغرافیایی به گونه ای که نماینده ساکنان مینه سوتا باشند ، درباره برنامه های عدالت ترمیمی تحقیق شده است . نتایج این تحقیق حاکی از آن است که وقتی از افراد پرسیده شد در صورتی که در منزل شما سرقت شود و 1200 دلار ضرر به شما برسد ، ترجیح می دهید که سارق به 4 ماه حبس محکوم شود یا به پرداخت 1200 دلار؟؟ در حدود 3 نفر از 4 پاسخ دهنده تأکید کرده اند که مایل اند بزهکار به پرداخت خسارت محکوم شود .
همچنین وقتی از آنها پرسیده شد ترجیح می دهید برای مبارزه با جرم ، پول بیشتری برای ساخت و تجهیز زندانها هزینه شود یا برای آموزش ، ایجاد اشتغال و برنامه های اجتماعی ؟ 4 نفر از 5 پاسخ دهنده بر تقویت آموزش ، ایجاد اشتغال و ارائه برنامه های اجتماعی تأکید کردند . سومین پرسش ناظر بر تمایل پرسش شوندگان برای روبرو شدن با بزهکاران صغیر یا بزرگسال بوده است . در این راستا از آنها پرسیده شد اگر شما توسط بزهکار صغیر یا بزرگسال مرتکب یک جرم غیر خشونت آمیز علیه اموال ، بزه دیده شوید آیا مایل به رو به رو شدن با وی در اجرای یک برنامه ترمیمی هستید ؟ در پاسخ به این پرسش ، 4 نفر از 5 پاسخ دهنده تمایل داشتند در برنامه مواجهه چهره به چهره با بزهکار شرکت کنند .
به طور خلاصه نتایج تحقیق مذکور حاکی از تأکید پاسخ دهندگان بر ضرورت جبران ضرر و زیان و استرداد آن ونیز پیشگیری از جرم از طریق توجه به ریشه ها و عوامل اجتماعی آن به جای اتخاذ واکنش کیفری در قالب مجازات است .
علاوه بر پژوهشهای مذکور ، می توان به نتایج اجرای یک پژوهش درباره برنامه نشست ایندیان
اپولیس اشاره کرد که در آن به مقایسه کیفیت اجرای برنامه های عدالت ترمیمی و نتایج آن در مقابل اجرای عدالت کیفری سنتی به وسیله دادگاهها پرداخته شده است . نتایج این تحقیق حاکی از آن است که :
1.بیش از 80 درصداز جوانان بزهکار ارجاع شده به این برنامه ها به طور کامل حسب توافقهای انجام شده نسبت به جبران ضرر و زیان بزه دیدگان اقدام کرده اند . این میزان موفقیت بیش از میزان موفقیت دادگاههاست .
2.بیش از 90 درصد از بزه دیدگان از فرایند اجرای برنامه در مقایسه با رضایت 68 درصد از بزه دیدگان شرکت کننده در دادگاه اظهار رضایت کرده اند .
3.در مقابل نظر یک سوم شرکت کننده در دادگاه حدود98 درصد از بزه دیدگان شرکت کننده در برنامه نشست به دیگران نیز توصیه می کنند در صورت بروز مشکل به این برنامه مراجعه کنند .
4.در مقابل نظر 38 درصد شرکت کننده در دادگاه ، 97 درصد از بزه دیدگان اعلام نمودند که در فرایند رسیدگی به موضوع از طریق روش نشست مشارکت داشته و فرصت اظهار نظر و ایفای نقش در تصمیم گیری نهایی را یافته اند .
5.در مقابل 38 درصد گروه مقابل 85 درصد از بزهکاران شرکت کننده در برنامه نشست اعلام کرده اند که به دیگران توصیه می کنند در موارد مشابه در این فرایند شرکت کنند .
6. 80درصد از والدین شرکت کننده در برنامه نشست در مقابل 40 درصد از والدین شرکت کننده در دادگاه اعلام کرده اند که امکان اظهار نظر و مشارکت داشته اند .
7.میزان موفقیت جوانان شرکت کننده در برنامه نشست برای جبران خسارت بزه دیده (83درصد ) بیش از گروه مقابل (58درصد ) بوده است .
8.میزان احتمال توقیف مجدد بزهکاران شرکت کننده در برنامه نشست 20 درصد و میزان آن در گروه مقابل 34 درصد بوده است .
در سایر پژوهشهای ناظر بر اجرای برنامه های عدالت ترمیمی در آمریکا ، علاوه بر نتایج مذکور ، بر کاهش ترس و اضطراب بزه دیدگان جرم ، کاهش احساس توهین و تحقیر در میان بزهکاران جوان شرکت کننده در برنامه های ترمیمی و تأثیر مثبت برنامه های میانجی گری بر مراجع قضایی و کارکنان آنها تأکید شده است .
مبحث پنجم : عدالت ترمیمی در آلمان

نوشته ای دیگر :   آموزش و پرورش