پایان نامه ارشد: تاثیر نظام آراستگی بر عملکرد کارکنان

جالب است بدانید امروزه در دنیا موضوعی به نام فنگ شویی[1] مطرح شده است که قدمت بسیار زیادی دارد و ریشه در فرهنگ کشور چین دارد. طبق اصول این روش، آثار و انرژی های حاصل از ایجاد انباشتگی ها و بی نظمی ها در محیط مورد بررسی قرار می گیرد. بر اساس اصول فنگ شویی انسداد انرژی در هر محیط ناشی از سه عامل آلودگی فیزیکی، انرژی ساکنان قبلی و انباشتگی و درهم ریختگی است که این موانع طبق اصول خاص خود قابل رفع شدن است. ساماندهی در عام ترین مفهوم آن عبارت است از نظم دادن به کلیه اجزای یک سازمان جهت نیل به اهداف. از دیدگاه پنج اس ساماندهی به معنای تشخیص ضرور از غیرضرور، اتخاذ تصمیمات قاطع و اعمال مدیریت اولویت ها برای رهایی از غیرضروری ها است. در دیدگاه پنج اس، ساماندهی امری دشوارتر از قراردادن اشیاء در گوشه‌ای می‌باشد و هدف ایجاد نظمی مطلوب و مناسب است. به منظور موفقیت در ساماندهی می‌بایستی به اولویت بندی پرداخت. به طور خلاصه این اس به معنی جدا کردن آنچه ضروری است از غیر ضروری ها می‌باشد. نمونه هایی از اجرای این اس را می توان بصورت زیر فهرست نمود:

  • دور ریختن اشیایی که به آنها نیاز ندارید (جمع آوری و بایگانی مناسب روزنامه ها و صورتجلسات و…)؛
  • رفع عیوب و خرابی ها (تعمیر ملزومات اداری، تجهیزات فنی و خودروهای مورد استفاده و…)؛
  • مبارزه با علل آلودگی ها (استفاده از دستگاه های تهویه مطبوع، ممنوع کردن کشیدن سیگار در محل کار، حمل و نقل مناسب غذا، استفاده بهداشتی از ذخیره آب و…)؛
  • بازبینی پوشش ها و محفظه ها به منظور پیشگیری از علل آلودگی (بسته بندی مناسب قطعات در انبار، استفاده از درزگیر در پنجره ها و درپوش برای فاضلاب ها و…)؛
  • تمیز کردن محل کار (شستشوی مرتب با مواد ضدعفونی کننده، نظافت در انبار، جمع آوری روغن های مستعمل و…)؛
  • جلوگیری از آلودگی های کف سالن ها (شستشوی منظم سالن تعمیرگاه، مشبک نمودن جایگاه هایی که آلوده کننده هستند مثل تعویض روغنی و نقاشی و…)؛
  • حذف آلودگی های گرد و غبار (استفاده از تهویه مطلوب در انبار و سالن تعمیرگاه ها، استفاده از فیلترهای صافی هوا و…)؛
  • سازماندهی انبارها (استفاده از سیستم های نوین انبارداری و…)(تیموری، 1386).

شکل زیر مفهوم این “اس” را نمایش می‌دهد:

[1] Feng Shui

 شکل 2-1- اصل ساماندهی از اصول پنج اس (تیموری، 1386)
شکل 2-1- اصل ساماندهی از اصول پنج اس (تیموری، 1386)

 

نظم و ترتیب[1]

اصل دوم از مجموعه پنجگانه ساماندهی محیط کار به معنی مرتب کردن است که باید بلافاصله بعد از اجرای اصل اول به اجرا درآید. در این مرحله با وسایل باقیمانده باید به گونه ای در محیط کار قرار گیرد که به راحتی در دسترس قرار گیرند و دارای ظاهری آراسته باشند. نظم و ترتیب به معنی قرار دادن اشیاء در مکان های مناسب و مرتب به نحوی که بتوان از آنها به بهترین وجه استفاده کرد. نظم و ترتیب راهی است برای یافتن و بکار بردن اشیای مورد نیاز، بدون انجام جستجوهای بیهوده. هنگامی که هر چیز با توجه به کارکرد و در نظر گرفتن کیفیت و ایمنی کار، در جای مناسب و مشخص قرار داشته باشد، محل کار همواره منظم و مرتب خواهد بود. بدین منظور باید همه وسایل مورد نیاز را دقیقاً شناسایی کرده و کارکرد هر یک از آنها را نیز مشخص نماییم. نمونه هایی از اجرای این “اس” را می توان بصورت زیر فهرست نمود:

  • اشیایی را که غالباً استفاده می کنیم، در محل کار قرارداده یا با خود حمل کنیم. (نصب ابزار آلات بر روی بوردهای مخصوص در تعمیرگاه ها، تجهیز میزهای افراد به ملزومات اداری و…)؛
  • اشیایی را که به ندرت استفاده می کنیم، در جایی دور از دسترس قرار دهیم. (استفاده از سیستم بایگانی مناسب به طوری که سوابق کاری سال های گذشته در جاهای دورتری قرار گیرد و…)؛
  • اشیایی را که استفاده نمی کنیم دور بریزیم (دور ریختن برگ های زائد و…)؛
  • استقرار هر چیز در جای مشخص و مخصوص به خود (استفاده از فایل ها و قرار دادن ملزومات اداری در جای خود، استقرار ابزار آلات و تجهیزات در جای مناسب در تعمیرگاه ها پس از استفاده و…)؛
  • آوردن و بازگرداندن هر چیز در حداقل زمان (یافتن سوابق از بایگانی، سهولت دسترسی به ابزار در تعمیرگاه و…)؛
  • علامت گذاری محدوده ها و محل استقرار اشیاء (نشانه ها و علائم مربوط به تعمیرات در سالن تعمیرگاه ها، مشخص شدن محل استقرار خودروهای شرکت و…)؛
  • نظم و ترتیب در تابلوی اعلانات (نصب پلاکاردهای تبلیغاتی شرکت در جاهای مناسب و…)؛
  • استقرار کارکردی مواد، قطعات در قفسه ها و نظم بخشی به ابزارها و تجهیزات، جدا نمودن قطعات معیوب از بقیه در انبارها، چیدن قطعات در پالت های انبار مطابق با اصول انبارداری، استفاده از سیستم (fifo) (تیموری، 1386).

[1] Seiton

دانلود از لینک زیر :